Sống chung với người nhiễm HIV không còn lo sợ
(PL)- Trải qua 10 năm, chồng chị Viên không hề lây bệnh từ vợ và chị đã sinh một bé trai bụ bẫm hai tuổi không mắc bệnh. 

Nhiều nghiên cứu khoa học đã chứng minh khi được điều trị ARV ức chế số lượng virus HIV dưới ngưỡng phát hiện 200 bản sao/ml máu thì người nhiễm HIV sẽ không lây truyền virus cho bạn tình dù quan hệ tình dục không có biện pháp bảo vệ.

Hiện nay với sự tài trợ của các tổ chức phi chính phủ và Nhà nước, người có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được vào chương trình điều trị ARV ức chế virus HIV ngay mà không cần phải xét nghiệm tế bào miễn dịch CD4 như trước nữa. Nhiều người nhiễm HIV đã chia sẻ những lý do người nhiễm vẫn chưa điều trị ARV tại hội thảo “Truyền thông về hiệu quả điều trị ARV trong dự phòng lây nhiễm HIV”. Hội thảo do Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS TP.HCM phối hợp với Trung tâm Kiểm soát dịch bệnh Hoa Kỳ - CDC Hồ Chí Minh, Tổ chức hợp tác phát triển y tế tại Việt Nam của ĐH Y khoa Harvard Hoa Kỳ (HAIVN) phối hợp tổ chức mới đây (ngày 29-6) tại TP.HCM.

Quyết định kết hôn dù bị nhiễm HIV

Tay trong tay cùng chồng đến hội thảo, chị Viên (sống ở quận Gò Vấp) kể chị phát hiện bị nhiễm HIV trong một lần đăng ký hiến máu vào năm 2000. Phải sáu năm sau, chị Viên mới được vào điều trị ARV vì chương trình khi đó còn khá mới mẻ.

Cùng thời gian này, chị Viên gặp chồng mình và hai người nảy sinh tình cảm. Tuy nhiên, sau nhiều đêm suy nghĩ, chị Viên quyết định nói thật với anh là mình bị nhiễm HIV. Chồng chị Viên không chịu đầu hàng và tìm hiểu thêm về căn bệnh. Tuy nhiên, cha mẹ anh không đồng ý và cứ sáu tháng chị Viên phải đưa giấy xét nghiệm lượng virus HIV “trình” cho gia đình chồng xem. Trải qua 10 năm, chồng chị Viên không hề bị lây bệnh từ vợ và chị Viên đã sinh một bé trai bụ bẫm hai tuổi không mắc bệnh. Gia đình chồng càng thương yêu chị Viên và dần xem chị bình thường như bao người khác.

Sống chung với người nhiễm HIV không còn lo sợ - ảnh 1
Tư vấn xét nghiệm cho người nghi ngờ và nhiễm HIV.  Ảnh: TL

Theo chị Viên, người nhiễm HIV ngoài việc không có giấy tờ tùy thân và thẻ BHYT để đủ tiêu chuẩn điều trị ARV còn vấp phải sự kỳ thị từ chính gia đình. Chị Viên đang hỗ trợ cho một bạn nam đồng tính nhiễm HIV bị gia đình cô lập bằng cách cho sống ở một căn nhà thuê ở vùng ngoại thành và cắt cử người chăm sóc mà không cho con đi điều trị.

Kỳ thị và phạm luật

Chị Linh, một người nhiễm HIV làm công tác xã hội, đang sống hạnh phúc cùng người chồng không nhiễm. Cách đây hơn hai năm, chị nhận được cuộc điện thoại của một bà mẹ ở quận 4, TP.HCM. Con trai bà nhiễm HIV trong lần đi xét nghiệm để đi nghĩa vụ quân sự. Khi chị đến, bà mẹ dắt chị lên một căn phòng trên cao, ở đó không ai có thể nghe cuộc trò chuyện và kể bà đã không cho con điều trị HIV bởi bà là một nhà giáo, sợ người ta dị nghị. Chị Linh đã tư vấn, thuyết phục bà mẹ đưa con đi điều trị. Hiện chàng trai này có cuộc sống ổn định, uống thuốc đều đặn và khỏe mạnh.

Chị Linh kể có nhiều nhân viên của các công ty (kể cả công ty nước ngoài) bị lãnh đạo công ty bí mật làm xét nghiệm HIV cho họ nhân dịp các nhân viên kiểm tra sức khỏe định kỳ, dù luật không cho phép. Một nam nhân viên đã bị ép làm đơn xin nghỉ việc và kết quả xét nghiệm anh bị nhiễm HIV toàn công ty biết. Một số trường hợp nhân viên bị nhiễm HIV, mặc dù chủ không ép nghỉ việc nhưng sự kỳ thị của những người ở chỗ làm việc cũng đủ khiến họ phải bỏ việc.

Ngoài ra, theo chị Linh, sự kỳ thị người nhiễm HIV còn do nhận thức về căn bệnh thế kỷ không có thuốc chữa đã hằn sâu hoặc từ phía truyền thông khi đưa các thông tin giật gân không liên quan đến bệnh như “Người nhiễm HIV dâm ô”, “Hai tên cướp nhiễm HIV”...

Quan hệ tình dục với một người biết đã nhiễm HIV nhưng đang điều trị ARV và có tải lượng virus không phát hiện vẫn an toàn hơn nhiều so với quan hệ tình dục với người nhiễm HIV nhưng không điều trị ARV.

BS VÕ THỊ TUYẾT NHUNG 

Hiệu quả điều trị ARV trong dự phòng lây nhiễm HIV

ThS-BS Võ Thị Tuyết Nhung, Phó Giám đốc HAIVN, nhìn nhận nguyên nhân mấu chốt của việc người nhiễm HIV bị kỳ thị là do tâm lý sợ bệnh lây nhiễm.

Tuy nhiên, nếu người nhiễm HIV tuân thủ điều trị tốt và xét nghiệm định kỳ có tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện 200 bản sao virus/ml máu thì khả năng lây nhiễm qua quan hệ tình dục bằng 0. Điều này đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu khoa học, đặc biệt trên 70.000 hành vi quan hệ tình dục giữa người nhiễm và không nhiễm. Mặc dù những cặp đôi này không sử dụng bao cao su hay các biện pháp can thiệp khác. Ngoài ra, tuân thủ điều trị ARV và đạt được ức chế virus làm giảm đáng kể nguy cơ lây truyền HIV từ mẹ sang con và cho con bú sữa mẹ.

HOÀNG LAN