Chỉ chưa đầy 3 ngày, tại TPHCM đã xảy ra 2 vụ ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng khiến gần 500 công nhân phải nhập viện cấp cứu. Thực ra chuyện ngộ độc là chuyện thường ngày ở TPHCM nhưng sự việc xảy ra khi Luật An toàn vệ sinh thực phẩm bắt đầu có hiệu lực (từ 1-7) khiến người dân hoang mang: Có luật, liệu có hết ngộ độc?

Thực phẩm ôi thiu thành... suất ăn công nghiệp

Chưa kịp bình phục sau cơn ngộ độc thực phẩm vào ngày 30-6 vừa qua, công nhân Nguyễn Thanh T. (Công ty Wooyang Vina, phường Hiệp Thành, quận 12, TPHCM) lo lắng: “Không biết rồi có bị ngộ độc nữa không. Bữa ăn nào tụi em cũng vừa ăn vừa sợ đau bụng”.

Sau vụ ngộ độc tập thể khiến 267 người nhập viện cấp cứu, nhiều công nhân tỏ ra bức xúc và đặt vấn đề công ty cần cải thiện chất lượng và vệ sinh bữa ăn. “Nhiều khi bọn em cũng muốn nấu cơm rồi mang theo nhưng lại vướng tăng ca và điều kiện sinh hoạt không tiện nên đành nhắm mắt mà ăn cơm công ty”, một công nhân thổ lộ. Một thai phụ đang cấp cứu tại BV quận 12 sau khi bị ngộ độc cũng gạt nước mắt thảng thốt: “Không biết con em bị sao không. Dinh dưỡng cho con chưa đủ đã đành nay thêm ngộ độc nữa”.

Trước đó, một vụ ngộ độc tập thể cũng vừa xảy ra tại Công ty may Quang Thái (phường Bình Trị Đông B, quận Bình Tân, TPHCM) khiến 166 công nhân nhập viện cấp cứu sau khi ăn cơm trưa với thực đơn gồm cơm, sườn ram, cá ngừ chiên, gà chiên, tàu hủ, chả cá sốt cà, su xào, canh bắp cải.

Điều đáng nói, vẫn chưa có sự kiểm soát chất lượng thực phẩm đầu vào tại các bếp ăn tập thể cho công nhân. Giá thành suất ăn cho công nhân quá thấp so với mặt bằng chung khiến nguy cơ ngộ độc thực phẩm càng cao. Đánh giá của Sở Y tế TPHCM cho thấy, giá suất ăn bình quân tại các doanh nghiệp KCN-KCX từ 8.000 - 10.000 đồng/suất đã áp dụng từ 3-4 năm nay, trong khi giá cả liên tục leo thang. Với mức giá thấp như vậy, liệu có đủ để mua thực phẩm đảm bảo, không ôi thiu?

Bác sĩ theo dõi sức khỏe một số công nhân bị ngộ độc thực phẩm. Ảnh: Tg.Lâm

Có luật, có cải thiện?

Không chỉ suất ăn cho công nhân, ngay tình trạng hàng rong, quán cóc cũng luôn rình rập nguy cơ ngộ độc. Báo cáo mới nhất của Cục An toàn vệ sinh thực phẩm (Bộ Y tế) cho thấy trên 80% số mẫu dụng cụ bát đĩa, muỗng đũa ở các quán ăn, hàng rong được kiểm tra không đạt vệ sinh, trên 85% số mẫu xét nghiệm tay người bán hàng bị nhiễm E.Coli.

Cũng theo báo cáo, 67% số thịt quay được kiểm nghiệm có dùng phẩm màu độc và ô nhiễm vi sinh vật; 36% xúc xích, lạp xưởng bị nhiễm vi khuẩn; 88% nem chạo, nem chua, giò, chả phát hiện có coliform; 59% các loại ô mai có dùng phẩm màu độc và đường hóa chất ngoài danh mục cho phép. Những vụ thực phẩm chứa độc tố mới đây gây hoang mang dư luận cũng cho thấy tình trạng mất an toàn đang đe dọa sức khỏe người dân, mà chất tạo đục công nghiệp DEHP trong nhiều sản phẩm nước ngọt, rau câu là một ví dụ điển hình mới nhất.

Luật An toàn vệ sinh thực phẩm có hiệu lực từ ngày 1-7 đang được trông đợi như một khuôn khổ pháp lý hữu hiệu để hạn chế những vụ ngộ độc thực phẩm. Luật quy định rõ việc quản lý sử dụng phụ gia thực phẩm phải nằm trong danh mục, đạt tinh khiết trên 95%, sử dụng đúng cho từng nhóm thực phẩm và đúng liều lượng. Nếu sử dụng sai nhóm hoặc quá liều lượng sẽ bị thu hồi, xử phạt nghiêm khắc nhằm bảo vệ người tiêu dùng.

Theo ông Nguyễn Thanh Phong, Phó Cục trưởng Cục An toàn vệ sinh thực phẩm, thức ăn đường phố là một loại hình kinh doanh đặc biệt và hiện là đối tượng gây ngộ độc thực phẩm cao nhất. Vì vậy, luật đã đưa ra quy định là buôn bán phải cách biệt nguồn gây độc hại, nguồn gây ô nhiễm; phải được bày bán trên bàn, kệ, phương tiện đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, mỹ quan đường phố.

Theo ông Phong, luật có nhiều điểm mới như quy định các nguyên tắc quản lý an toàn thực phẩm, đặc biệt là trách nhiệm đầu tiên của người sản xuất kinh doanh; quản lý an toàn thực phẩm theo quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật; quản lý an toàn thực phẩm phải đảm bảo phân công, phân cấp rõ ràng và phối hợp liên ngành.

Một điểm khác biệt hơn so với Pháp lệnh Vệ sinh an toàn thực phẩm đã ban hành trước đó là luật đã quy định riêng đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ và giao bộ chuyên ngành quy định điều kiện phù hợp và khả thi cho từng loại hình. Nếu như pháp lệnh quy định giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm là vô thời hạn thì luật quy định giấy này chỉ có giá trị trong 3 năm.

Luật cũng đã quy định quy trình truy xuất nguồn gốc trong trường hợp phát hiện thực phẩm bẩn, khi đó quy trình sẽ tổng hợp ngay được số lượng thực phẩm gây độc, số lượng đã lưu thông và ngăn chặn ở đâu. Điều đáng lưu ý là mức phạt và hình thức xử phạt của luật đã mang tính răn đe hơn.

“Trước đây phạt theo hành vi, thì nay xử phạt sẽ kết hợp hành vi và số hàng hóa vi phạm, mức phạt hành chính cao nhất là 100 triệu đồng/hành vi, nâng cao tính răn đe của việc xử phạt các hành vi vi phạm về vệ sinh an toàn thực phẩm”, ông Phong cho biết.

Theo TƯỜNG LÂM (SGGP)