Chiến dịch thuyết phục Quốc hội bật đèn xanh để Mỹ đánh Syria đã bước sang giai đoạn sôi động vào đêm 3-9 (giờ địa phương).

Ngoại trưởng John Kerry, Bộ trưởng Quốc phòng Chuck Hagel và tướng Martin Dempsey, Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng liên quân, đã ra điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện.

Ngoại trưởng John Kerry nêu mục đích tấn công Syria nhằm bảo vệ các giá trị và an ninh quốc gia Mỹ và nếu Mỹ không có phản ứng trước vụ tấn công bằng chất độc hóa học hôm 21-8 (được cho là do chế độ Syria tiến hành), Iran, Hezbollah và CHDCND Triều Tiên sẽ xem thường Mỹ.

Ông bảo đảm không có binh sĩ Mỹ nào đổ bộ vào Syria, các vụ không kích sẽ nhắm vào các mục tiêu có chọn lọc (để tránh thương vong cho thường dân) và kéo dài trong thời gian hạn chế. Tuy nhiên, ông nói vẫn có một kịch bản duy nhất dẫn đến khả năng đổ quân vào Syria là cần vô hiệu hóa kho chất độc hóa học của Syria.

Tướng Martin Dempsey, Ngoại trưởng John Kerry và Bộ trưởng Quốc phòng Chuck Hagel (từ trái sang) điều trần. Ảnh: AP

Bộ trưởng Quốc phòng Chuck Hagel nhấn mạnh vụ tấn công bằng vũ khí hóa học ở Syria đã đe dọa an ninh Mỹ. Hãng tin Reuters ghi nhận lập luận này có thể được dùng để biện minh lý do Mỹ đánh Syria mà không cần Hội đồng Bảo an LHQ đồng ý.

Tướng Martin Dempsey đã nêu lên khả năng Nga có thể cung cấp vũ khí cho Tổng thống Bashar al-Assad nếu Mỹ tiến đánh Syria.

Sau đó, Ủy ban Đối ngoại Thượng viện đã nhất trí ra một dự thảo nghị quyết cho phép tấn công Syria nhưng loại trừ sử dụng bộ binh đổ bộ. Dự thảo quy định:

- Hạn chế thời gian can thiệp quân sự vào Syria trong 60 ngày, sau đó được một lần gia hạn có kèm theo điều kiện với thời gian tối đa 30 ngày.

- Tổng thống Obama phải tham khảo ý kiến Quốc hội, đồng thời trao cho Thượng viện và Ủy ban Đối ngoại Hạ viện chiến lược đàm phán về giải pháp chính trị cho xung đột Syria, trong đó có vấn đề xem xét lại các hình thức trợ giúp cho phe đối lập Syria (chi tiết này do Thượng nghị sĩ John McCain yêu cầu).

Theo báo Le Monde (Pháp), dự thảo này sẽ thay thế dự thảo nghị quyết Nhà Trắng đã gửi cho Quốc hội có nội dung trao cho tổng thống nhiều quyền hạn hành động. Ngày 4-9, các thành viên Ủy ban Đối ngoại Thượng viện sẽ bỏ phiếu. Nếu được thông qua, dự thảo sẽ được thảo luận tại phiên họp toàn thể Thượng viện.

Ngày 3-9, Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon tuyên bố cần ưu tiên giải pháp chính trị thay vì can thiệp quân sự để giải quyết xung đột Syria. Ông nhắc lại Hiến chương LHQ chỉ cho phép sử dụng hợp pháp vũ lực trong trường hợp phòng vệ chính đáng hoặc được Hội đồng Bảo an LHQ phê chuẩn.

Ông khẳng định nếu đúng là Syria sử dụng chất độc hóa học thì đây là tội ác chiến tranh man rợ và Hội đồng Bảo an phải trừng phạt. Ông thông báo đoàn thanh tra LHQ sẽ trở lại Syria để tiếp tục điều tra.

Trong khi đó, các nghị sĩ Syria đã gửi thư cho Quốc hội Pháp đề nghị bỏ phiếu phản đối chiến dịch tấn công Syria. Đêm 3-9, kênh truyền hình Anh Sky News loan báo như trên. Một bức thư tương tự đã được gửi cho Quốc hội Anh.

Ngày 4-9, trả lời phỏng vấn độc quyền dành cho hãng tin AP và kênh truyền hình Perviy Kanal (Nga), Tổng thống Nga Putin khẳng định có thể Nga ủng hộ giải pháp can thiệp quân sự vào Syria của phương Tây với điều kiện phải có bằng chứng hiển nhiên thuyết phục Syria sử dụng vũ khí hóa học và LHQ đồng ý. Ông nhấn mạnh nếu tấn công Syria mà LHQ không chấp thuận thì đây là hành động xâm lược. Ông cho biết Nga đã ngưng giao tên lửa đất đối không S300 cho Syria.

HOÀNG DUY