Trong vụ Philippines kiện Trung Quốc liên quan đến vấn đề tranh chấp biển Đông, Chánh án Tòa án LHQ về Luật Biển (ITLOS) Shunji Yanai đã bổ nhiệm Thẩm phán người Ba Lan Stanislaw Pawlak làm trọng tài đại diện cho Trung Quốc ở Tòa án Trọng tài quốc tế.

Tại cuộc họp báo ngày 25-3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Philippines Raul Hernandez thông báo như trên.

Phụ lục VII của Công ước LHQ về Luật Biển (UNCLOS) cho phép chánh án ITLOS bổ nhiệm trọng tài cho một bên trong vụ kiện ở Tòa án Trọng tài quốc tế nếu bên đó không tự chỉ định trọng tài đại diện trong vòng 60 ngày từ khi thông báo vụ kiện.

Philippines chính thức thông báo kiện Trung Quốc về tuyên bố chủ quyền đường lưỡi bò sai trái của Trung Quốc ở biển Đông vào ngày 22-1. Đến ngày 19-2, Trung Quốc bác bỏ vụ kiện vì cho rằng lý lẽ kiện của Philippines sai sự thật.

Khách tham quan triển lãm tranh manga Nhật-Trung ở Nam Kinh (tỉnh Giang Tô của Trung Quốc) ngày 24-3. Ảnh: KYODO

Ông Stanislaw Pawlak là trọng tài thứ hai tham gia hội đồng trọng tài phân xử vụ Philippines kiện Trung Quốc. Trước đó, Philippines đã chọn Thẩm phán người Đức Rudiger Wolfrum làm trọng tài đại diện cho Philippines.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Philippines cho biết bước tiếp theo, trong vòng 30 ngày tới, chánh án ITLOS sẽ bổ nhiệm ba trọng tài nữa cho Tòa án Trọng tài quốc tế một khi nhận được yêu cầu của Philippines. Tiến trình phân xử sẽ bắt đầu khi hội đồng trọng tài gồm năm thành viên được thành lập xong.

Trong khi đó, liên quan đến quan hệ Nhật-Trung, trả lời phỏng vấn Đài truyền hình NHK (Nhật) hôm 24-3, Ngoại trưởng Nhật Fumio Kishida cảnh báo cách thức gia tăng chi tiêu quân sự không minh bạch và mở rộng hàng hải mang tính trấn áp của Trung Quốc là mối đe dọa không chỉ với Nhật mà với toàn khu vực.

Ông cho biết Bộ Ngoại giao Nhật đang sắp xếp tổ chức hội nghị cấp cao giữa Nhật với Trung Quốc vào tháng 5 tới bên lề hội nghị thượng đỉnh Trung-Nhật-Hàn ở Hàn Quốc. Ông nói Nhật vẫn sẵn sàng đối thoại với Trung Quốc và hy vọng sẽ có cuộc trao đổi sâu với các nhà lãnh đạo mới của Trung Quốc.

Trước đó, báo Sankei Shimbun (Nhật) cho biết Thủ tướng Nhật Shinzo Abe sẽ cử Phó Thủ tướng Taro Aso sang Bắc Kinh vào tháng 4 tới để gặp Chủ tịch Tập Cận Bình và Thủ tướng Lý Khắc Cường.

Trong khi đó, quan hệ Nhật-Trung đã có tín hiệu nồng ầm trở lại với cuộc triển lãm tranh manga Nhật-Trung kéo dài năm ngày bắt đầu từ ngày 24-3 ở TP Nam Kinh thuộc tỉnh Giang Tô (Trung Quốc). Tham dự triển lãm có 75 tác phẩm tranh manga của các tác giả Nhật và 15 truyện tranh manga của các tác giả Trung Quốc.

Báo Jiji Press (Nhật) đưa tin phát biểu khai mạc, quan chức Sở Văn hóa tỉnh Giang Tô nhấn mạnh đến tình hữu nghị Trung-Nhật được phản ánh qua tranh manga. Báo ghi nhận triển lãm này có thể đánh dấu bước đầu khởi động lại chương trình giao lưu giữa chính quyền địa phương và chính phủ hai nước.

Triển lãm manga được lên kế hoạch tổ chức vào tháng 9-2012 nhằm đánh dấu 40 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao Trung-Nhật. Tuy nhiên, do căng thẳng giữa hai nước liên quan đến quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, sự kiện này bị hoãn trong sáu tháng qua.

Nhân Dân Nhật Báo (Trung Quốc) ngày 25-3 đưa tin Trung Quốc đã ký thỏa thuận mua 24 máy bay tiêm kích Su-35 và bốn tàu ngầm lớp Lada của Nga (hai chiếc đóng tại Nga và hai chiếc đóng tại Trung Quốc). Thỏa thuận được ký ngay trước chuyến thăm Nga của Chủ tịch Tập Cận Bình. Bản tin không nói giá trị của thương vụ này bao nhiêu nhưng cho biết đây là lần đầu tiên Trung Quốc mua thiết bị công nghệ quân sự lớn như vậy của Nga trong 10 năm qua.

THẠCH ANH