Loại sữa này trước đây thuộc dạng xách tay, sau thấy người tiêu dùng sử dụng nhiều nên một doanh nghiệp đứng ra nhập khẩu và phân phối.

Nhan nhản sữa xách tay ngoài thị trường

Tại TP.HCM, đa phần sữa xách tay bán ngoài thị trường dành cho trẻ em (độ tuổi từ dưới sáu tháng đến ba tuổi) với đủ thương hiệu, đủ giá tiền (giá cao hơn sữa cùng loại có tại Việt Nam). Nhiều điểm còn bán cả sữa dê của Nga hiệu Vitacare dành cho trẻ dưới ba tuổi giá 520.000 đồng/hộp, sữa dê Hà Lan hiệu Kabrita cho trẻ 1-3 tuổi giá 365.000-650.000 đồng/hộp.

Tại điểm bán sữa xách tay trên đường Nguyễn Thị Minh Khai (quận 1), người bán cho biết do không có nhãn tiếng Việt nên khách hàng sẽ được người bán tư vấn cách chọn sữa, cách pha chế… Phóng viên hỏi người bán có rành ngoại ngữ, tư vấn có đúng, có sát với thuật ngữ chuyên ngành ghi trên nhãn không, người bán giả lả nói sang chuyện khác. Người bán còn cho biết nguồn sữa xách tay được cung cấp bởi những người đi du lịch, đi công tác hoặc người thân ở nước ngoài gửi về.

Sữa xách tay Úc, Mỹ, Nhật, Pháp, Đức, Hà Lan… còn được rao bán đầy trên mạng. Chọn mua loại sữa nào, khách hàng cứ gọi điện thoại, người bán sẽ cho biết giá tiền, tư vấn thêm thông tin sữa muốn mua và sẽ cho người mang tới tận nhà.

Một khách hàng đang lựa chọn mua sữa tại điểm bán trên đường Trường Chinh (quận Tân Bình, TP.HCM). Ảnh: TRẦN NGỌC

Lợi ít, hại nhiều

Đề cập đến sữa xách tay, BS Đỗ Thị Ngọc Diệp, Giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM, lắc đầu: “Trung tâm đã gặp nhiều trường hợp trẻ em, người già, phụ nữ có thai uống sữa xách tay tiêu tốn tiền triệu nhưng không cải thiện sức khỏe, chẳng tăng cân, chậm tăng trưởng, suy dinh dưỡng, rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy… Do sữa xách tay là hàng ngoại nên nhiều người nghĩ tốt, nghĩ hay. Thực tế không hẳn đã vậy”.

Theo BS Diệp, nhãn trên sữa xách tay toàn tiếng nước ngoài, người mua đâu phải ai cũng hiểu được. Trong khi đó, không ít người bán tù mù ngoại ngữ, chẳng chuyên môn dinh dưỡng nhưng vì muốn “đẩy” được hàng nên tâng bốc sản phẩm. Khách hàng bỏ tiền mua nhưng chẳng biết sữa có thích ứng với đối tượng sử dụng hay không.

Chưa kể sữa phải được bảo quản ở nhiệt độ mát nhưng sữa xách tay thường bỏ chung trong hành lý nên chịu tác động của nhiệt độ cao, lại di chuyển ở quãng đường xa nên giá trị dinh dưỡng sẽ giảm. Nhiều loại sữa xách tay về tới Việt Nam nhưng do tiêu thụ chậm, bảo quản không đúng nhiệt độ, thậm chí hết hạn sử dụng nhưng người bán vẫn cố tình bán cho khách hàng không hiểu biết. Sử dụng sữa loại này lợi thì ít mà hại thì nhiều.

Sữa cho trẻ sơ sinh là “thực phẩm bổ sung”

Thời gian qua, dư luận cũng băn khoăn về việc nhà sản xuất lúc thì gọi là sữa, lúc lại gọi là “thực phẩm bổ sung”.

Về vấn đề này, BS Đỗ Thị Ngọc Diệp giải thích: “Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với các sản phẩm sữa dạng bột (ban hành năm 2010), sản phẩm sữa có hàm lượng đạm 34% mới đủ điều kiện là sữa bột. Bao gồm: Sữa bột, cream bột, whey bột và sữa bột gầy có bổ sung chất béo thực vật.

Tuy nhiên, sữa dành cho trẻ em phải sản xuất sao cho gần giống sữa mẹ về giá trị dinh dưỡng, dễ tiêu hóa nên các nhà sản xuất phải bổ sung thêm vitamin, vi khoáng chất, acid amin thiết yếu... nên gọi là sữa công thức. Vì vậy, sữa công thức không bắt buộc hàm lượng đạm phải đạt 34%. Do hàm lượng đạm trong sữa công thức dành cho trẻ 0-12 tháng tuổi dao động khoảng 11%-18%, 12-36 tháng tuổi dao động khoảng 18%-34% (theo tiêu chuẩn Codex) nên sữa công thức được các nhà sản xuất ghi là “thực phẩm bổ sung”.

Trẻ em uống sữa xách tay kém chất lượng sẽ chậm lớn, ảnh hưởng sự phát triển trí tuệ, chỉ số thông minh, thần kinh, thị giác… Người bệnh, nhất là người có vết thương hoặc phẫu thuật sẽ chậm phục hồi sức khỏe, quá trình điều trị kéo dài. Thậm chí có thể dẫn đến hiện tượng lâu lành hoặc nhiễm trùng vết thương, vết mổ. Người già uống sữa kém giá trị dinh dưỡng sẽ không cải thiện sức khỏe. Đối với phụ nữ mang thai, sữa kém chất lượng ảnh hưởng sự phát triển thai nhi.

TRẦN NGỌC