Liên quan đến những sai phạm quản lý đất đai tại TP Đà Nẵng, Văn phòng Chính phủ đã thông tin ý kiến xử lý của Thủ tướng Chính phủ theo hướng Đà Nẵng phải thu hồi về ngân sách khoản tiền thất thoát là 3.434 tỉ đồng. Cụ thể, theo Thanh tra Chính phủ, Đà Nẵng phải truy thu tiền của các nhà đầu tư đã được chính quyền chuyển nhượng đất hợp pháp.

ThS Nguyễn Văn Trí, giảng viên khoa Luật Hành chính, ĐH Luật TP.HCM, cho rằng: Có thể tới đây UBND TP Đà Nẵng sẽ ra các quyết định buộc các cá nhân, đơn vị đã được TP “bán” đất hợp pháp nộp lại khoản tiền chênh lệch do trước đây TP tính thiếu diện tích, tính không đủ tiền, xác định giá sai… theo như kết luận của Thanh tra Chính phủ. Tuy nhiên, đây không phải là cách xử lý đúng. Bởi lẽ nếu việc quản lý, sử dụng đất đai tại Đà Nẵng có sai phạm dẫn đến thất thoát thì chính các đơn vị, cá nhân có liên quan trong bộ máy của chính quyền phải có trách nhiệm khắc phục hậu quả đã xảy ra. Khi việc mua bán đất được thực hiện đúng quy định của chính quyền thì những người đã mua đất không có nghĩa vụ đối với việc thất thu ngân sách bởi họ không vi phạm pháp luật, không có lỗi. Trường hợp UBND TP Đà Nẵng không chứng minh được với cấp Trung ương là mình đã làm đúng thì chính UBND TP Đà Nẵng phải có trách nhiệm khắc phục toàn bộ thiệt hại đã xảy ra.

Một góc TP Đà Nẵng nhìn từ trên cao. Ảnh: CTV

Luật sư Bùi Quang Nghiêm, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP.HCM, cũng cho rằng những người đã mua, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất hợp pháp không có nghĩa vụ phải bù đắp cho ngân sách. Còn “lấy tiền ở đâu để khắc phục” thì chính quyền tự tính. Khi bị UBND TP Đà Nẵng đá trái bóng trách nhiệm, nếu không đồng ý thì cá nhân, tổ chức đã nhận chuyển nhượng đất có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện.

Theo luật sư Lê Quang Y, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai, nếu các cá nhân, tổ chức có liên quan không đồng ý nộp thêm tiền cho UBND TP Đà Nẵng thì họ có quyền khiếu nại theo Luật Khiếu nại hoặc khởi kiện hành chính theo Luật Tố tụng hành chính. “Trong kết luận thanh tra, Thanh tra Chính phủ có nhận định trách nhiệm để xảy ra nhiều vi phạm thuộc lãnh đạo UBND TP của những thời kỳ trước đây. Tòa án có thể căn cứ vào kết luận đó để xét xử, phân định trách nhiệm khắc phục” - luật sư Y nói.

Đà Nẵng còn “cửa” khiếu nại không?

Như Pháp Luật TP.HCM đã thông tin, Đà Nẵng muốn tiếp tục giải trình nhưng Thanh tra Chính phủ không đồng ý. Vậy Đà Nẵng còn cách nào để bản kết luận của Thanh tra Chính phủ được xem xét lại lần nữa?

Theo điểm b khoản 1 Điều 57 Luật Thanh tra 2010, đối tượng thanh tra có quyền khiếu nại về quyết định, hành vi của người ra quyết định thanh tra; khiếu nại về kết luận thanh tra, quyết định xử lý về thanh tra theo quy định của pháp luật về khiếu nại.

Nghị định 86/2011 của Chính phủ hướng dẫn Luật Thanh tra cũng quy định rõ việc giải quyết khiếu nại trong hoạt động thanh tra: “Khiếu nại của đối tượng thanh tra đối với kết luận thanh tra, quyết định xử lý về thanh tra khi có căn cứ cho rằng kết luận, quyết định đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của đối tượng thanh tra, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan thì thủ trưởng cơ quan thanh tra, thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước đã có kết luận hoặc quyết định xử lý có trách nhiệm xem xét, giải quyết. Trong trường hợp thủ trưởng cơ quan quản lý, thủ trưởng cơ quan thanh tra đã giải quyết nhưng đương sự còn khiếu nại thì việc giải quyết được thực hiện theo quy định của pháp luật về khiếu nại” (khoản 2, khoản 3 Điều 73).

Như vậy, nếu không đồng ý với kết luận thanh tra của Thanh tra Chính phủ và văn bản xử lý của Thủ tướng Chính phủ, chủ tịch UBND TP Đà Nẵng có quyền gửi văn bản khiếu nại đến Thanh tra Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Tổng Thanh tra Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ có trách nhiệm xem xét, giải quyết và trả lời bằng văn bản theo Luật Thanh tra. Nếu vẫn không đồng ý với kết quả giải quyết này thì chủ tịch UBND TP Đà Nẵng có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại TAND TP Hà Nội (nơi cơ quan Thanh tra Chính phủ đóng trụ sở).

BÌNH MINH

HỒNG TÚ