Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ không cứu người Kurd ở Syria?
(PL)- Vài ngàn tay súng người Kurd đang giành giật từng khu nhà với phiến quân Nhà nước Hồi giáo trang bị tinh nhuệ hơn trong TP Kobane (Ayn al-Arab) ở miền Bắc Syria.

Đặc phái viên LHQ tại Syria Staffan de Mistrua đã phải kêu gọi cộng đồng quốc tế hành động ngay bởi nếu Kobane thất thủ, tắm máu sẽ xảy ra.

Tại Thổ Nhĩ Kỳ, dù Quốc hội đã bật đèn xanh mở chiến dịch quân sự ở Iraq và Syria nhưng chính phủ vẫn án binh bất động. Cộng đồng người Kurd đã phẫn nộ xuống đường biểu tình hôm 7-10 (giờ địa phương) tại các thành phố ở vùng Đông Nam (ảnh).

Nhiều công sở và văn phòng của Đảng Vì công lý và phát triển (đảng cầm quyền) bị đập phá. Nhiều xe cộ bị đốt. Một số ngân hàng và cửa hàng bị cướp phá. Xung đột xảy ra giữa người biểu tình với cảnh sát và giữa người Kurd với các đảng chính trị khác. Đã có 14 người thiệt mạng.

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ không cứu người Kurd ở Syria? - ảnh 1

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ chưa động binh giải cứu TP Kobane? Đài truyền hình Pháp FranceTV phân tích như sau:

Thổ Nhĩ Kỳ không có truyền thống chiến đấu ở các nước láng giềng. Thổ Nhĩ Kỳ thường giữ khoảng cách với xung đột, trừ năm 1974 đưa quân sang Cyprus. Dù là thành viên NATO nhưng Thổ Nhĩ Kỳ không tham gia cuộc chiến vùng Vịnh thứ nhất (chiến tranh Iran-Iraq 1980-1988) và cuộc chiến vùng Vịnh thứ hai (Mỹ đánh Saddam Hussein năm 1990-1991). Nguyên tắc của Thổ Nhĩ Kỳ là không tham chiến, trừ phi bị tấn công.

Nhà nước Hồi giáo không phải là mục tiêu ưu tiên của Thổ Nhĩ Kỳ. Nhà sử học Ozcan Yilmaz ở Đại học Genève (Thụy Sĩ) nhận định mục tiêu chính của Thổ Nhĩ Kỳ là lật đổ Tổng thống Bashar al-Assad. Thổ Nhĩ Kỳ tố cáo Syria đàn áp tín đồ dòng Sunni nên cắt đứt quan hệ với Syria và quay sang ủng hộ phe đối lập Syria. Nào ngờ phe đối lập chính trị đã trở bộ thành phe đối lập có vũ trang rồi cuối cùng năm 2013 bị các phần tử thánh chiến thao túng.

Một bộ phận dư luận ở Thổ Nhĩ Kỳ không ủng hộ can thiệp quân sự vào Syria, kể cả trong đảng cầm quyền. Họ cho rằng Nhà nước Hồi giáo là hậu quả thoát thai từ chính sách can thiệp Mỹ vào Iraq và chính sách loại trừ người Sunni của Iraq trước đây. Ngoài ra còn có thái độ bình chân như vại của cộng đồng quốc tế đối với Syria nên chủ nghĩa cực đoan được dung dưỡng đã gia tăng.

Đảng Liên minh dân chủ (đảng đối lập của người Kurd ở Syria) có liên hệ với Đảng Lao động người Kurd (PKK) ở Thổ Nhĩ Kỳ, đảng mà Thổ Nhĩ Kỳ xem là khủng bố. Sau mục tiêu số một là lật đổ Tổng thống Bashar al-Assad, mục tiêu thứ hai của Thổ Nhĩ Kỳ chính là ngăn cản thiết lập khu tự trị người Kurd ở Syria cạnh Thổ Nhĩ Kỳ do PKK chỉ đạo.

Do đó, không có gì ngạc nhiên khi người Kurd chiếm từ 15 đến 20 triệu trong 80 triệu dân Thổ Nhĩ Kỳ nhưng khi họ yêu cầu chính phủ cứu người anh em ở TP Kobane, Tổng thống Recep Tayyip Erdogan vẫn lắc đầu từ chối.

DẠ THẢO