Đài Loan dọa trừng phạt Philippines
Chính phủ Philippines khẳng định lính tuần duyên Philippines đã hành động thích hợp.

Ngày 11-5, phát biểu tại chuyến giám sát tập trận an toàn hàng hải ở TP duyên hải Đài Trung (lãnh thổ Đài Loan), người đứng đầu Đài Loan Mã Anh Cửu nói chính quyền sẽ xem xét việc áp đặt các biện pháp trừng phạt Philippines nếu nước này không xin lỗi về vụ lính tuần duyên Philippines nổ súng bắn chết ngư dân Đài Loan Hồng Thạch Thành ở biển Đông ngày 9-5.

Hãng tin CNA (lãnh thổ Đài Loan) cho biết ông Mã Anh Cửu nhấn mạnh không thể chấp nhận được khi Philippines nổ súng giết người trái pháp luật rồi sau đó không xin lỗi.

Ông cũng yêu cầu Philippines phải bắt giữ kẻ đã nổ súng, bồi thường cho gia đình ngư dân bị thiệt mạng và bảo đảm không lặp lại những vụ việc tương tự trong tương lai.

Trong khi đó, ông Ngô Đôn Nghĩa, cấp phó của ông Mã Anh Cửu, kêu gọi công chúng Đài Loan ủng hộ bất cứ động thái cứng rắn nào của chính quyền trừng phạt Philippines để buộc nước này phải xin lỗi.

Nhân viên điều tra kiểm tra chiếc tàu cá Đài Loan bị lính tuần duyên Philippines bắn vừa về đến TP Lưu Cầu, huyện Bình Đông, lãnh thổ Đài Loan sáng 11-5. Ảnh: CNA

Nhiều nghị sĩ Đài Loan hối thúc chính quyền phải xử lý cứng rắn với Philippines. Nghị sĩ Tô Thanh Tuyền kêu gọi chính quyền triển khai lực lượng không quân và hải quân bảo vệ ngư dân trong mùa đánh bắt cá ngừ vây xanh (từ tháng 3 đến tháng 6 hằng năm).

Nghị sĩ Lâm Uất Phương đề nghị cơ quan tuần duyên và hải quân có những chuẩn bị cho nguy cơ xung đột ở biển Đông chẳng hạn như tăng cường các chuyến bay tuần tra và mở rộng đường băng trên đảo Ba Bình (thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam đang bị Đài Loan chiếm đóng). Một số nghị sĩ khác kêu gọi chính quyền phải dừng tuyển nhân viên giúp việc Philippines sang Đài Loan làm việc, đồng thời tạm ngưng các tour du lịch sang Philippines.

Ông Mã Anh Cửu cũng đang chịu sức ép của báo chí trong nước. Báo China Times kêu gọi chính quyền phải có những biện pháp đáp trả mạnh mẽ để bảo vệ quyền lợi của ngư dân và ngăn ngừa các thảm kịch tương tự. Báo Apple Daily gọi vụ bắn ngư dân Đài Loan là hành động của những kẻ cướp và nhân dân Đài Loan đòi phải “trả nợ máu”.

Cùng ngày, hãng tin CNA dẫn một nguồn tin cho biết Đài Loan đã thành lập một nhóm chuyên trách liên ngành để điều tra vụ ngư dân Hồng Thạch Thành bị bắn chết. Đài Loan và Philippines sẽ tiến hành điều tra riêng rẽ thông qua thỏa thuận hỗ trợ tư pháp. Sau đó, hai bên sẽ cùng đối chiếu kết quả điều tra để đưa ra kết luận cuối cùng.

Ngày trước đó, người phát ngôn Văn phòng Tổng thống Philippines Abigail Valte khẳng định lính tuần duyên đã phản ứng thích hợp trong vụ bắn tàu cá Đài Loan. Bà Abigail Valte nói lính tuần duyên đã bắn chỉ thiên để cảnh báo nhưng tàu cá Đài Loan vẫn lao tới để đâm vào tàu tuần tra Philippines. Bà nhấn mạnh đó rõ ràng là một hành động khiêu khích và cho biết sau khi có kết quả điều tra vụ việc, chính phủ sẽ quyết định xin lỗi hay không. Bà cam kết Philippines sẽ điều tra công bằng và minh bạch. Bà cũng bày tỏ hy vọng quan hệ kinh tế với Đài Loan sẽ không bị ảnh hưởng. Trong khi đó, thuyền trưởng của chiếc tàu cá bị bắn cũng là con trai của nạn nhân Hồng Thạch Thành nói hoàn toàn không có chuyện tàu cá của họ khiêu khích tàu tuần tra của Philippines.

Ngày 10-5, nguyên Thứ trưởng Quốc phòng Đài Loan Lâm Trung Bân nhận định việc Trung Quốc ra các tuyên bố lên án mạnh mẽ Philippines trong vụ ngư dân Hồng Thạch Thành bị lính tuần duyên Philippines bắn chết chỉ là một phần trong các chiến thuật tạo mặt trận đoàn kết nhằm tranh thủ tình cảm của đa số người dân Đài Loan.

THẠCH ANH