Chiều 5-3 (giờ địa phương), Phó Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro cùng nội các xuất hiện trên truyền hình. Ông thông báo tin buồn Tổng thống Hugo Chávez đã qua đời lúc 4 giờ 25 chiều cùng ngày tại quân y viện ở thủ đô Caracas.

Dân chúng ra đường than khóc

Báo El Universal (Venezuela) tường thuật, với giọng run run đầy nước mắt, Phó Tổng thống Nicolás Maduro kêu gọi người dân giữ vững hòa bình trước bi kịch lịch sử này. Ông khẳng định mọi dự định và chỉ đạo của Tổng thống Hugo Chávez sẽ được tôn trọng và thực hiện.

Bộ trưởng Quốc phòng Diego Molero tuyên bố quân đội sẽ thống nhất, bảo đảm an ninh và chủ quyền của đất nước. Lãnh đạo phe đối lập Henrique Capriles kêu gọi nhân dân đoàn kết.

Tại thủ đô Caracas, người dân tràn ra đường gào khóc và kéo đến quân y viện, nơi Tổng thống Hugo Chávez an nghỉ. Trước dinh tổng thống, hàng ngàn người ôm chầm lấy nhau chia sẻ mất mát và hô to khẩu hiệu ủng hộ tổng thống.

Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Diego Molero (đứng trên bục) cùng các tướng lĩnh thề trung thành với hiến pháp sau khi Tổng thống Hugo Chávez qua đời. Ảnh: AP

Tổng thống Hugo Chávez được chẩn đoán mắc bệnh ung thư xương chậu hồi giữa năm 2011. Ông đã qua bốn lần phẫu thuật ở Cuba.

Sau 14 năm cầm quyền, ông tái đắc cử nhiệm kỳ sáu năm nữa hồi tháng 10-2012 nhưng không thể tuyên thệ nhậm chức vì sức khỏe yếu. Sau 70 ngày điều trị ở Cuba, ông về nước ngày 18-2.

Thi hài tổng thống sẽ được chuyển về Học viện Quân sự ở Caracas trong ngày 6-3. Lễ tang sẽ được tổ chức ngày 8-3.

Theo hãng tin AP, Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon và nhiều nguyên thủ quốc gia đã chia buồn với Venezuela, đặc biệt là các nước đồng minh với Venezuela.

Tại Bolivia, Tổng thống Evo Morales rơi lệ phát biểu trên truyền hình rằng Tổng thống Hugo Chávez vẫn sẽ là niềm cảm hứng cho những người chiến đấu vì tự do. Tại Ecuador, Tổng thống Rafael Correa khẳng định sẽ tiếp tục duy trì quan hệ hữu nghị hai nước.

Cuba và Argentina sẽ tổ chức ba ngày quốc tang tưởng nhớ. Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gọi Tổng thống Hugo Chávez là nhà lãnh đạo tài năng, người bạn gần gũi của Nga; ông là con người mạnh mẽ, phi thường, luôn hướng về tương lai và cực kỳ nghiêm khắc với bản thân.

Hai tùy viên Mỹ bị trục xuất

Tại Mỹ, Tổng thống Obama tuyên bố Tổng thống Hugo Chávez qua đời là thời điểm thách thức đối với Venezuela, Mỹ tiếp tục ủng hộ nhân dân Venezuela và sẵn sàng phát triển quan hệ mang tính xây dựng với chính phủ Venezuela.

Cựu Tổng thống Jimmy Carter ghi nhận dù không đồng tình với toàn bộ chính sách của Tổng thống Hugo Chávez nhưng ông không thể bác bỏ nỗ lực cải thiện kinh tế của Tổng thống Hugo Chávez.

Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Ed Royce dự báo liên minh chống Mỹ của các nhà lãnh đạo cánh tả ở Nam Mỹ sẽ lỏng lẻo sau khi Tổng thống Hugo Chávez từ trần.

Theo báo Washington Post (Mỹ), tại cuộc họp với chính phủ và quân đội hôm 5-3, Phó Tổng thống Nicolás Maduro cáo buộc “kẻ thù lịch sử” (ám chỉ Mỹ) và lực lượng thù địch trong nước đã âm mưu đầu độc bệnh ung thư cho Tổng thống Hugo Chávez nhằm gây rối loạn.

Ông so sánh sự kiện Tổng thống Hugo Chávez qua đời tương tự như Tổng thống Palestine Yasser Arafat. Ông cho biết sẽ thành lập ủy ban khoa học để xác định nguyên nhân vì sao Tổng thống Hugo Chávez mắc bệnh ung thư.

Vài giờ trước tin Tổng thống Hugo Chávez qua đời, Ngoại trưởng Venezuela Elías Jaua thông báo đã trục xuất hai tùy viên không quân của Đại sứ quán Mỹ ở Venezuela vì họ đã gặp gỡ một số người trong quân đội Venezuela và xúi giục gây bất ổn.

Bộ Ngoại giao Mỹ đã tuyên bố phản đối cáo buộc của Venezuela và xem cáo buộc đó là vô lý. Bộ Ngoại giao nhận định từ cáo buộc của Venezuela, Mỹ phải kết luận rằng chính phủ Venezuela hiện tại không muốn cải thiện quan hệ với Mỹ.

Việt Nam chia buồn với Venezuela

Ngày 6-3, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng và Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đã gửi điện chia buồn tới Phó Chủ tịch thứ nhất Đảng XHCN thống nhất Venezuela, Chủ tịch Quốc hội Venezuela Diosdado Cabello và Phó Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro. Lãnh đạo VN chia buồn sâu sắc tới đảng, nhà nước, chính phủ, nhân dân Venezuela và gia đình Tổng thống Hugo Chávez, tin tưởng đất nước và nhân dân Venezuela sẽ sớm vượt qua mất mát, tiếp tục đạt được nhiều thành tựu to lớn; quan hệ hữu nghị hợp tác toàn diện VN-Venezuela tiếp tục phát triển. Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh cũng đã gửi điện chia buồn đến Bộ trưởng Ngoại giao Venezuela Elías Jaua. Cùng ngày, đoàn đại biểu đại diện lãnh đạo đảng, nhà nước và chính phủ VN do Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải dẫn đầu đã lên đường đi Venezuela dự tang lễ chính thức Tổng thống Hugo Chávez.

_____________________________________

Theo luật pháp Venezuela, bầu cử sẽ được tổ chức trong vòng 30 ngày sau khi tổng thống qua đời. Dự báo Phó Tổng thống Nicolás Maduro sẽ là người kế nhiệm. Đối thủ của ông là lãnh đạo đối lập Henrique Capriles. Theo thăm dò của Công ty Hinterlaces (Venezuela) được thực hiện hồi tháng 2, ông Nicolás Maduro được 50% số người được hỏi ủng hộ trong khi ông Henrique Capriles chỉ được 36%. Ông Nicolás Maduro được đánh giá là người có khuynh hướng trung dung, cởi mở trong đối thoại với phe đối lập. Lúc giữ chức ngoại trưởng, ông đã giúp Venezuela củng cố quan hệ với các tổ chức ngoại giao trong khu vực; phát triển quan hệ với Nga, Iran, Trung Quốc; thiết lập lại quan hệ với Colombia và duy trì quan hệ thân thiết với Cuba.

THIÊN ÂN