Ngày 19-5, người đứng đầu cơ quan ngoại giao lãnh thổ Đài Loan Lâm Vĩnh Lạc cho biết đoàn điều tra Đài Loan về vụ tàu tuần tra Philippines bắn tàu cá Đài Loan hôm 9-5 sẽ sớm trở lại Philippines.

Liên minh Di dân quốc tế (IMA) có trụ sở tại đặc khu Hong Kong đã ra tuyên bố kêu gọi người đứng đầu lãnh thổ Đài Loan Mã Anh Cửu tăng cường bảo vệ công nhân Philippines tại Đài Loan vì họ là những người vô tội.

Tại Philippines, báo Inquirer cùng ngày đưa tin hôm trước đó, Phó Tổng thống Jejomar Binay đã kêu gọi chính quyền Đài Loan bảo vệ công nhân Philippines tại Đài Loan. Ông hối thúc người dân Đài Loan không lôi kéo công nhân Philippines vào căng thẳng hiện nay liên quan đến vụ tàu tuần tra Philippines bắn tàu cá Đài Loan.

Đêm 18-5, thêm một công nhân Philippines bị vỡ xương bàn tay sau khi một nhóm người Đài Loan đột nhập vào khu ký túc xá công nhân Philippines ở Đài Loan và tấn công họ.

Trong khi đó, báo Phil Star ngày 19-5 cho biết chính phủ và Bộ Ngoại giao đã yêu cầu Bộ Tư lệnh miền Tây báo cáo về vụ một tàu hải giám Trung Quốc bám đuổi tàu chở khách M/T Queen Seagull của Philippines hôm 16-5 gần khu vực bãi Cỏ Mây thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam (Philippines đang chiếm giữ đảo này).

Liên quan đến vấn đề bảo đảm tự do hàng hải ở biển Đông, Đài truyền hình TV5 ngày 19-5 đưa tin hôm 17-5 (giờ địa phương), Đại sứ Philippines tại Mỹ Jose L. Cuisia đã phát biểu về vấn đề này tại hội nghị thường niên của Hội đồng Sự vụ thế giới của vùng đô thị Hampton Roads ở bang Virginia (Mỹ).

Ông nói trong hơn hai năm qua, thế giới đã chứng kiến các hoạt động gây hấn gia tăng ở biển Đông và các khu vực xung quanh. Ám chỉ đến Trung Quốc, ông nhấn mạnh: “Khi một nước tuyên bố sở hữu 75% vùng đặc quyền kinh tế Philippines, chúng tôi có nghĩa vụ đứng lên và bảo vệ. Khi một nước đưa tàu đến một bãi cạn chỉ cách đất liền của chúng tôi 192 km và cách đất liền của họ 640 km, người Philippines không thể cứ giữ im lặng”.

Ông tuyên bố Philippines sẽ hợp tác với Mỹ và các nước khác để bảo đảm tự do hàng hải ở biển Đông. Ông nói vấn đề cấp bách hiện này là Philippines phải xây dựng năng lực phòng vệ đáng tin cậy ở mức tối thiểu để ngăn ngừa mọi hành động gây hấn.

LÊ LINH