“Đối với tình trạng tham nhũng mang tính phổ biến và phức tạp như hiện nay, việc giải quyết từng vụ án cụ thể sẽ rất khó giải được “bài toán lớn”.

Vấn đề cần nhất lúc này là phải tập trung vào các giải pháp mang tính chiến lược, trong đó hết sức chú trọng các nội dung: Mở rộng dân chủ; tăng cường công khai minh bạch và trách nhiệm giải trình của chính quyền đối với người dân”. Đó là ý kiến của TS Đặng Ngọc Dinh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu phát triển và Hỗ trợ cộng đồng, tại Hội thảo giới thiệu báo cáo “Chỉ số quản trị và hành chính công cấp tỉnh (PAPI) năm 2012” đến các đại biểu dân cử của các tỉnh, thành phía Nam, sáng 1-7. Hội thảo do Viện Nghiên cứu Lập pháp (Ủy ban Thường vụ Quốc hội) phối hợp với Chương trình Phát triển của Liên Hiệp Quốc (UNDP) tổ chức tại TP.HCM.

Theo GS Đặng Ngọc Dinh, hiện tượng người dân phải đút lót tiền để xin được việc vào các cơ quan nhà nước; hoặc “bôi trơn” cho các cán bộ thực thi công vụ để công việc được trôi chảy hơn… cho thấy người dân bị đặt trong tình thế phải thích nghi với thực trạng hiện nay. “Chúng ta không thể đổ lỗi việc này là do tâm lý người dân muốn “bôi trơn” mà cái chính là vì họ nhận diện ra thực trạng vận hành công việc từ phía chính quyền là như thế. Bằng chứng là người dân khi chữa bệnh ở các bệnh viện nước ngoài đâu có tâm trạng phải chuẩn bị phong bì như khi đi vào các bệnh viện ở ta” - TS Dinh dẫn chứng. “Vậy lỗi nằm ở chỗ bộ máy của ta có những bộ phận đã “khô dầu” nên dân phải bôi trơn mới chạy?” - TS Dinh đặt vấn đề.

Báo cáo PAPI cũng cho hay trong năm 2012, gần như không có sự thay đổi nào về tỉ lệ người trả lời (trong tổng số 14.000 người được khảo sát) nhận định phải đưa tiền “lót tay” khi xin việc vào khu vực nhà nước. Có đến hơn 39% người được hỏi cho biết phải thực hiện việc này mới có việc làm trong cơ quan nhà nước. Ngoài ra, mối quan hệ cá nhân với người có chức quyền cũng được xem là yếu tố quyết định sự thành bại khi xin việc vào một trong năm vị trí khảo sát gồm: công chức địa chính, tư pháp, công an xã/phường, giáo viên tiểu học trường công lập và nhân viên văn phòng UBND xã/phường.

M.CƯỜNG