“Không biết đã có mẹ nào cho bé sáu tháng tuổi trở lên dùng bánh ăn dặm chưa? Mình thấy quảng cáo bé ăn bánh giúp răng phát triển khỏe mạnh. Có mẹ nào biết tư vấn giúp mình với”. Có mẹ cầu cứu: “Mẹ nào cho bé dùng bánh ăn dặm lúc sáu tháng tuổi hoặc biết gì về vấn đề này thì tư vấn giúp em với. Có quá nhiều loại bánh nhưng em không biết loại nào tốt, loại nào ngon, loại nào dùng được cho bé nhà em?”. Trên các trang mạng xã hội như webtretho.com, lamchame.com… rất nhiều thắc mắc tương tự đã đặt ra mà chưa có sự giải thích thỏa đáng nào.

Thượng vàng hạ cám

Trên địa bàn TP.HCM, bánh ăn dặm đủ loại được bày bán rất nhiều trong các sạp bánh, cửa hàng sữa… Tại sạp bánh trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh (quận Bình Thạnh, TP.HCM), người bán giới thiệu đủ loại bánh ăn dặm dành cho trẻ từ sáu tháng tuổi trở lên của Mỹ, Nhật… Bánh có dạng tròn, dạng khúc, kể cả hình sao… được bán với giá từ 68.000 đồng đến 83.000 đồng/hộp. Người bán giới thiệu thành phần của bánh gồm tinh bột; vitamine A, C, E; kẽm, sắt, canxi; chất dinh dưỡng khác…, giúp bé phát triển toàn diện.

Thức ăn tự nấu cho trẻ luôn tốt hơn bánh ăn dặm. Trong ảnh: Nhân viên y tế Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM hướng dẫn các bà mẹ cách chế biến thức ăn dặm. Ảnh: TRẦN NGỌC

Quầy sữa trên đường Trường Chinh (quận Tân Bình, TP.HCM) cũng bán nhiều loại bánh ăn dặm chính hãng, kể cả xách tay. Bánh gồm đủ loại hương như đào, chuối, khoai tây, phô mai, cà chua, dâu, lựu, thơm… Người bán cho biết dinh dưỡng của bánh không thua kém bột ăn dặm hoặc thức ăn tự chế biến. Bánh lại có tác dụng giúp răng phát triển nên nhiều bậc cha mẹ tìm mua.

Trẻ tiêu chảy nếu bánh không hợp độ tuổi

BS Nguyễn Thị Hoa, Trưởng khoa Dinh dưỡng, BV Nhi đồng 1 (TP.HCM), khuyên khách hàng chớ vội tin lời người bán khi cho rằng thành phần dinh dưỡng của bánh ăn dặm tương đương bột ăn dặm hoặc thức ăn tự nấu bởi chưa có bằng chứng nghiên cứu.

BS Hoa cho rằng trong mỗi khẩu phần ăn dặm, năng lượng cung cấp từ chất đạm phải trên 12% tổng năng lượng, chất béo trên 25%, bột đường 50%-60%, kèm các chất bổ sung khác như sắt, canxi, kẽm… Do vậy, khi mua bánh, khách hàng cần lưu ý những thông tin ghi trên nhãn và tư vấn thêm của bác sĩ chuyên khoa.

Trong khi đó, BS Lê Kim Huệ, Trưởng khoa Truyền thông giáo dục sức khỏe, Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM, cho rằng bánh ăn dặm không giúp răng trẻ phát triển như nhiều bà mẹ lầm tưởng. Trẻ khoái gặm bánh chủ yếu giúp nướu răng đỡ ngứa.

Theo BS Huệ, ở trẻ sáu tháng tuổi, có thể dùng bột ăn liền dạng ngọt hoặc bánh ăn dặm mà thành phần chủ yếu là chất bột đường, một ít rau, củ quả. Tuy nhiên, nhóm rau, củ quả trong bánh ăn dặm đã sấy khô nên hàm lượng dinh dưỡng không cao. Do hệ tiêu hóa của trẻ ở độ tuổi này chưa hoàn chỉnh, nếu cho dùng bánh ăn dặm chứa chất đạm, chất béo hoặc nhóm rau, củ quả thì trẻ khó hấp thụ, bị ói hoặc tiêu chảy. Chỉ khi trẻ 7-9 tháng tuổi mới có thể dùng bánh ăn dặm chứa chất bột, đạm, béo, nhóm rau, củ quả vì khi đó hệ tiêu hóa đã khá hoàn chỉnh.

“Bánh ăn dặm có thể dùng như một loại thức ăn nhanh, khi không có thời gian chế biến. Cho trẻ ăn bằng cách ngâm bánh trong nước ấm, quậy đều cho tan và sệt dần. Lần đầu cho ăn một vài muỗng để trẻ cảm nhận và quen dần. Nếu trẻ không chịu ăn thì không nên ép, tiếp tục cho uống sữa, vài ngày sau tập trẻ ăn lại. Tuy nhiên, không nên sử dụng bánh ăn dặm thay bữa ăn chính vì không cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cho trẻ” - BS Huệ đúc kết.

Chế biến thức ăn dặm cho trẻ

Trẻ 7-9 tháng tuổi, tốt hơn hết nên tự chế biến thức ăn cho trẻ, hạn chế dùng bánh ăn dặm. Để chế biến thức ăn dặm dạng ngọt, hòa bột gạo chung bí đỏ (hoặc khoai lang, khoai tây) tán nhuyễn với đường rồi nấu chín. Đổ bột ra chén, thêm dầu ăn và trộn đều. Khi bột còn ấm, cho sữa vào và khuấy đều. Chế biến thức ăn dặm dạng mặn, hòa bột gạo chung thịt (hoặc cá, tôm...) rồi nấu. Tiếp theo, thêm rau (hoặc bí đỏ...) rồi khuấy đều, nêm ít nước mắm hoặc muối i-ốt. Bột chín đổ ra chén, trộn ít dầu ăn.

BS LÊ KIM HUỆ, Trưởng khoa Truyền thông giáo dục sức khỏe, Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM

TRẦN NGỌC