Ngày 10-3, tại phiên họp toàn thể lần ba, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa 12 ở Bắc Kinh, Tổng Thư ký Quốc vụ viện Mã Khải đã trình bày báo cáo về kế hoạch tái cơ cấu và chuyển đổi chức năng của Quốc vụ viện.

Ông nhận định tại các ban ngành đã xảy ra tình trạng chồng chéo chức năng, hiệu quả thấp, quan liêu, một số ban ngành có quyền lực hơn mức cần thiết và thực trạng này đã dung dưỡng cho tham nhũng.

Tân Hoa xã đưa tin theo báo cáo, số bộ, ngành trực thuộc trung ương sẽ giảm từ 27 xuống còn 25 bộ, ngành; một số ban ngành sẽ được sáp nhập lại.

Bộ Đường sắt sẽ bị giải thể và được chuyển thành hai cơ quan hành chính và thương mại tách bạch gồm Cục Quản lý đường sắt (thuộc Bộ Giao thông) và Tổng Công ty đường sắt Trung Quốc (thuộc Ủy ban Quản lý và giám sát tài sản nhà nước thuộc Quốc vụ viện).

Tàu hải giám 83 là một trong ba tàu hải giám Trung Quốc đến đảo Phú Lâm ngày 9-3. Ảnh: THX

Đáng chú ý nhất là các cơ quan thực thi pháp luật biển ở các bộ, ngành sẽ được gom về trực thuộc một cơ quan duy nhất.

Cơ quan quản lý mới vẫn mang tên Cục Hải dương quốc gia Trung Quốc (trực thuộc Bộ Đất đai và tài nguyên) vốn trước đây chỉ quản lý Cục Hải giám thì nay sẽ quản lý thêm ba cơ quan: Cơ quan Tuần duyên (trước thuộc Bộ Công an), Cơ quan Thực thi pháp luật ngư nghiệp (trước thuộc Vụ Quản lý Ngư nghiệp của Bộ Nông nghiệp), Cục Chống buôn lậu đường biển (trước thuộc Tổng cục Hải quan).

Bộ Y tế và Ủy ban Dân số, kế hoạch hóa gia đình quốc gia sẽ hợp nhất thành Ủy ban Y tế và kế hoạch hóa gia đình quốc gia. Cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm sẽ được nâng lên thành Tổng cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm. Tổng cục Quản lý báo chí và xuất bản và Cục Quản lý phát thanh, truyền hình và phim ảnh sẽ hợp nhất thành một cơ quan (chưa có tên gọi). Cục Năng lượng sẽ kiêm thêm chức năng của Ủy ban Quản lý điện quốc gia (bị giải thể).

Hãng tin Bloomberg (Mỹ) nhận định Trung Quốc giải thể Bộ Đường sắt nhằm ngăn chặn tham nhũng. Điển hình là vụ Bộ trưởng Đường sắt Lưu Chí Quân bị cách chức và bị khai trừ đảng vì tham nhũng.

chuyên gia David Goodman tại ĐH Sydney (Úc) ghi nhận Trung Quốc tái cơ cấu các cơ quan thực thi pháp luật biển nhằm quản lý chặt hơn các chính sách liên quan đến tranh chấp giữa Trung Quốc với các nước láng giềng ở biển Đông và biển Hoa Đông.

Năm ngoái, tạp chí Sentaku (Nhật) đã nhận định chính vì tình trạng quyền lực chồng chéo, các cơ quan thực thi pháp luật biển của Trung Quốc tranh giành quyền lực với nhau. Tình trạng đã thúc đẩy tranh chấp biển giữa Trung Quốc và các nước láng giềng càng căng thẳng và rối rắm hơn.

Theo Thông tấn xã Việt Nam ngày 10-3, 21 tàu ngư chính cỡ vừa và lớn của Trung Quốc cùng hơn 3.000 người đã tiến ra biển Đông xâm phạm các vùng lãnh hải Việt Nam. Cục Ngư nghiệp Nam Hải lấy lý do là “bảo đảm an toàn và các lợi ích hợp pháp của ngư dân Trung Quốc” và cho biết các tàu dự kiến lưu lại trong nhiều tuần song không tiết lộ thời gian cụ thể.

Cùng ngày, Trung Quốc cũng đã ngang nhiên triển khai máy bay trực thăng và tàu hải giám tuần tra ở quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Tân Hoa xã cho biết máy bay trực thăng hải giám B-7103 cùng ba tàu hải giám sẽ tuần tra ở 10 đảo và bãi đá ngầm trong chín ngày. Hôm trước đó, chi đội hải giám Nam Hải đã ngang ngược cử chi đội hải giám số 10 ra đóng ở cái gọi là “TP Tam Sa” trên đảo Phú Lâm thuộc chủ quyền Việt Nam.

Ngày 7-3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lương Thanh Nghị một lần nữa khẳng định chủ quyền đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Mọi hoạt động tại các khu vực này mà không được sự đồng ý của Việt Nam là vi phạm chủ quyền của Việt Nam.

THẠCH ANH