Trung Quốc đưa châu Á đến gần hơn với Mỹ
Động thái phô trương sức mạnh cơ bắp của Trung Quốc trên biển Đông khiến các nước châu Á sẽ thiết lập một liên minh gần gũi hơn chưa từng có với Mỹ.

Trung Quốc đưa châu Á đến gần hơn với Mỹ - ảnh 1
Hải quân Mỹ làm lễ kéo cờ khi tiến hành cuộc tập trận thường niên CARAT 2014 với Philippines. Ảnh: AFP 

Ngày 30-6, Bộ trưởng Truyền thông Úc Malcolm Turnbull nhận định trong bài phát biểu tại ĐH Quốc gia Úc ở Canberra.

Theo báo The Wall Street Journal (Mỹ), Bộ trưởng Malcolm Turnbull cho rằng Trung Quốc không có đồng minh nào trong khu vực. Ví dụ dễ thấy nhất là các nước láng giềng của Trung Quốc đang tiến gần hơn với Mỹ.

Ông nhấn mạnh chính sách hiện tại cho thấy Trung Quốc hoàn toàn khác so với những gì nước này theo đuổi trong hơn 10 năm qua. Ông khẳng định chính sách cơ bắp của Trung Quốc đối với các nước láng giềng như Philippines và Việt Nam hoàn toàn không mang lại lợi ích cho niềm tin về an ninh khu vực.

Trong khi đó, nhận định về sáng kiến của ngoại trưởng Indonesia về tổ chức hội nghị đặc biệt của ASEAN liên quan đến biển Đông được đưa ra đầu tháng 6, nhà phân tích chính sách Mark J. Valencia (Mỹ) đã đưa ra ý kiến khá bi quan.

Trên báo South China Morning Post (Hong Kong) ngày 30-6, ông cho rằng cuộc gặp giữa nhóm làm việc chung Trung Quốc-ASEAN về thực hiện Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC) ở Indonesia vừa qua là dấu hiệu cho thấy thành quả đạt được quá ít.

DOC được ký cách đây 12 năm mà đến giờ này các bên vẫn tranh luận về các nguyên tắc chung như tăng cường lòng tin chính trị, cam kết thực hiện Hiến chương LHQ, Công ước LHQ về Luật Biển, Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác 1976, tôn trọng độc lập và chủ quyền của nhau.

Ông nhận định các nguyên tắc này từ trước đến nay đã bị phớt lờ. DOC không có cơ chế giải quyết bất đồng và không bị ràng buộc pháp lý nên các thành viên sẵn lòng vi phạm. DOC kêu gọi hoàn thành Bộ Quy tắc ứng xử trên biển Đông (COC) nhưng một bộ quy tắc như thế giữa Trung Quốc và ASEAN sẽ không bao giờ đạt được dù với những ràng buộc lỏng lẻo.

Nguyên do vì trong nội bộ ASEAN còn các mâu thuẫn trong tuyên bố chủ quyền và các quan điểm chính trị khác biệt nhau. Mà dù ASEAN có thống nhất được thì quan điểm của Trung Quốc về COC cũng không giống ASEAN. Trung Quốc muốn đợi đến khi các nước ASEAN có tranh chấp nản lòng, từ bỏ mong muốn đa phương và thương lượng trực tiếp với Trung Quốc nhằm từ đó đạt được một COC có lợi cho mình. Trước viễn cảnh như thế, chuyên gia Mark J. Valencia nhận định bất đồng giữa Trung Quốc và các nước ASEAN cùng tranh chấp sẽ còn tăng, tình hình khu vực sẽ còn căng thẳng và Trung Quốc sẽ có nguy cơ bị Mỹ cô lập về chính trị. 

DUY KHANG - ĐĂNG KHOA