Cần Thơ: Mưa, triều cường là ngập
Thành phố Cần Thơ đã có bốn phương án chống ngập với kinh phí từ 6.700 đến 10.000 tỉ đồng.

Theo nghiên cứu của Viện Quy hoạch thủy lợi miền Nam, hầu hết các quận, huyện trên địa bàn TP Cần Thơ đều bị ngập khi có triều cường hoặc mưa trên 100 mm/ngày. Mức độ ngập lụt dao động 20-50 cm đối với các đường, quốc lộ đi ngang đô thị. Còn các cụm dân cư nằm xen trong đất nông nghiệp, khu vực đồng ruộng có nơi ngập 70-80 cm, thậm chí có nơi ngập trên 1 m.

Mưa là phố biến thành sông

Trong chín quận, huyện của TP Cần Thơ, Ninh Kiều, Bình Thủy và Cái Răng là những địa phương bị ngập nặng nhất. Theo thống kê, khi mưa lớn, tại ba quận nội ô này có 18 điểm ngập. Nếu mưa gặp thời điểm triều cường, số điểm ngập là 29, còn mưa đúng lúc triều cường đạt đỉnh cao nhất thì số điểm ngập lên đến 46.

Quận trung tâm Ninh Kiều giờ đây cứ mưa là ngập. Thậm chí dù không mưa nhưng hàng loạt tuyến phố vẫn hóa thành sông vào các đợt triều cường. Theo thống kê của TP Cần Thơ, các tuyến đường Nguyễn Thị Minh Khai, Phan Đình Phùng, đại lộ Hòa Bình, Nguyễn Văn Cừ, Lý Tự Trọng… ở quận Ninh Kiều khi mưa lớn thường bị ngập khoảng 50 cm, kéo dài đến 3 tiếng và khi gặp triều cường có nơi ngập cả ngày.

Tình trạng ngập lụt đã khiến mọi sinh hoạt của người dân bị đảo lộn. Anh Nguyễn Minh Sơn, đường Trần Văn Hoài, quận Ninh Kiều, bức xúc: “Tôi ở đây trên 20 năm, từ hồi con đường này chỉ là con lộ sỏi bề ngang chưa đầy 2 m, xung quanh ao tù nước đọng, lau sậy um tùm nên mưa lũ ngập lụt là bình thường. Nhưng lạ một điều giờ đã mở đường tráng nhựa rộng thênh thang, vậy mà cứ mưa là ngập trắng xóa cả mặt đường, có bữa mưa lớn nước tràn lênh láng vỉa hè”.

Chị Trần Thu Thủy, nhà ở hẻm 5 đường Mậu Thân, quận Ninh Kiều, nói thêm: “Trời mưa là tôi chỉ muốn ở lại công ty chứ ngại về nhà vì nước ngập tràn hẻm, phải dắt xe cả trăm mét mới vô tới nhà. Năm nào cũng vậy, cứ đến mùa mưa là ngập, riết cũng quen!”.

Cảnh ngập lụt ở đường Lý Tự Trọng, quận Ninh Kiều. Ảnh: GIA TUỆ

Hàng ngàn tỉ đồng lo chuyện ngập lụt

Theo các chuyên gia, TP Cần Thơ có địa hình thấp nên khả năng tiêu thoát nước kém, dễ bị ngập khi gặp lũ, triều cường. Ngoài ra, còn một tác nhân không nhỏ gây ngập lụt là hệ thống tiêu thoát nước của TP chưa hoàn chỉnh, hàng chục kênh rạch ở các quận nội ô bị lấn chiếm và không được nạo vét nên dòng chảy bị thu hẹp. Ngoài ra, quá trình đô thị hóa với việc phần lớn đất nội ô đều được bê tông hóa khiến tình trạng ngập lụt càng thêm nặng nề.

Từ cuối năm 2009, theo đề nghị của UBND TP Cần Thơ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chỉ đạo Viện Quy hoạch thủy lợi miền Nam lập dự án quy hoạch thủy lợi chống ngập úng cho TP Cần Thơ. Dự án này bám sát quy hoạch phát triển TP Cần Thơ đến năm 2025, tầm nhìn sau năm 2030. Thực hiện dự án, Viện Quy hoạch thủy lợi miền Nam đã xây dựng bốn phương án chống ngập. Thạc sĩ Nguyễn Xuân Hiền, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch thủy lợi miền Nam, cho biết: “Xét về địa hình cảnh quan, tài nguyên đất, hệ sinh thái thủy sinh, giải phóng mặt bằng và chi phí đầu tư… thì phương án ngăn lũ triều bằng hệ thống bao lớn vùng trung tâm TP Cần Thơ được xem là tối ưu và khả thi nhất để chống ngập cho TP...”.

Theo tính toán, nếu chọn phương án ngăn lũ triều bằng hệ thống đê bao lớn vùng trung tâm, TP Cần Thơ chỉ phải đầu tư xây dựng 18 ô bao, 176 cống, 35 trạm bơm với tổng kinh phí trên 6.700 tỉ đồng. Trong khi đó, kinh phí cho các phương án còn lại dao động từ 7.000 tỉ đến trên 10.000 tỉ đồng.

Hiện dự án đang được lấy ý kiến cơ quan chức năng, sau đó trình Chính phủ phê duyệt, đưa vào thực hiện giai đoạn 2011-2015. Theo ông Nguyễn Thanh Sơn, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, dự án khi hoàn thành không chỉ giải quyết việc chống ngập úng mà còn góp phần bảo vệ sản xuất, ổn định đời sống người dân.

Bốn phương án chống ngập cho Cần Thơ

- Phương án 1: Ngăn lũ, triều bằng các bờ bao nhỏ theo kênh rạch hiện có (kênh cấp hai).

- Phương án 2: Ngăn lũ, triều bằng hệ thống bao vừa theo các trục thoát nước chính như rạch Trà Nóc,  Bình Thủy, kênh Bà Chiêu,  Thắng Lợi…

- Phương án 3: Ngăn lũ, triều bằng bao lớn vùng trung tâm TP Cần Thơ như dọc sông Hậu,  Cần Thơ, rạch Tắc Ông Thục và kênh Ô Môn, các vùng khác bao vừa theo phương án 2.

- Phương án 4: Ngăn lũ, triều bằng bao lớn thành những vùng khép kín theo hai bờ sông Tiền, sông Hậu kết nối với ven biển Đông và biển Tây.

GIA TUỆ