Vì sao máy bay dân sự không tránh được tên lửa?
Về lý thuyết, máy bay dân sự Boeing 777 có thể tránh được tên lửa theo kiểu tên lửa Buk SA-11 đã bắn rơi máy bay MH17 nếu máy bay có trang bị thiết bị tránh tên lửa.

Tuy nhiên, giả dụ biết trước sẽ bị bắn bằng tên lửa, phi công máy bay MH17 cũng bó tay vì máy bay không được trang bị thiết bị này.

Thông thường, máy bay quân sự đánh lạc hướng tên lửa bằng hai cách: Phóng đám mây hạt vật chất kim loại để làm xáo trộn hoạt động của radar điều khiển tên lửa hành trình; phóng pháo sáng làm bằng hóa chất để thu hút tên lửa tầm nhiệt.

Kênh truyền hình NBC News (Mỹ) ngày 21-7 dẫn ý kiến của các chuyên gia hàng không ghi nhận máy bay thương mại không trang bị các hệ thống đánh lạc hướng tên lửa như thế vì không thực tế và quá tốn kém. Có nhiều lý do để giải thích:

l Tỉ lệ máy bay bị tên lửa bắn trúng không nhiều: Cựu phi công Tom Casey từng lái máy bay Boeing 777 ghi nhận thiết bị tránh tên lửa không được thiết kế đại trà cho các máy bay thương mại trên thế giới, trừ khi thế giới chìm đắm trong chiến tranh triền miên và mọi không phận đều bị đe dọa.

Theo ông Bruce Rodger, Chủ tịch công ty tư vấn hàng không Aero Consulting Experts (Mỹ), trường hợp máy bay MH17 hay máy bay 007 của hãng Korean Air Lines của Hàn Quốc bị máy bay Liên Xô bắn rơi năm 1983 (tưởng nhầm là máy bay gián điệp) chỉ là vài trường hợp hiếm hoi.

l Phi công máy bay dân dụng không được huấn luyện: Theo ông Bruce Rodger, thiết bị tránh tên lửa không bảo đảm 100% máy bay không bị tên lửa bắn trúng. Phi công còn phải biết điều khiển máy bay hợp lý để tránh tên lửa. Nếu hãng hàng không đã quyết định trang bị hệ thống tránh tên lửa cho máy bay thì cũng cần đào tạo phi công về kỹ năng phát hiện và tránh tên lửa.

Trong trường hợp máy bay MH17, máy bay đã bay trên vùng trời có xung đột mà lẽ ra máy bay nên tránh từ đầu. Do đó, các hãng hàng không thường chọn giải pháp tránh vùng xung đột hơn là trang bị thiết bị tránh tên lửa cho máy bay. Cựu phi công Tom Casey kết luận: “Chỉ công nghệ thôi sẽ không bảo vệ bạn được. Những người trong buồng lái đã có quá nhiều thứ để làm và không nên bị đè thêm gánh nặng với các bài học mà họ không cần”.

ĐĂNG KHOA - LÊ LINH