NATO tập trận hải quân ở Na Uy
(PL)- Nga tuyên bố rút hoàn toàn khỏi Hiệp ước về quân đội thông thường ở châu Âu.

Cuộc đối đầu Nga-NATO đã lên cao trào sau khi NATO tiến hành cuộc tập trận hải quân Joint Viking. Đây là cú đánh bồi của NATO sau khi thông báo điều động 3.000 quân Mỹ đến ba nước vùng Baltic sát biên giới Nga.

Tuần dương hạm Mỹ tập trận

Cuộc tập trận Joint Viking bắt đầu từ ngày 10-3 trên biển Đen và kéo dài đến 18-3. Vị trí tập trận thuộc tỉnh Finnmark ở vùng cực Bắc Na Uy, giáp giới bán đảo Kola của Nga.

Bảy nước tham gia tập trận gồm Mỹ, Canada, Đức, Ý và ba nước bên bờ biển Đen là Bulgaria, Romania và Thổ Nhĩ Kỳ.

NATO thông báo có một tuần dương hạm, sáu tàu hộ tống và một tàu ngầm tập trận. Các bài tập gồm chống tàu ngầm, phòng không và chống tàu chiến nhỏ.

Theo hãng tin Sputnik (Nga), bộ chỉ huy hải quân NATO ra thông báo cho biết nhóm tàu thường trực số 2 của NATO tham gia tập trận ở biển Đen có tuần dương hạm USS Vicksburg (Mỹ), bốn tàu hộ tống NCSM Fredericton (Canada), TCG Turgutreis (Thổ Nhĩ Kỳ), ROS Regina Maria (Romania), ITS Aliseo (Ý) và tàu tiếp dầu FGS Spessart (Đức).

NATO tập trận hải quân ở Na Uy - ảnh 1

Tuần dương hạm USS Vicksburg của Mỹ tham gia cuộc tập trận Joint Viking ở Na Uy ngày 10-3. Ảnh: HẢI QUÂN MỸ

Thổ Nhĩ Kỳ còn điều động hai tàu hộ tống Yavuz và Fatih cùng một tàu ngầm.

Bulgaria và Romania cũng điều động tàu chiến tham gia.

Na Uy huy động 5.000 binh sĩ, 400 xe quân sự, tàu chiến, máy bay tham gia tập trận. Đài truyền hình RT (Nga) ghi nhận đây là cuộc tập trận lớn nhất ở Na Uy từ gần 50 năm nay.

Người phát ngôn quân đội Na Uy giải thích đây là cuộc tập trận tác chiến huy động đủ mọi binh chủng và mọi loại vũ khí. Ông nói: “Để minh họa rõ ràng hơn quy mô của cuộc tập trận, tôi có thể nói nếu xếp xe nối đuôi với nhau thì hàng xe phải dài đến 6 km”.

Na Uy dự kiến sẽ tổ chức tập trận không quân chung vào tháng 5 tới ngoài biển Barents với hơn 100 máy bay của tám nước NATO tham gia. Lực lượng này sẽ tiến hành tập trận từ căn cứ không quân ở Lulea (Thụy Điển), Rovaniemi (Phần Lan) et Bodo (Na Uy).

Reuters ghi nhận NATO tập trận ngay sau khi Bộ Quốc phòng Nga thông báo hơn 2.000 binh sĩ Nga tập trận phòng không quy mô lớn ở miền Nam và biên giới Nga từ ngày 5-3 đến ngày 10-4.

Bộ chỉ huy hải quân của NATO khẳng định cuộc tập trận trên biển Đen nhằm chứng minh cho các nước đồng minh rằng NATO sẵn sàng tôn trọng các cam kết về phòng vệ tập thể.

Nga sẵn sàng đàm phán hiệp ước mới

Trong khi đó, ngày 11-3, Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố sẵn sàng xem xét khả năng tiến hành đàm phán về một hiệp ước kiểm soát vũ khí thông thường mới ở châu Âu có tính đến lợi ích của Nga.

Hôm trước đó, Trưởng phái đoàn Nga về đàm phán an ninh quân sự và kiểm soát vũ khí tại Vienna (Áo) Anton Mazur thông báo từ ngày 11-3, Nga ngừng tham dự các cuộc họp của Nhóm tư vấn chung (được thành lập trong khuôn khổ Hiệp ước về quân đội thông thường ở châu Âu).

Điều này có nghĩa Nga rút hoàn toàn khỏi Hiệp ước về quân đội thông thường ở châu Âu (Hiệp ước CFE).

Ông Anton Mazur giải thích Nga đã phê chuẩn nghị quyết thực hiện Hiệp ước CFE. Tuy nhiên, NATO đã vi phạm hiệp ước bằng cách mở rộng NATO và viện cớ để phong tỏa Nga thực hiện nghị quyết trên.

Chính vì thế sau nhiều lần cảnh báo, Nga đã tạm dừng thực hiện hiệp ước vào năm 2007 nhưng vẫn tham gia họp Nhóm tư vấn chung. Nay Nga nhận thấy dự họp như thế thật vô lý về chính trị và thực tiễn, đồng thời tốn kém về kinh tế nên quyết định rút khỏi Nhóm tư vấn chung.

Hiệp ước CFE được ký kết ở Paris (Pháp) ngày 19-11-1990 giữa 22 nước thành viên NATO và thành viên Hiệp ước Warsaw (khối các nước Đông Âu và Liên Xô cũ).

Hiệp ước quy định mức hạn chế về trang thiết bị quân sự (máy bay, xe tăng, pháo binh…) được phép triển khai trong phạm vi hiệp ước.

Sau khi Liên Xô tan rã năm 1991, đã có 30 quốc gia phê chuẩn hiệp ước gồm các nước NATO và tám nước Liên Xô cũ. Sau khi nhiều nước Liên Xô cũ gia nhập NATO, nguyên tắc cơ bản của hiệp ước về giữ cân bằng quân lực đã mất tác dụng, các nước chỉ chủ yếu trao đổi thông tin và thanh tra.

Tháng 11-1999, một phiên bản tương tự Hiệp ước CFE được đưa ra hội nghị thượng đỉnh của Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ). Bốn nước đã ký kết phiên bản mới này gồm Nga, Belarus, Kazakhstan và Ukraine.

Đến tháng 7-2007, khi tạm thời dừng thực hiện Hiệp ước CFE, Nga đã đề nghị các nước NATO phê chuẩn phiên bản năm 1999.

- Ngày 10-3, Ngoại trưởng Ba Lan Grzegorz Schetyna chỉ trích Thụy Sĩ xuất khẩu lưới ngụy trang cao cấp sang Nga. Ông cho rằng các nước EU phải cùng đồng lòng với lệnh cấm vận Nga. Tuy nhiên, Thụy Sĩ khẳng định hợp đồng mua bán lưới ngụy trang trị giá 85 triệu euro được ký trước khi EU cấm vận Nga. Lưới được làm bằng loại vải mà radar hay cảm biến hồng ngoại không thể dò. Hai lô hàng đã xuất sang Nga năm 2014. Các binh lính, xe tăng, xe tải quân sự của Nga có thể sử dụng lưới ngụy trang này để tránh bị phát hiện.

- Ngày 10-3, bà Victoria Nuland, trợ lý ngoại trưởng Mỹ về châu Âu và Âu-Á, đã xác nhận công tác rút vũ khí hạng nặng khỏi giới tuyến miền Đông Ukraine đã được tiến hành phù hợp với thỏa thuận hòa bình Minsk. Bà nhận định quân đội chính phủ Ukraine cũng như lực lượng ly khai đã rút một phần vũ khí hạng nặng. Bà nhận xét: “Từ nay về sau cuộc sống người dân ở miền Đông Ukraine sẽ tốt hơn”. Tuy nhiên, bà ghi nhận vẫn còn xảy ra nổ súng và các quan sát viên Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu đến giám sát chưa đều đặn.

________________________________________

Cuộc tập trận của NATO là dấu hiệu đáng báo động, một ý đồ khiêu khích không hề bảo đảm ổn định và khuyến khích tiến trình hòa bình ở Ukraine.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga ALEXANDER LUKASHEVICH

Mỹ muốn chứng tỏ sẵn sàng bảo vệ các nước vùng Baltic theo điều 5 Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương. Điều khôi hài là 3.000 quân Mỹ không thể bảo vệ các nước vùng Baltic nếu có nguy cơ thực sự. Nguy cơ này cũng không hề có.

Ông JAMES JATRAS, nguyên cố vấn đảng Cộng hòa Mỹ

HOÀNG DUY