Ngày thịnh nộ ở Bangladesh
Chỉ có hai chủ hàng nước ngoài bồi thường cho các công nhân may mặc Bangladesh.

Ngày Quốc tế Lao động 1-5 năm nay ở Bangladesh đánh dấu bằng sự kiện hàng chục ngàn người lao động xuống đường biểu tình bất chấp lời kêu gọi phải giữ bình tĩnh của Thủ tướng Sheikh Hasina. Họ đòi treo cổ các chủ công ty may mặc đặt nhà xưởng trong tòa nhà Rana Plaza cao tám tầng bị sập hôm 24-4 ở thị trấn Savar thuộc ngoại ô thủ đô Dhaka.

Tại Dhaka, cảnh sát ước tính có khoảng 10.000 người tham gia biểu tình vào sáng 1-5. Những người biểu tình tuần hành qua các đường phố giương cao cờ đỏ và biểu ngữ ghi dòng chữ “Treo cổ bọn giết người! Treo cổ bọn chủ xí nghiệp!”. Biểu tình cũng đã diễn ra ở các thành phố lớn.

Theo hãng tin AP, đây là tai nạn nghiêm trọng nhất trong lịch sử công nghiệp Bangladesh. Liên đoàn Công nhân ngành dệt may Bangladesh cho biết trong tòa nhà bị sập có năm công ty may mặc với khoảng 3.000 lao động. Liên đoàn ngành dệt và may mặc Bangladesh ghi nhận công nhân phẫn nộ bởi họ xem vụ sập nhà chẳng khác nào hành vi sát hại các đồng nghiệp của họ.

Nỗi đau của gia đình các lao động thiệt mạng trong tai nạn tòa nhà Rana Plaza bị sập. Ảnh: REUTERS

Đêm trước ngày xảy ra tai nạn, người ta đã phát hiện các vết nứt trên tòa nhà Rana Plaza nhưng các ông chủ vẫn ép công nhân phải đi làm bình thường. Và sau đó thảm kịch đã xảy ra, chôn vùi hàng ngàn lao động dưới đống đổ nát.

Tòa nhà Rana Plaza bị sập đã để lộ ra chân tướng của các thương hiệu nước ngoài nổi tiếng. Sau tai nạn, đầu tiên các doanh nghiệp nước ngoài chối phắt đã đặt hàng may mặc cho các công ty Bangladesh may gia công.

Trang tin The DailyBeast ghi nhận các tổ chức phi chính phủ đã phải mày mò tìm kiếm thông tin trên mạng Internet để điểm mặt chỉ tên từng thương hiệu. Lúc đó, các doanh nghiệp nước ngoài mới thừa nhận một cách nhỏ giọt.

Đầu tiên chỉ có các nhãn hàng quần áo Mango (Tây Ban Nha) và Primark (Anh), kế đến là Bon Marché (Anh), Corte Ingles (Tây Ban Nha) và Joe Fresh (Canada) thừa nhận có ký hợp đồng may gia công với các công ty trong tòa nhà bị sập ở Bangladesh.

Trong khi đó, Tập đoàn Benetton (Ý) khẳng định không có công ty nào trong tòa nhà bị sập là nhà cung cấp cho Benetton. Đến khi các hãng tin AP và AFP công bố hình ảnh cho thấy tại hiện trường vương vãi nhiều quần áo mang nhãn hiệu Benetton, ngày 29-4 (giờ địa phương), Benetton mới lên tiếng thừa nhận.

C&A (Đức) và Carrefour (Pháp) vẫn chối bỏ trách nhiệm trong khi tổ chức phi chính phủ Clean Clothes Campaign (tổ chức Vận động Quần áo sạch chuyên bảo vệ công nhân may mặc) khẳng định đã tìm thấy quần áo mang nhãn hiệu của các công ty này ở hiện trường.

Đến nay cũng chỉ có hai tập đoàn Primark và Loblaw (Canada) cam kết bồi thường cho các nạn nhân ở Bangladesh. Primark cho biết tiền bồi thường gồm tiền trợ cấp dài hạn cho con cái các nạn nhân mất cha mẹ và trợ cấp tài chính cho người bị thương và gia đình người chết.

Các tập đoàn khác viện lý do thoái thác rằng họ chỉ ký hợp đồng chứ không đủ điều kiện giám sát điều kiện an toàn lao động của các công ty may gia công ở nước ngoài.

Tổ chức ActionAid đã mở cuộc vận động để người tiêu dùng trả thêm một khoản tiền khi mua quần áo xem như đó là nghĩa vụ đạo đức phải thực hiện để số tiền đó được dùng để giúp đỡ các nạn nhân nhà sập ở Bangladesh. Tổ chức Oxfam (Anh) đã kêu gọi các doanh nghiệp thời trang nên lắng nghe nguyện vọng của công nhân may mặc và tôn trọng nguyên tắc an toàn trong lao động để bảo vệ hình ảnh thương hiệu của mình.

HOÀNG DUY