Không hỏi ý kiến Bộ Ngoại giao

Ngày 4-12, trong một hội nghị, Ngoại trưởng John Kerry cho rằng việc tiếp thu ý kiến từ Bộ Ngoại giao sẽ có ích cho đội chuyển giao quyền lực của ông Trump nhưng đến nay tổng thống đắc cử vẫn chưa lần nào tận dụng đội ngũ chuyên viên của Bộ. “Chúng tôi không hề được liên hệ trước những cuộc gọi đó. Chúng tôi không được yêu cầu đề ra các điểm cần trao đổi” - ông Kerry nói.

“Tôi nghĩ sẽ rất có ích khi có thêm vài lời khuyên, còn bạn có nghe theo chúng không là chuyện khác nhưng tôi nghĩ sẽ rất có lợi khi hỏi ý những người đã làm công việc này trong nhiều năm, tham khảo ý kiến của họ về những vấn đề cần lưu ý và tình hình hiện tại” - ông Kerry nói thêm - “Theo tôi thì đó là việc nhất thiết nên làm nhưng rõ ràng là nó đã không xảy ra trong một vài trường hợp”.

Một trong những trường hợp mà ông Kerry muốn nói là cuộc gọi của Trump với lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn vào ngày 2-12. Đây là lần đầu tiên một tổng thống đắc cử hay tổng thống của Mỹ điện đàm với lãnh đạo Đài Loan kể từ khi Tổng thống Jimmy Carter thay đổi chính sách đối ngoại vào năm 1979, coi Đài Loan là một phần của “một Trung Quốc” thống nhất.

Ngoại trưởng Mỹ nói gì vụ Trump điện đàm với Đài Loan? - ảnh 1
Tổng thống đắc cử Donald Trump đã phá vỡ hàng thập niên chính sách ngoại giao của Mỹ khi điện đàm với lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn. Ảnh: AFP

Khi biết tin về cuộc gọi, truyền thông Trung Quốc cho đó là một hành động thể hiện sự “thiếu kinh nghiệm” của ông Trump và cảnh báo rằng nếu Mỹ không giữ vững lập trường “một Trung Quốc”, quan hệ Trung-Mỹ sẽ bị “phá hủy”. Ngoài ra, cuộc gọi còn dấy lên thắc mắc: Phải chăng ông Trump muốn thay đổi chính sách.

Chỉ là “gọi điện thoại xã giao”

Thế nhưng Phó Tổng thống đắc cử Mike Pence lại khẳng định đó chỉ là “cuộc gọi xã giao”. “Ông ấy chỉ nhận một cuộc gọi xã giao từ một lãnh đạo được bầu lên một cách dân chủ thôi mà, không hơn không kém” - ông nói với đài ABC ngày 4-12.

Theo lời ông, ông Trump chỉ “nhận điện thoại, nhận lời chúc mừng và những lời chúc tốt đẹp của bà ấy và chính xác chỉ có thế”. Khi được hỏi hành động này có ý nghĩa thế nào với chính sách “một Trung Quốc”, ông Pence đã trả lời: “Chúng tôi sẽ lo chuyện chính sách sau ngày 20-1”. Đó là ngày ông Trump chính thức nhậm chức.

Trên đài Fox News ngày 4-12, cố vấn của ông Trump Kellyanne Conway cũng khẳng định quan điểm của phó tổng thống đắc cử. Cô cho biết ông Trump biết rất rõ về chính sách “một Trung Quốc” của Washington. “Đó chỉ là một cuộc điện thoại đơn giản. Sự thật là ông ấy chỉ nhận điện thoại chúc mừng” - cô nói.

“Tôi biết Trung Quốc có quan điểm riêng về việc đó. Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao có quan điểm riêng. Chắc chắn là Đài Loan cũng có quan điểm riêng. Và quan điểm của tổng thống đắc cử là ông đã nhận một cuộc gọi chúc mừng”. “Khi tuyên thệ nhậm chức rồi, ông ấy sẽ làm rõ ý của mình. Nhưng mọi người không nên suy đoán về việc làm của ông nhiều quá” - cô nói thêm.

Kể từ chiến thắng bất ngờ ngày 8-11, ông Trump đã nhiều lần điện đàm với lãnh đạo các nước và nhiều đoạn đối thoại đã khiến giới ngoại giao lo lắng. Trước đây, ông trùm bất động sản chưa từng giữ chức vụ chính thức nào và cũng không có kinh nghiệm quân sự hay đối ngoại.