Các nhà lãnh đạo đảng ở Trung Quốc đang lo ngại mất dần quyền kiểm soát đối với các tướng quân đội trong khi các tướng đang muốn có ảnh hưởng nhiều hơn trong công tác chính trị và hoạch định chính sách quốc gia.

Báo New York Times (Mỹ) ngày 7-8 (giờ địa phương) đã nhận định như trên trong bài phân tích với nhan đề “Đảng tức giận vì quân đội muốn thêm quyền lực ở Trung Quốc”.

Bài viết dẫn nguồn tin từ nội bộ quân đội Trung Quốc thuật lại vào đầu năm nay, giới lãnh đạo quân đội Trung Quốc đã tổ chức một bữa tiệc chiêu đãi có Chủ tịch Hồ Cẩm Đào tham dự.

Phó Tổng tham mưu trưởng Chương Tẩm Sinh trong lúc ngà ngà say đã đùng đùng nổi giận chỉ trích âm mưu cản trở đề cử ông vào Quân ủy trung ương. Thậm chí ông đã xô ra một sĩ quan cấp tướng đến nâng ly chúc sức khỏe ông. Chủ tịch Hồ Cẩm Đào đã tức giận rời khỏi bữa tiệc.

Bài viết cho rằng đây chỉ là một trong hàng loạt sự kiện xảy ra trong năm nay cho thấy các tướng quân đội Trung Quốc muốn có tiếng nói nhiều hơn trong công tác chính trị.

Một học giả chính trị ở Trung Quốc giấu tên cho biết các nhà lãnh đạo đảng nhận ra rằng thái độ bày tỏ quan điểm của quân đội về các vấn đề chính trị đã lên đến mức báo động. Ví dụ như một số tướng quân đội và đô đốc hải quân đã lớn tiếng kêu gọi chính phủ cần phải khẳng định hơn nữa quyền kiểm soát ở biển Đông hoặc giả mối quan hệ đáng lo ngại giữa một số tướng lĩnh và nguyên bí thư Thành ủy Trùng Khánh Bạc Hy Lai.

Bài viết dự đoán Chủ tịch Hồ Cẩm Đào có thể sẽ tiếp tục giữ chức chủ tịch Quân ủy trung ương thêm hai năm nữa sau đại hội đảng sắp tới vì đảng cần duy trì ổn định đối với quân đội. Từ tháng 9-2004, khi ông Hồ Cẩm Đào bắt đầu phụ trách Quân ủy trung ương, ông đã thăng hàm đại tướng cho 45 người, trong đó có bốn người được cơ cấu vào Quân ủy trung ương.

Trong khi đó, bài viết ghi nhận một số tướng có thể cảm thấy gần gũi hơn với Phó Chủ tịch Tập Cận Bình. Trong quá trình thăng tiến, ông Tập Cận Bình gắn bó nhiều với quân đội.

Ông là con trai của Phó Thủ tướng Tập Trọng Huân, từng là thư ký cho Bộ trưởng Quốc phòng Cảnh Biểu. Bà Bành Lệ Viện, vợ ông, mang quân hàm thiếu tướng quân đội.

Trước khi được bổ nhiệm vào chức phó chủ tịch Quân ủy trung ương, ông Tập Cận Bình quan hệ khăng khít với nhiều tướng lĩnh, trong đó có tướng Lưu Nguyên, con của Chủ tịch Lưu Thiếu Kỳ và tướng Lưu Á Châu, con của Phó Chính ủy Cục Hậu cần quân khu Lan Châu, tỉnh Cam Túc.

Chủ tịch Hồ Cẩm Đào đã thăng hàm đại tướng cho Lưu Nguyên và Lưu Á Châu lần lượt vào năm 2009 và 2012. Báo New York Times nhận định đây là một trong nhiều cách Chủ tịch Hồ Cẩm Đào kiểm soát các tướng lĩnh vốn là con cái các bậc lão thành cách mạng.

LÊ LINH