Ông Netanyahu muốn sáp nhập khu định cư Bờ Tây
(PLO)- Ngày 7-4, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố rằng ông sẽ sáp nhập các khu định cư bị chiếm đóng của Israel ở Bờ Tây nếu giành chiến thắng thêm một nhiệm kỳ. Tuyên bố vào phút chót trước bầu cử này đã kích động người Palestine và thế giới Ả Rập, theo hãng tin Reuters.

Trong một cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình Channel 12 của Israel, ông Netanyahu đã được hỏi tại sao ông không mở rộng chủ quyền đối với các khu định cư ở Bờ Tây, như cách họ đã làm đối với khu phía đông Jerusalem và Cao nguyên Golan, trong Chiến tranh Trung Đông 1967. Hành động này sau đó không được quốc tế công nhận.

"Ai nói rằng chúng tôi sẽ không làm điều đó? Chúng tôi đang thảo luận về vấn đề này", ông Netanyahu nói.

"Bạn đang muốn biết liệu chúng tôi có chuyển sang giai đoạn tiếp theo hay không - câu trả lời là có, chúng tôi sẽ chuyển sang giai đoạn tiếp theo. Tôi sẽ mở rộng chủ quyền (Israel) và không có sự phân biệt giữa khu định cư và khu biệt lập".

Nhà lãnh đạo cánh hữu kỳ cựu của Israel, người đã thống lĩnh chính trường Israel trong suốt 10 năm, đang đấu tranh cho sự nghiệp chính trị của mình trước đối thủ Benny Gantz, một gương mặt mới trên chính trường Israel theo đuổi xu hướng ôn hòa.

Ông Netanyahu xem ông Gantz là một nhân vật cánh tả yếu ớt, cho rằng nhân vật này sẽ gây nguy hiểm cho an ninh của Israel vì nhượng bộ lãnh thổ nước này cho người Palestine.

Nhưng ông Netanyahu, người tranh cử dưới cái bóng của các cáo buộc tham nhũng, cũng đang phải cạnh tranh phiếu với các đảng cực hữu khác, vốn cũng ủng hộ việc sáp nhập Bờ Tây.

Những tuyên bố của Netanyahu có khả năng thu hút các cử tri cứng rắn, những người phản đối việc nhường đất cho người Palestine.

Ông Netanyahu muốn sáp nhập khu định cư Bờ Tây  - ảnh 1
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Ảnh:t THE TIMES OF ISRAEL

Các nhà lãnh đạo Palestine ngay lập tức phản ứng với sự tức giận.

Ông Saeb Erekat, nhà đàm phán chính của Palestine đồng thời là trợ lý thân cận của Tổng thống Mahmoud Abbas nói: "Israel sẽ tiếp tục vi phạm luật pháp quốc tế một cách trơ trẽn trong một thời gian dài vì không bị trừng phạt bởi cộng đồng quốc tế, đặc biệt là với sự hỗ trợ của chính quyền Tổng thống Donald Trump, cùng với sự vi phạm của Israel đối với các quyền dân tộc và nhân quyền của người dân Palestine".

Tại Gaza, phát ngôn viên của tổ chức Hamas, ông Sami Abu Zuhri kêu gọi chính quyền Palestine được phương Tây hậu thuẫn của ông Abbas tạm dừng hợp tác an ninh với Israel ở Bờ Tây. "Những giấc mơ sáp nhập Bờ Tây của Netanyahu sẽ không bao giờ đạt được", ông nói.

Định cư là một trong những vấn đề nóng bỏng nhất trong các cuộc đàm phán hòa bình giữa Israel và Palestine, vốn đã bị đóng băng kể từ năm 2014.

Sau nhiều thập kỷ định cư, hơn 400.000 người Israel hiện đang sống ở Bờ Tây, theo số liệu của Israel, cùng với khoảng 2,9 triệu người Palestine theo Cục Thống kê Palestine.

Hơn 212.000 người định cư Israel sống ở Đông Jerusalem, theo Liên Hiệp Quốc.

Người Palestine và nhiều quốc gia coi các khu định cư là bất hợp pháp vì Công ước Geneva cấm định cư ở vùng đất bị chiếm trong chiến tranh. Israel chống lại điều này, viện dẫn nhu cầu an ninh và các mối liên hệ về tôn giáo, lịch sử và chính trị với vùng đất này.

Người Palestine muốn thành lập một nhà nước ở Bờ Tây, phía đông Jerusalem và Dải Gaza, tất cả lãnh thổ mà Israel chiếm được vào năm 1967. Israel đã sáp nhập phía đông Jerusalem và rút khỏi Gaza. Bờ Tây vẫn nằm dưới sự chiếm đóng của quân đội Israel.

Ông Netanyahu muốn sáp nhập khu định cư Bờ Tây  - ảnh 2
Israel đã lập hơn 100 khu định cư của người Do Thái ở Bờ Tây. Ảnh: AFP

Tuyên bố của ông Netanyahu được đưa ra sau một loạt các thông cáo và những thay đổi chính sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là ủng hộ Israel.

Vào tháng 3, ông Trump đã phá vỡ sự đồng thuận quốc tế trong nhiều thập kỷ bằng tuyên bố công nhận chủ quyền của Israel đối với Cao nguyên Golan, lãnh thổ mà Israel chiếm của Syria.

Tuyên bố này được đưa ra sau quyết định vào tháng 12-2017 của ông Trump về việc công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel và chuyển đại sứ quán Mỹ đến đó. Cả hai động thái này đều khiến Israel vui mừng, còn các nhà lãnh đạo Palestine và Ả Rập thì tức giận, trong khi hầu hết các đồng minh của Mỹ đều phản đối.

Những động thái của ông Trump về Jerusalem và Golan có thể khiến nhà lãnh đạo Israel cảm thấy được khuyến khích đối với việc sáp nhập.

Các quan chức Mỹ cho biết họ sẽ tiết lộ một kế hoạch hòa bình được chờ đợi từ lâu đối với khu vực Trung Đông của chính quyền Trump sau khi cuộc bầu cử Israel kết thúc, nhưng viễn cảnh tái khởi động các cuộc đàm phán dường như khá xa vời.

Người Palestine đã tẩy chay chính quyền của Tổng thống Trump vì các động thái gần đây của ông được cho là ủng hộ  Israel.

NGUYỆT ÁNH