Đó là tâm tư của hầu hết các nhà khoa học, trí thức TP.HCM trong buổi gặp gỡ với lãnh đạo TP vào sáng 25-5. Bí thư Thành ủy Lê Thanh Hải, Phó Bí thư Thường trực Nguyễn Văn Đua, Chủ tịch UBND TP Lê Hoàng Quân, Chủ tịch HĐND TP Phạm Phương Thảo đã lắng nghe, trân trọng các ý kiến.

Phải thật sự cầu thị

Góp ý rất chân thành với lãnh đạo TP, PGS-TS Lê Kế Lâm, Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật và kinh tế biển TP.HCM, nói: “Lãnh đạo nên tìm biện pháp, cơ chế hợp lý để phát huy đóng góp của trí thức cho sự phát triển của TP. Muốn thực hiện được điều này, trước tiên lãnh đạo phải đứng trên tinh thần cầu thị, phải tạo điều kiện cho trí thức nói lên suy nghĩ, trăn trở của họ về các vấn đề phát triển. Trên cơ sở đó mở tiếp những cuộc tranh luận để trao đổi lại và bàn tới nơi tới chốn các vấn đề. Vấn đề nào đúng, vấn đề nào sai cần phải được chỉ ra một cách tâm phục khẩu phục. Đó là điều vô cùng quan trọng và cần thiết”.

“Đặc điểm của trí thức là hay nói ngang, nói thẳng vì thế trong phát biểu của họ có những cái khó nghe nhưng có những cái là chân lý. Và trên hết trong người trí thức là tình yêu với Tổ quốc và mong muốn đóng góp hết sức mình cho sự phát triển đi lên của đất nước.” Vì vậy “không nên thấy có một luồng tư tưởng hoặc một bài báo thể hiện một ý kiến, một quan điểm khác đã vội quy chụp là đi trái lại con đường phát triển. Hãy lắng nghe họ trước đã” - PGS-TS Lâm góp ý.

Đông đảo các nhà khoa học, trí thức đã đến góp ý, chia sẻ những băn khoăn, trăn trở của mình với lãnh đạo TP tại buổi gặp gỡ. Trong ảnh: PGS-TS Mai Hồng Quỳ, Hiệu trưởng Trường ĐH Luật TP.HCM đang góp ý. Ảnh: MINH CƯỜNG

Chia sẻ với ý kiến trên, PGS-TS Hoàng Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Liên hiệp Các hội khoa học kỹ thuật TP, góp thêm: Cần xem các phản biện của các nhà khoa học là đóng góp lớn cho sự phát triển của TP. Lãnh đạo cần có một cái nhìn khách quan trước ý kiến của các nhà khoa học. “Cần phải xem việc nghe ý kiến trí thức là một công đoạn trong quá trình ra quyết định. Làm như vậy thì quyết sách của TP sẽ đúng đắn và hiệu quả hơn” - PGS-TS Tuấn kiến nghị.

Khai thác tối đa trí tuệ Việt

Nhiều trí thức cũng đề nghị cần phải có cơ chế sử dụng, khai thác nguồn lực trí thức trong nước hiệu quả hơn nữa. Ông Trương Văn Đa (nguyên Phó Chủ tịch HĐND TP khóa IV) đề xuất: Trước hết phải tạo điều kiện và có cơ chế sử dụng lực lượng trí thức “nội” hiện tại. Song song đó, đào tạo lực lượng trí thức trẻ kế thừa và mời trí thức người Việt ở nước ngoài về cống hiến cho TP, đất nước.

GS-TS Nguyễn Ngọc Giao, Chủ tịch Liên hiệp Các hội khoa học kỹ thuật TP, cho rằng: Lãnh đạo TP cần đặt hàng nhiều hơn nữa cho trí thức TP tham gia trực tiếp vào chương trình phát triển của TP. Theo GS-TS Giao, lãnh đạo cần “nhớ” nhiều hơn nữa đến giới trí thức, các nhà khoa học và tạo điều kiện thuận lợi hơn để họ tham gia vào quá trình xây dựng và phát triển TP. “Sự tham gia của giới trí thức khoa học không chỉ dừng lại ở các công trình cụ thể mà phải để cho họ tham gia vào trong quá trình ra các chính sách phát triển” - GS-TS Giao nói.

Để làm được như thế, ông đề nghị: “Lãnh đạo TP nên cung cấp thông tin chính thức đầy đủ để các nhà khoa học kịp thời tham gia tư vấn, phản biện về các dự án lớn của Nhà nước ở địa phương cũng như của TP ngay trong giai đoạn chuẩn bị dự án. Không nên phản biện theo kiểu đi sau, theo đuôi các quyết sách. Song song đó cần thể chế hóa từng bước công tác tư vấn phản biện”.

Dịp này, ông Giao cũng đã kiến nghị với lãnh đạo TP khôi phục lại Hội đồng Khoa học công nghệ TP. Hội đồng là tập hợp một số nhà khoa học, doanh nghiệp, quản lý hàng đầu để tư vấn tham mưu cho TP về phương hướng phát triển của TP, các chính sách đối với giới trí thức để phát huy tối đa tiềm năng của tầng lớp này. Bí thư Thành ủy Lê Thanh Hải đã đồng ý xem xét khôi phục lại hội đồng này.

Tháo gỡ cơ chế để trí thức đóng góp nhiều hơn nữa

Lãnh đạo TP luôn nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò của giới trí thức khoa học đối với sự phát triển của TP. Trên tinh thần cầu thị, chúng tôi rất hiểu những góp ý phản biện của giới trí thức khoa học là những tâm huyết, trăn trở của trí thức khoa học TP. Đó chính là trí tuệ và tâm huyết đã hòa vào nhau, xuất phát từ một tâm nguyện chung là muốn chung tay xây dựng, phát triển TP, đất nước.

Lãnh đạo TP sẽ cố gắng tìm cách tháo gỡ những cơ chế, tạo điều kiện tối đa để trí thức khoa học TP đóng góp sức mình cho TP. Cạnh đó, sẽ khắc phục những hạn chế trong công tác lãnh đạo, điều hành để phát huy hơn nữa sức đóng góp của trí thức TP. Tới đây, TP sẽ đặt hàng và rất mong các nhà khoa học vào cuộc với tâm huyết cao nhất để thực hiện hiệu quả và thành công sáu chương trình đột phá của TP; tư vấn cho TP trước vấn đề biến đổi khí hậu để xây dựng TP theo hướng phát triển bền vững.

Ông Lê Thanh Hải,
Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM

MINH CƯỜNG