Hãng Reuters đưa tin Hạ viện Mỹ ngày 23-9 đã bỏ phiếu thông qua dự luật tài trợ 1 tỉ USD cho hệ thống phòng thủ tên lửa “Vòm Sắt (Iron Dome)” của Israel.

Động thái trên được đưa ra sau nhiều ngày tranh cãi xung quanh việc thúc đẩy khoản tài trợ này.

Hạ viện Mỹ thông qua dự luật tài trợ 1 tỉ USD cho hệ thống 'Vòm Sắt' của Israel - ảnh 1
Hạ viện Mỹ thông qua dự luật tài trợ 1 tỉ USD cho hệ thống 'Vòm Sắt' của Israel. Ảnh: THE TIMES OF ISRAEL

Theo Reuters, dự luật được thông qua với 420 phiếu thuận và chín phiếu chống – gồm tám phiếu từ đảng Dân chủ và một phiếu từ đảng Cộng hòa. 

Sau khi được thông qua ở Hạ viện, dự luật này sẽ được chuyển qua Thượng viện để tiếp tục xem xét.

Thượng viện vẫn chưa lên lịch bỏ phiếu về dự luật.

Khoản tiền 1 tỉ USD trong dự luật tài trợ cho hệ thống "Vòm Sắt" nhằm thay thế các hệ thống đánh chặn tên lửa mà Israel sử dụng để ngăn chặn tên lửa từ Dải Gaza trong cuộc xung đột hồi tháng 5.

Theo Reuters, sau khi Hạ viện Mỹ thông qua khoản tài trợ trên, Thủ tướng Israel Naftali Bennett đã cảm ơn sự ủng hộ của cả hai đảng trong Hạ viện Mỹ.

“Xin gửi lời cảm ơn tới các thành viên của Hạ viện Mỹ, gồm các nghị sĩ Dân chủ và Cộng hòa, về sự ủng hộ sâu rộng đối với Israel và lời cam kết về nền an ninh của chúng tôi” - thông cáo của ông Bennett nêu rõ.

Khoản tài trợ được thông qua sau nhiều tranh cãi

Theo kênh Aljazeera, động thái trên diễn ra trong bối cảnh tranh luận ngày càng gay gắt liên quan sự ủng hộ của Mỹ đối với Israel và ngày càng có nhiều tiếng nói trong Quốc hội Mỹ kêu gọi ông Biden nêu điều kiện với Tel Aviv về vấn đề nhân quyền của nước này.

Đầu tuần này, Hạ viện Mỹ hôm 21-9 đã thông qua một dự luật chi tiêu rộng lớn hơn. Tuy nhiên, nội dung về khoản tài trợ cho hệ thống phòng thủ Vòm Sắt - vốn ban đầu được đưa vào dự luật - đã bị loại bỏ sau đó, làm dấy lên tranh cãi ở Washington.

Cụ thể, sáng 21-9, điều khoản 1 tỉ USD tài trợ cho “Vòm Sắt” lần đầu xuất hiện trong dự luật đề xuất của Hạ viện nhằm cung cấp khoản tài trợ khẩn cấp ngắn hạn cho chính phủ Mỹ để tránh tình trạng phong tỏa. Tuy nhiên, đến chiều cùng ngày, điều khoản này đã bị gỡ bỏ mà không có lời giải thích.

Truyền thông tại Mỹ đưa tin rằng các nhà lập pháp cấp tiến chịu trách nhiệm về việc loại bỏ điều khoản liên quan khoản tài trợ cho Israel khỏi dự luật hôm 21-9, song không một nghị sĩ nào xác nhận có liên quan động thái này.

Bà Lara Friedman - chủ tịch của Quỹ vì Hòa bình Trung Đông (FMEP) - cho rằng thật “kỳ lạ” khi đưa khoản 1 tỉ USD tài trợ cho Israel vào một dự luật chung được xây dựng để tài trợ cho chính phủ Mỹ nhằm “tiếp tục duy trì hoạt động”.

Theo Reuters, một số thành viên đảng Dân chủ tại Hạ viện, những người đã cáo buộc Israel vi phạm nhân quyền đối với người Palestine, đã phản đối việc đưa điều khoản vào dự luật. 

Các thành viên này đã chỉ trích chính sách của Mỹ đối với Israel, nói rằng cần phải quan tâm nhiều hơn đến các vấn đề như thương vong của dân thường Palestine khi Israel tấn công đáp trả, sau khi Hamas nã rocket hồi tháng 5.

"Chúng ta cũng nên xem xét về nhu cầu được bảo vệ của người Palestine trước cuộc tấn công của Israel" – nghị sĩ đảng Dân chủ Rashida Tlaib, một người phản đối việc tài trợ cho hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Sắt, nói trong cuộc tranh luận.

Ngay sau khi điều khoản này bị loại ra, các nhà lãnh đạo đảng Dân chủ tại Hạ viện ngay lập tức cho biết họ sẽ giới thiệu một dự luật độc lập để cung cấp tài trợ cho hệ thống Vòm Sắt.

Khoản tài trợ tăng đáng kể

Theo Aljazeera, khoản tài trợ của Mỹ cho hệ thống "Vòm Sắt" cho thấy sự gia tăng đáng kể mối quan tâm của Mỹ dành cho chương trình này.

Hạ viện Mỹ thông qua dự luật tài trợ 1 tỉ USD cho hệ thống 'Vòm Sắt' của Israel - ảnh 2
Khoản 1 tỉ USD bổ sung thể hiện sự gia tăng đáng kể trong nguồn tài trợ của Mỹ cho  Vòm Sắt. Ảnh: AANAS BABA / AFP

Israel nhận 3,8 tỉ USD tài trợ quân sự hàng năm, được hệ thống hóa thông qua biên bản ghi nhớ (MoU) 10 năm do chính quyền Tổng thống Mỹ Barack Obama ký vào năm 2016. Trong đó, 500 triệu USD được chi cho phòng thủ tên lửa hàng năm.

Năm 2020, Quốc hội Mỹ đã cấp 73 triệu USD cho hệ thống "Vòm Sắt", một trong số các chương trình phòng thủ tên lửa.

“Một hệ thống phòng thủ tên lửa (tức Vòm Sắt) bảo vệ dân thường khỏi tên lửa. Do đó đúng như tên gọi của nó, chỉ trong một vũ trụ đảo ngược về mặt đạo đức thì điều này mới được coi là 'tranh cãi'” – ông Ritchie Torres, một thành viên đảng Dân chủ, viết trên Twitter hôm 21-9.

Trong khi đó, Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Lindsey Graham gọi động thái ban đầu nhằm loại bỏ nguồn tài trợ của Israel khỏi dự luật rộng lớn hơn của Hạ viện là "đáng khinh bỉ".

“Tôi hy vọng người dân Mỹ đang theo dõi và hiểu rằng việc tài trợ cho hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Sắt là điều cần thiết đối với sự tồn vong của Nhà nước Israel, đồng minh đáng tin cậy nhất của Mỹ trong một khu vực đầy khó khăn và nguy hiểm” – ông Graham hôm 21-9 đăng trên trang Twitter.