Ngày 26-10, ông Carles Puigdemont - Thủ hiến vùng tự trị Catalonia một lần nữa tránh né tuyên bố độc lập cho Catalonia, nói trao lại quyền quyết định về chuyện độc lập cho nghị viện Catalonia.

Ông Puigdemont nói rằng ông ra quyết định này sau khi không thể thuyết phục chính phủ trung ương Tây Ban Nha hứa không giành quyền kiểm soát Catalonia nếu ông kêu gọi bầu cử sớm.

Quyết định của ông Puigdemont đến sau một ngày bận rộn và rối loạn trong hàng ngũ lãnh đạo Catalonia. Các lãnh đạo lên lịch, rồi hoãn, rồi cuối cùng hủy luôn buổi phát biểu trên truyền hình về chuyện bầu cử sớm.

Sau thông báo của ông Puigdemont, nghị viện Catalonia đã nhóm họp bàn bước đi ứng phó nếu Catalonia bị tước quyền tự trị. Dự kiến nghị viện sẽ bỏ phiếu về chuyện tuyên bố độc lập trong ngày 27-10.

Ông Carles Puigdemont, Thủ hiến Catalonia phát biểu tại TP Catalonia, thủ phủ Catalonia (Tây Ban Nha) ngày 26-10. Ảnh: NEW YORK TIMES
Ông Carles Puigdemont, Thủ hiến Catalonia phát biểu tại TP Catalonia, thủ phủ Catalonia (Tây Ban Nha) ngày 26-10. Ảnh: NEW YORK TIMES

Diễn biến này gần như đảm bảo chính phủ trung ương Tây Ban Nha sẽ dùng sức mạnh hiến pháp trong trường hợp khẩn cấp để nắm quyền kiểm soát Catalonia. Dự kiến Thượng viện Tây Ban Nha - đảng bảo thủ của Thủ tướng Mariano Rajoy nắm thế đa số - sẽ bỏ phiếu về điều này trong ngày 27-10.

Cuối tuần trước, Thủ tướng Rajoy tuyên bố sẽ dùng Điều 155 trong Hiến pháp quốc gia để nắm quyền kiểm soát hoàn toàn Catalonia, thay ông Puigdemont cũng như toàn bộ dàn lãnh đạo Catalonia, nhằm chấm dứt làn sóng đòi ly khai ở vùng này.

Chính quyền Catalonia trưng cầu độc lập ngày 1-10. Sau cuộc trưng cầu này, các lãnh đạo Catalonia đã ký văn kiện tuyên bố độc lập nhưng sau đó lại hoãn thi hành. Chính phủ trung ương Tây Ban Nha đã 2 lần yêu cầu lãnh đạo Catalonia nói rõ đã tuyên bố độc lập chưa để mình kích hoạt Điều 155 Hiến pháp, tước quyền tự trị. Nhưng đến giờ ông Puigdemont vẫn chưa trả lời.

Theo nhận định nhiều nhà quan sát, với diễn biến này tình hình Catalonia hình như đã vượt tầm kiểm soát và ông Puigdemont đang ở thế khó. Không có sự đảm bảo từ chính phủ trung ương, ông Puigdemont đang bị nhiều thành viên trong đảng phản đối, rằng họ sẽ ra đi nếu ông chọn bầu cử sớm thay vì tuyên bố độc lập. Trong khi đó cũng có một bộ phận lãnh đạo Catalonia phản đối ly khai, độc lập, cũng tuyên bố sẽ ra đi.