Lờ mờ ‘phương án để ngỏ’ cho khủng hoảng Venezuela
(PL)- Nhóm Lima hành động vì Venezuela sẽ họp khẩn ở Colombia vào ngày 25-2. Tổng thống Venezuela tự xưng Juan Guaido tuyên bố “để ngỏ mọi phương án”.

Cuộc khủng hoảng chính trị ở Venezuela đang có nhiều diễn biến mới đáng chú ý. Ông Juan Guaido, Chủ tịch Quốc hội do phe đối lập Venezuela kiểm soát và là tổng thống lâm thời tự xưng của nước này, ngày 23-2 cho biết ông sẽ gặp Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo và các nhà ngoại giao khu vực thuộc nhóm Lima trong hôm 25-2 (giờ địa phương), nhật báo The Guardian (Anh) đưa tin.

Ông Guaido sang Colombia gặp ông Pompeo

Nhóm Lima được thành lập vào năm 2017 nhằm thảo luận giải pháp hòa bình cho cuộc khủng hoảng tại Venezuela, với đa số thành viên là các nước châu Mỹ. Cuộc gặp khẩn này sẽ được tổ chức ở thủ đô Bogota của Colombia mà theo lời ông Guaido là nhằm bàn thảo hành động tăng áp lực lên Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.

Phát ngôn này được ông Guaido, nhân vật được Mỹ và khoảng 50 quốc gia bao gồm nhiều nước châu Mỹ và châu Âu công nhận là “lãnh đạo hợp pháp” của Venezuela, đưa ra khi phát biểu tại tỉnh Cucuta của Colombia, bên cạnh Tổng thống Ivan Duque của nước này.

Ông Guaido sang Colombia vào ngày 22-2 nhằm dự khán một buổi hòa nhạc do tỉ phú người Anh Richard Branson thiết kế nhằm gây quỹ 100 triệu USD ủng hộ người dân Venezuela. Truyền hình Colombia phát hình ảnh ông Guaido đi bộ qua cây cầu Francisco De Paula Santander nối biên giới Colombia với Venezuela, bất chấp lệnh cấm xuất cảnh của chính phủ Venezuela. Ông Guaido cho biết ông sang được Colombia là nhờ sự giúp đỡ của các thành viên quân đội Venezuela. Buổi hòa nhạc diễn ra vào ngày 22-2 tại tỉnh Cucuta, chỉ cách kho chứa hàng cứu trợ của Mỹ vài mét.

Chỉ vài giờ sau khi ông Guaido sang Colombia, Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodriguez tuyên bố trên Twitter quyết định của chính phủ nước này đóng cửa biên giới với Colombia: “Chính phủ Caracas quyết định đóng cửa tạm thời tất cả cây cầu nối liền hai quốc gia, do lo ngại các mối đe dọa nghiêm trọng từ chính quyền Colombia chống lại hòa bình và chủ quyền của Venezuela”.

Ngày hôm sau, Tổng thống Venezuela Maduro quyết định cắt mọi quan hệ với Colombia. Phát biểu trước những người ủng hộ ở thủ đô Caracas ngày 23-2, ông Maduro tuyên bố cứng rắn: “Chúng tôi không thể tiếp tục chịu đựng việc lãnh thổ Colombia bị sử dụng để tấn công chống lại Venezuela. Vì lý do này, tôi quyết định cắt mọi quan hệ với chính phủ phát xít Colombia. Tất cả nhân viên lãnh sự phải rời đi trong vòng 24 giờ. Đi ra! Quá đủ rồi!”.

Lờ mờ ‘phương án để ngỏ’ cho khủng hoảng Venezuela - ảnh 1
Chủ tịch Quốc hội Venezuela và là tổng thống lâm thời tự xưng của Venezuela Juan Guaido (áo trắng) trên một xe tải chở hàng cứu trợ tại khu vực nhà kho ở tỉnh Cucuta (Colombia) sang Venezuela ngày 23-2. Ảnh: REUTERS

Ông Guaido để ngỏ mọi phương án

Trên Twitter ngày 23-2, ông Guaido tuyên bố: “Sự việc hôm nay buộc tôi phải đi đến quyết định: Chính thức đề xuất cộng đồng quốc tế rằng chúng tôi phải để ngỏ mọi phương án để tìm tự do cho đất nước”.

Sự việc mà ông Guaido nói đến là diễn biến đẫm máu của nỗ lực đưa hàng cứu trợ từ Colombia vào Venezuela. Từ giữa tháng 2, khoảng 200 tấn hàng cứu trợ gồm thực phẩm và thuốc men từ Mỹ được chuyển đến tỉnh Cucuta ở biên giới Colombia giáp Venezuela nhưng không vào được Venezuela vì ông Maduro không cho phép. Chủ nhân điện Miraflores coi cứu trợ là một cách Mỹ can thiệp nhằm lật đổ chính phủ Venezuela. Về phần mình, Washington cảnh cáo có thể trừng phạt Caracas nặng hơn nếu ông Maduro cương quyết phong tỏa cứu trợ.

“Bao nhiêu trong các bạn có mẹ già đang bị bệnh? Bao nhiêu trong các bạn có con đến trường mà phải nhịn đói?” - ông Guaido phát biểu khi đứng bên cạnh nhà kho chứa hàng cứu trợ ở tỉnh Cucuta (Colombia). 

Trong ngày 23-2, ít nhất ba xe tải chở đầy hàng cứu trợ đã bị phóng hỏa khi chạy đến cầu Francisco De Paula Santander nối biên giới Colombia với Venezuela, theo tờ The Guardian. Hai xe tải còn lại bị binh sĩ Venezuela đẩy lùi sang lại phần lãnh thổ Colombia, cuối cùng phải quay về lại nhà kho ở tỉnh Cucuta.

Đã có xung đột xảy ra giữa binh sĩ Venezuela và những người ủng hộ ông Guaido ở biên giới với Colombia khi những người này cố giúp các xe chở hàng cứu trợ vào Venezuela. Binh sĩ Venezuela viện đến hơi cay và đạn cao su chống trả. Nhà chức trách Colombia cho biết có hai người chết và gần 300 người bị thương. Hãng tin Reuters (Anh) dẫn lời các nhân chứng cho biết có một số nam giới đeo mặt nạ, mặc thường phục bắn đạn thật vào những người đang cố gắng đưa hàng cứu trợ vào Venezuela.

Bạo lực không chỉ xảy ra tại biên giới Colombia mà cả ở biên giới Venezuela giáp Brazil. Tại TP Pacaraima, thuộc bang Roraima (Brazil) giáp Venezuela vào ngày 23-2, một nhóm khoảng 50 người đã ném đá và bom xăng vào binh sĩ Venezuela, buộc các binh sĩ phải dùng hơi cay chống lại. Chính quyền bang Roraima cho biết có năm người Venezuela bị thương. Trước đó, vào ngày 21-2, ông Maduro đã cho đóng cửa biên giới trên bộ với Brazil.

Cùng ngày, một tàu chở 250 tấn hàng cứu trợ từ Puerto Rico (lãnh thổ thuộc Mỹ) đến Venezuela buộc phải trở lui sau khi hải quân Venezuela đe dọa nổ súng. Thống đốc Ricardo Rossello của Puerto Rico lên án đây là “một sự đe dọa trực tiếp đối với chiến dịch nhân đạo do các công dân Mỹ tiến hành”.

Tại Cucuta, dù “để ngỏ mọi phương án” nhưng ông Guaido ngày 23-2 không đề cập giải pháp can thiệp quân sự như Tổng thống Mỹ Donald Trump từng nói trước đó. Bên cạnh đó, dù khẳng định sẽ không từ bỏ nỗ lực đưa hàng cứu trợ về Venezuela nhưng ông Guaido đề nghị những người ủng hộ không đặt sinh mạng vào rủi ro khi xung đột với binh sĩ Venezuela. Tổng thống tự xưng của Venezuela cũng đồng thời kêu gọi các lực lượng vũ trang nước này ngừng ủng hộ ông Maduro và cho phép hàng cứu trợ vào Venezuela. Reuters dẫn thông tin từ nhà chức trách Colombia cho biết trong ngày 23-2 đã có khoảng 60 thành viên quân đội và cảnh sát Venezuela đào ngũ sang ủng hộ ông Guaido.

Phản ứng với việc Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro cắt quan hệ song phương, Bộ Ngoại giao Colombia ngày 23-2 khẳng định “Colombia luôn luôn hành động theo chủ trương nhân đạo, hòa bình và sẽ tiếp tục hành động theo cách này để tạo điều kiện cho dân chủ, tự do ở Venezuela phát triển”. Bogota tuyên bố “không công nhận tính hợp pháp của kẻ tiếm quyền Maduro” và cho biết ủng hộ tổng thống lâm thời tự xưng Juan Guaido. 

ĐĂNG KHOA