Sáng 8-12, tại phiên chất vấn của kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh Bến Tre Khóa X, nhiệm kỳ 2021-2026, đại biểu Nguyễn Minh Triều bày tỏ băn khoăn khi trong các năm gần đây, TAND hai cấp trong tỉnh đã thụ lý án hôn nhân và gia đình liên tục tăng và luôn chiếm tỷ lệ rất cao từ trên 50% trong tổng số án dân sự.

Đại biểu Triều nêu những con số báo động về án hôn nhân và gia đình. Cụ thể: Năm 2014 tòa án hai cấp đã thụ lý 3.931 vụ; năm 2015 (4.315 vụ); năm 2016 (4.531 vụ); năm 2017 (4.723 vụ); năm 2018 (5.315 vụ).

Ba năm qua (2019-2021) tình hình phát sinh án này không giảm mà có chiều hướng tăng. Cụ thể, năm 2019 án hôn nhân và gia đình là 5.334/9.334 tổng số án dân sự thụ lý (chiếm 57,15%); năm 2020 thụ lý 4.877/9.138 vụ (chiếm 53,1%); năm 2021 thụ lý 4.141/7.990 vụ (chiếm 51,8%).

Bến Tre: Án ly hôn chiếm hơn 50% trong án dân sự - ảnh 1
Ông Trần Ngọc Tam, Chủ tịch UBND tỉnh trả lời chất vấn đại biểu HĐND tỉnh. Ảnh: P.T

Từ lo ngại đó, đại biểu Triều chất vấn Chủ tịch UBND tỉnh đồng thời là chủ tịch Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật về nguyên nhân; giải pháp nào kéo giảm số lượng án này phát sinh trong thời gian tới.

Trả lời chất vấn, ông Trần Ngọc Tam, Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, trong thời gian qua trên địa bàn tỉnh án hôn nhân gia đình chiếm trên 50% tổng số án dân sự thụ lý, giải quyết tại tòa án; về vấn đề này kéo theo những hệ lụy về mặt xã hội.

Cũng theo ông Tam, các cấp các ngành đã và đang thực hiện nhiều giải pháp nhằm kéo giảm tình trạng ly hôn, nhờ vậy án hôn nhân, gia đình đã có chiều hướng giảm. Tuy nhiên tỷ lệ án hôn nhân vẫn trên 50% tổng số án dân sự.

Nguyên nhân xuất phát từ nhiều nhóm khác nhau về mặt tình cảm, đời sống gia đình, kinh tế, xã hội và pháp lý. Và ly hôn là một thực trạng tồn tại trong xã hội, là quyền của công dân được Hiến pháp, pháp luật ghi nhận, tôn trọng và bảo đảm thực hiện. Đồng thời quan hệ hôn nhân, gia đình là quan hệ phổ biến nhất trong quan hệ dân sự đời sống xã hội.

Mặt khác, tỷ lệ án ly hôn giảm ít là do đa số các giải pháp đã và đang được thực hiện nhằm nâng cao nhận thức, ý thức của nhiều tần lớp, thế hệ người dân để đạt được kết quả phải qua quá trình lâu dài, không thể đánh giá trong thời gian ngắn. 

Với trách nhiệm là cơ quan quản lý nhà nước, ông Tam cho biết thời gian qua UBND tỉnh đã chỉ đạo thường trực Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh cùng các cơ quan đơn vị nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hôn nhân và gia đình; Nâng cao hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở nhằm kịp thời giải quyết những mâu thuẫn về hôn nhân, góp phần tháo gỡ những mâu thuẫn trong cuộc sống, gắn kết tình cảm gia đình.

Đồng thời thực hiện có hiệu quả các giải pháp xây dựng gia đình văn hóa, gia đình hạnh phúc, tiến bộ, bền vững; phát huy các giá trị truyền thống, chuẩn mực, nền nếp.

Cạnh đó hiệu quả hoạt động hòa giải tại TAND các cấp góp phần kéo giảm các vụ việc ly hôn giữa các cặp vợ chồng, cảnh báo những hệ lụy sau ly hôn đối với các thành viên gia đình và xã hội.

Để kéo giảm tình trạng ly hôn, chính quyền, ngành chức năng cũng đã tạo môi trường xã hội thuận lợi cho phát triển kinh tế, tạo điều kiện về vốn, kiến thức việc làm cho các cặp vợ chồng trẻ có điều kiện kinh tế khó khăn vươn lên, ổn định cuộc sống gia đình.

Theo ông Tam, thời gian tới UBND tỉnh sẽ tiếp tục thực hiện các giải pháp nhằm hạn chế tình trạng ly hôn, trong đó tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hôn nhân và gia đình.

Bên cạnh đó tỉnh cũng chỉ đạo các cơ quan chuyên môn thực hiện rà soát, phân tích, đánh giá phân loại các nguyên nhân chủ yếu dẫn đến ly hôn để có cơ sở phân loại, đánh giá, tìm giải pháp cụ thể và thiết thực hơn cho từng nhóm đối tượng.

Theo số liệu của TAND tỉnh Bến Tre trong năm 2021, TAND hai cấp thụ lý 7.990 vụ án dân sự, so với cùng kỳ giảm 1,193 vụ; giải quyết 6.260 vụ, so cùng kỳ giảm 2.278 vụ (đạt 78,35); còn lại 1.730 vụ.

Trong đó: TAND tỉnh thụ lý 469 vụ, đã giải quyết 356 vụ (đạt 75,9%), còn lại 113 vụ. TAND huyện, thành phố thụ lý 7.521 vụ, đã giải quyết 5.904 vụ (đạt 78,5%) còn lại 1.617 vụ.

Về án hôn nhân gia đình: Trong năm TAND hai cấp thụ lý 4.141 vụ án (chiếm 51,8% số lượng án dân sự); giải quyết 3.793 vụ (đạt 91,6%), còn lại đang giải quyết 348 vụ. Số lượng án hôn nhân, gia đình tuy có giảm nhưng so với cùng kỳ nhưng vẫn chiếm tỷ lệ cao.