Khi ngoại trưởng Mỹ lỡ lời…
(PL)- Mỹ, Anh, Pháp, EU quyết không đàm phán với Tổng thống Bashar al-Assad.

 

Pháp mong muốn tiến hành giải pháp chính trị giữa các bên ở Syria nhưng trong khuôn khổ này không có Tổng thống Bashar al-Assad. Ngày 16-3 (giờ địa phương), Ngoại trưởng Pháp Laurent Fabius đã tuyên bố như trên.

Phản ứng của Pháp xuất phát từ phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ John Kerry hôm trước đó khi trả lời kênh truyền hình Mỹ CBS.

AFP cho biết nhà đài hỏi Mỹ đã sẵn sàng đàm phán với Tổng thống Assad hay chưa. Ông John Kerry khẳng định “cuối cùng sẽ phải đàm phán” với Tổng thống Assad để chấm dứt xung đột. Ông nói thêm: “Đương nhiên nếu ông ấy sẵn sàng tiến hành đàm phán nghiêm túc về cách thức thực thi (tiến trình hòa bình) Genève I”.

cvà Iran ủng hộ Tổng thống Assad trong khi Mỹ, các đồng minh phương Tây, các nước vùng Vịnh và Thổ Nhĩ Kỳ đứng về phía phe nổi dậy muốn lật đổ ông Assad. Do đó phát biểu của Ngoại trưởng John Kerry rằng “Mỹ sẽ đàm phán với Tổng thống Assad” được đánh giá là bước ngoặt quan trọng.

Khi ngoại trưởng Mỹ lỡ lời… - ảnh 1

Ngày 16-3, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry gặp Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif tại Lausane (Thụy Sĩ). Phe đối lập Syria cho rằng Mỹ đang bắt tay với Iran nên ông John Kerry phát biểu để ve vãn Iran. Ảnh: AFP

Thông tin này lại càng có ý nghĩa hơn khi ông John Kerry phát biểu đúng ngày nội chiến Syria bước vào năm thứ năm (15-3).

Từ Syria, phản ứng với phát biểu của Ngoại trưởng John Kerry, Tổng thống Assad đã kêu gọi Mỹ cần phải thể hiện lời nói thành hành động cụ thể. Ông nhấn mạnh hành động đầu tiên là ngừng ủng hộ về chính trị và quân sự đối với phe nổi dậy.

Báo Al-Watan bình luận phát biểu của Ngoại trưởng John Kerry đã mở ra một giai đoạn mới trong đàm phán chính trị và cuối cùng chính quyền Mỹ đã thừa nhận tính hợp pháp của Tổng thống Assad. Báo còn dự báo một đặc phái viên Mỹ sẽ sang Nga ngày 6-4 để phối hợp với Nga tìm giải pháp chính trị cho xung đột Syria.

Trong bối cảnh như thế, Mỹ đã phải lên tiếng giảm nhẹ tuyên bố của Ngoại trưởng John Kerry.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Marie Harf tuyên bố “ông John Kerry không nói sẵn sàng đàm phán trực tiếp với Assad” mà ý của ông là đàm phán với đại diện của chính quyền Syria.

Kế tiếp, ngày 16-3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Jennifer Psaki lại tiếp tục giải thích ông John Kerry dùng từ “Assad” để nói tắt về chính quyền Syria chứ Mỹ không thay đổi chính sách với Syria và không có tương lai nào dành cho Tổng thống Assad.

Sau đó, đến lượt Nhà Trắng lên tiếng giải thích. Tại điểm họp báo hôm 16-3, người phát ngôn Nhà Trắng Josh Earnest khẳng định quan điểm của Mỹ đối với Syria vẫn không thay đổi.

Tại Pháp, Ngoại trưởng Laurent Fabius đã cảnh báo trao cơ đồ cho Tổng thống Assad sẽ trở thành món quà cho Nhà nước Hồi giáo. Đêm 16-3, trả lời kênh truyền hình Canal+, Thủ tướng Manuel Valls khẳng định: “Sẽ không có giải pháp nào cho Syria chừng nào ông Bashar al-Assad cầm quyền”.

Anh khẳng định Tổng thống Assad không có chỗ trong tương lai của Syria. Cao ủy đối ngoại EU Federica Mogherini nhắc lại quan điểm là tìm một giải pháp bền vững có các đại diện của chính quyền Syria tham gia để giải quyết xung đột Syria.

HOÀNG DUY

Phe đối lập Syria (lưu vong ở Thổ Nhĩ Kỳ) đã tỏ thái độ bất mãn. Một số ý kiến cho rằng phát biểu của Ngoại trưởng John Kerry là “hành động phản bội mới của Mỹ” sau sự kiện Tổng thống Obama từ chối không kích Syria hồi tháng 9-2013. Có người khẳng định Mỹ bắt tay với Iran để giải quyết vấn đề hạt nhân Iran nên phát biểu của ông John Kerry nhằm xoa dịu Iran.

Điều mà ông John Kerry muốn nói là chế độ Syria phải ngồi vào bàn với phe đối lập ôn hòa để nỗ lực tìm kiếm giải pháp thương lượng về thời kỳ quá độ chính trị ở Syria. Ông ấy không dự kiến một kịch bản trong đó ông Bashar al-Assad đích thân tham gia đối thoại.

Người phát ngôn Nhà Trắng JOSH EARNEST