Ngày 5-5, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết làm việc với lãnh đạo TP.HCM và chỉ đạo: “TP.HCM phải đi trước trong mọi lĩnh vực, trong đó phải đi trước một bước trong cải cách tư pháp...”.

Ngành tòa án sẽ làm gì để thực hiện chỉ đạo của Chủ tịch nước? Ông Bùi Hoàng Danh - Chánh án TAND TP.HCM cho biết: “Để thực hiện chỉ đạo trên, riêng ngành tòa án TP tập trung các công việc chính: thành lập tòa án khu vực; đào tạo, nâng chất đội ngũ cán bộ; xây dựng cơ sở vật chất, phương tiện làm việc ngang tầm...”.

Theo ông Danh, tòa TP đã xây dựng xong đề án thành lập tòa khu vực và đã trình lên các cơ quan có thẩm quyền. Theo đó, TP sẽ gom lại thành 10 tòa khu vực với tên gọi là TAND khu vực 1, khu vực 2... Trong tòa khu vực có các tòa chuyên trách như tòa hình sự, dân sự, hành chính. TAND TP đề xuất là không tách tòa hôn nhân và gia đình riêng biệt mà để tòa dân sự khu vực đảm trách luôn... Nếu đề án được thông qua, dự định trong năm 2011-2013 sẽ thí điểm.

Về con người, trong những năm qua TAND TP đã chủ động tuyển dụng, đưa đi đào tạo. Đến nay, hầu hết cán bộ ngành tòa án có trình độ cử nhân luật. Một số cán bộ, thư ký trẻ có năng lực đã được sang Nhật Bản, Singapore... học tập. TAND TP còn trang bị laptop cho thẩm phán; thí điểm nối mạng điện tử với tòa quận 1, quận 5...

“Riêng về việc tranh tụng tại tòa, luật hiện hành ghi nhận là tranh luận chứ chưa đề cập đến tranh tụng. Tuy nhiên, nghị quyết 08 của Bộ Chính trị lại đặt ra yêu cầu là bản án phải là kết quả của tranh tụng tại tòa. Dù luật chưa quy định nhưng chúng tôi đã triển khai tinh thần này cho các thẩm phán. Vì thế, khi ra phiên tòa thẩm phán luôn yêu cầu kiểm sát viên phải tranh tụng cho hết các vấn đề mà luật sư, bị cáo đặt ra. Đây là một trong những nguyên nhân kéo giảm tỷ lệ án hủy, sửa. Tranh tụng trong xét xử là đích đến của ngành tòa án” - ông Danh nói. Về án tồn quá hạn, ông Danh cho biết chủ yếu trong lĩnh vực dân sự, thuộc lỗi khách quan bởi các án tồn này chủ yếu liên quan đến giám định xây dựng, ủy thác tư pháp... mà ngành tòa án không thể khắc phục triệt để vì nó liên quan đến nhiều ngành, nhiều cơ quan khác.

“Những chuyển biến trên nhằm đến đích là hoạt động tố tụng dân chủ, công khai, bình đẳng, đúng pháp luật... nhằm thực hiện tốt chỉ đạo của Chủ tịch nước” - ông Danh khẳng định.

VI TRẦN