Chủ tịch Hội Gây mê hồi sức lo ngại thuốc Bupicavaine Ba Lan
(PL)- Bộ Y tế chưa quyết định dừng thuốc Bupicavaine Ba Lan, khi không có loại thay thế yên tâm hơn thì vẫn phải dùng thuốc này.

Báo Pháp Luật TP.HCM phỏng vấn PGS-TS Công Quyết Thắng, Chủ tịch Hội Gây mê hồi sức Việt Nam, về các lo ngại liên quan đến thuốc Bupicavaine Ba Lan, bị nghi ngờ là nguyên nhân dẫn tới tử vong hai sản phụ ở Đà Nẵng hồi giữa tháng 10-2019.

Từng có kiến nghị, cảnh báo

. Phóng viên: Các sự cố liên quan đến thuốc tê Bupicavaine WPW của Ba Lan đang gây lo ngại, nhất là sản phụ được chỉ định gây tê ngoài màng cứng. Về vấn đề này, Hội Gây mê hồi sức Việt Nam có nhận được nhiều phản ánh không, thưa ông?

+ PGS-TS Công Quyết Thắng: Chúng tôi nghe phản ánh nhiều. Như hồi năm 2018, anh em gây mê hồi sức khu vực đồng bằng sông Cửu Long cho biết có gặp sự cố với thuốc này, đã kiến nghị và Sở Y tế Cần Thơ đã dừng sử dụng.

Cá nhân tôi thì đang phụ trách gây mê hồi sức của Bệnh viện (BV) Saint Paul thuộc Sở Y tế Hà Nội thì cũng có kiến nghị và sau đó Cục Quản lý dược thông báo dừng sử dụng một lô thuốc như vậy. Hà Nội, Cần Thơ dừng một số lô thuốc, chứng tỏ thuốc có vấn đề…

. Tại sao lại chỉ dừng theo lô mà không phải dừng luôn thuốc đó trên toàn quốc, thưa ông?

+ Cái đó lại phải hỏi Cục Quản lý dược. Còn với anh em chúng tôi, làm những lô thuốc như thế này, chúng tôi sợ lắm!

. Cá nhân ông đã bao giờ sử dụng thuốc của Ba Lan này chưa?

+ Có rồi chứ! Tự tôi cũng phải sử dụng để tự trải nghiệm nhưng phải chuẩn bị và dùng rất cẩn trọng. Tôi cũng chưa gặp bất thường lần nào với loại thuốc này dù anh em phản ánh khá nhiều...

Chủ tịch Hội Gây mê hồi sức lo ngại thuốc Bupicavaine Ba Lan - ảnh 1
Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn thăm hỏi sản phụ bị sự cố sau khi gây tê ngoài màng cứng. Ảnh: TÂM AN

Kết luận phải đợi Bộ Y tế

. Hôm vừa rồi, liên quan đến nghi vấn này, PGS có nói với báo chí “sốc phản vệ 100% do thuốc”. Vậy liệu có thể phán đoán sự liên quan của Bupicavaine Ba Lan với các sự cố chết người ở Đà Nẵng không?

+ Tất cả loại thuốc, của bất kỳ nhà sản xuất nào cũng có thể gây ra sốc phản vệ. Vì thuốc là hóa chất nhưng trường hợp nào bị thì còn tùy cơ địa. Ngay cả khi xảy ra rồi thì quá trình đánh giá để kết luận là sốc phản vệ cũng rất khó khăn, phức tạp.

Về các hiện tượng bất thường liên quan đến Bupicavaine Ba Lan thì giới gây mê hồi sức chúng tôi cảm nhận là có gì đó lạ so với các thuốc cùng loại trước đây vẫn hay dùng. Loại thuốc này của Ba Lan vào BV khoảng hai năm nay và thấy hiện tượng lạ như vậy chứ trước đây, cũng loại thuốc đấy nhưng sử dụng của hãng có bản quyền hoặc của Pháp thì không có vấn đề gì.

Nhưng ngay cả như vậy thì kết luận có phải do thuốc không vẫn phải đợi Bộ Y tế.

. Tức là hiện tại sẽ có những BV tiếp tục phải dùng Bupicavaine của Ba Lan? Có cách nào để an toàn hơn không?

+ Đúng rồi. Bộ Y tế chưa quyết định dừng loại thuốc đó, khi không có loại thay thế yên tâm hơn thì vẫn phải dùng thôi.

Về tai biến trong gây tê thì thời gian qua xảy ra khá nhiều. Hội Gây mê hồi sức nhận nhiệm vụ với Vụ Bảo vệ bà mẹ, trẻ sơ sinh của Bộ Y tế là sẽ hoàn thiện các quy trình gây tê tủy sống, gây tê ngoài màng cứng và cấp cứu đường thở khó, các loại cấp cứu cho bệnh nhân sản khoa. Đồng thời mở các lớp đào tạo nâng cao cho anh em, cùng thống nhất để hoàn thiện các quy trình giúp tránh sai sót về chuyên môn. Nội dung thì chủ yếu bổ sung thêm quy trình theo dõi diễn biến lâm sàng bệnh nhân, kèm theo phác đồ ứng phó khi có bất thường.

. Xin cám ơn PGS.

Thuốc tê Pháp được nhiều nơi lựa chọn

Theo danh sách Cục Quản lý dược công bố kèm theo Công văn 19760 ngày 22-11, hiện có 181 BV, sở y tế các tỉnh/thành đang sử dụng thuốc gây tê chứa Bupivacaine mà không phải do hãng dược Polfa Ba Lan sản xuất. Đây là số thuốc trúng thầu năm 2018-2019, là nguồn cung chủ yếu cho các cơ sở y tế có sử dụng thuốc gây tê loại này.

Danh sách công bố cho thấy nguồn sản xuất thuốc rất đa dạng, có những nhà sản xuất châu Âu như Pháp, Ý, Đức - được xếp vào nhóm 1 uy tín nhất. Ngoài ra, cũng có những nhà sản xuất đến từ Ấn Độ, Hàn Quốc, Indonesia cũng như một số công ty dược Việt Nam. Các nhà sản xuất này được xếp vào nhóm 2, nhóm 3, thậm chí là nhóm 5 - uy tín thấp nhất. Tất cả đều đủ điều kiện để đăng ký lưu hành ở thị trường Việt Nam.

Tuy nhiên, danh sách công bố cho thấy tỉ lệ trúng thầu với các nhà sản xuất của Pháp vẫn là cao nhất, chiếm 102 trên tổng số 181 BV, sở y tế trên cả nước.

Hiện không rõ Bupivacaine của nhà sản xuất Polfa Ba Lan - cũng thuộc nhóm 1 các nhà sản xuất uy tín nhưng đang bị nghi ngờ chất lượng - trúng thầu ở bao nhiêu BV, sở y tế. Nhưng con số trúng thầu thuốc của Pháp theo danh sách này cho thấy dược phẩm Pháp vẫn giữ thị trường khá tốt.

Và theo Công văn 19760 của Cục Quản lý dược, nếu thấy cần phải thay ngay thuốc Ba Lan, các cơ sở y tế có thể chủ động mua trực tiếp, chỉ định thầu hoặc chỉ định thầu rút gọn thuốc khác, theo danh sách trúng thầu này, thay vì thủ tục đấu thầu rộng rãi vốn cần nhiều thời gian. 

NGHĨA NHÂN - AN HIỀN