Nỗ lực để có xã hội đề cao pháp luật
Có hiểu biết pháp luật thì mọi người sẽ tự tin trong giao dịch và bảo vệ được quyền lợi hợp pháp của chính mình.

Nhân Ngày Pháp luật Việt Nam, bà Ung Thị Xuân Hương, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, cho biết: Trước đây, hội đồng phổ biến, giáo dục pháp luật ở TP.HCM được tổ chức ở ba cấp: TP, quận-huyện, xã-phường. Từ khi thực hiện Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật, TP đã củng cố hội đồng phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp TP và cấp quận, huyện theo quy định, trong đó đơn vị thường trực là cơ quan tư pháp (Sở Tư pháp, phòng Tư pháp các quận, huyện).

Nhà nước có trách nhiệm phổ biến luật

. Thưa bà, hội đồng phổ biến, giáo dục pháp luật các cấp ở TP.HCM đã góp phần như thế nào trong việc đưa pháp luật đến với người dân?

+ Hằng năm, hội đồng đều trình cho UBND TP ban hành kế hoạch tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Nhiều chương trình hữu ích được TP làm trong các năm qua như các hội thi công dân và pháp luật theo nhiều chủ đề, tổ chức các hội thi hòa giải viên giỏi cấp TP, thi tiểu phẩm hòa giải hay. Trên đài phát thanh, đài truyền hình thường xuyên có các chương trình phổ biến pháp luật như Góc luật sư, Chuyện không của riêng ai… Bên cạnh đó, việc tuyên truyền miệng như phát hành tờ rơi, tờ gấp, báo cáo viên theo từng chuyên đề pháp luật được tổ chức đến tận tổ dân phố, khu dân cư bằng nhiều hình thức phong phú.

. Với bề dày kinh nghiệm trong thời gian dài, ắt hẳn TP.HCM có nhiều thuận lợi trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật?

+ TP.HCM có thuận lợi là dân cư đông, không bị chia cắt, người dân tộc thiểu số ít, dân trí cao hơn nhiều nơi khác. Tuy nhiên, việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cũng có cái khó. Chẳng hạn như số lượng người nhập cư đông, đa phần những người lao động tự do họ chỉ đơn thuần lo mưu sinh, sáng đi tối về, ít quan tâm đến pháp luật, thậm chí việc đăng ký tạm trú, tạm vắng nhiều người cũng còn coi nhẹ.

Biểu diễn tiểu phẩm tuyên truyền về Luật Giao thông đường bộ trong Ngày Pháp luật tại quận Gò Vấp (TP.HCM). Ảnh: TM

Cố gắng tránh bệnh hình thức

. Trong quá trình tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, hội đồng có nhận phản hồi nào từ người dân?

+ Chúng tôi chưa nhận được phản hồi nào. Thế nhưng tôi đã chỉ đạo bộ phận liên quan khảo sát, đánh giá người dân thích hình thức tuyên truyền nào nhất. Điều đáng sợ nhất trong công tác tuyên truyền là hình thức, các nơi phải tuyệt đối tránh điều này.

. Thực tế cho thấy người dân khi đi làm thủ tục vẫn còn ngại tiếp xúc trực tiếp với cơ quan nhà nước, còn tình trạng qua tay “cò”. Bà nhận định gì về điều này?

+ Điều 2 Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật có nêu: “Công dân có quyền được thông tin về pháp luật và có trách nhiệm chủ động tìm hiểu, học tập pháp luật. Nhà nước đảm bảo, tạo điều kiện cho công dân thực hiện quyền được thông tin về pháp luật”. Như vậy, một mặt Nhà nước có nghĩa vụ phổ biến, tạo mọi điều kiện cho công dân tìm hiểu thông tin về pháp luật nhưng mặt khác, công dân cũng phải chủ động tìm hiểu pháp luật thì công tác phổ biến pháp luật mới có hiệu quả cao.

Hiện nay, nhiều người dân còn chưa chủ động trong việc tìm hiểu pháp luật. Hoặc khi có nhu cầu thì nhiều người cũng không tìm hiểu đúng kênh, đến các cơ quan nhà nước thì không chịu vào hỏi cán bộ làm nhiệm vụ mà cứ đi lòng vòng trước cửa rồi gặp và nghe theo “cò” chỉ vẽ. Ngay trước cổng của Sở Tư pháp, chúng tôi có gắn bảng đề nghị người dân liên hệ trực tiếp với cán bộ của Sở, không liên hệ với bộ phận “cò” bên ngoài.

Theo tôi, các cơ quan nhà nước đều đã cải cách hành chính, mỗi cơ quan đều có bộ phận hướng dẫn hồ sơ. Riêng Sở Tư pháp có hẳn một phòng hướng dẫn làm thủ tục hồ sơ. Người dân nên trực tiếp liên hệ với bộ phận hướng dẫn của các cơ quan.

Hiểu biết pháp luật để ứng xử đúng

. Nhân Ngày Pháp luật Việt Nam, bà mong muốn gì ở cán bộ tư pháp và người dân trong việc tuyên truyền, phổ biến và tìm hiểu pháp luật?

+ Đối với cán bộ tư pháp và báo cáo viên pháp luật, tôi mong bộ phận này hãy tích cực, gần dân hơn nữa trong công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật và phải tuyên truyền đúng đối tượng. Phải đặt nhu cầu của người dân là chính trong công tác tuyên truyền chứ không phải tuyên truyền để báo cáo thành tích, để có số lượng. Khi phổ biến pháp luật, cần lựa chọn những vấn đề bức xúc của địa phương làm ngay.

Ví dụ ở phường này đang nóng về xây dựng không phép thì tập trung tuyên truyền những văn bản của Luật Xây dựng, nghị định xử phạt trong lĩnh vực này. Hay như với bà con tiểu thương ở chợ thì tập trung tuyên truyền về vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm… Mình phải tìm hiểu nhu cầu của địa phương để tuyên truyền có hiệu quả. Các hình thức tuyên truyền cũng phải phong phú, ví dụ như người lớn tuổi mà báo cáo viên nói suông thì họ nghe không vô, nếu tuyên truyền bằng tiểu phẩm trực quan sinh động thì tốt hơn. Đối với thanh niên thì cần triển khai những quy định có liên quan trực tiếp đến họ, ví dụ như Luật Giao thông đường bộ và các nghị định xử phạt.

Hiện nay các văn bản pháp luật đã được công khai trên các trang web của Chính phủ, Quốc hội, của các bộ, sở, ngành, UBND các cấp. Trong quá trình xây dựng, các văn bản luật cũng được đưa ra lấy ý kiến của toàn thể nhân dân. Người dân nên chủ động tham gia góp ý xây dựng luật để có các quy định sát sườn với thực tiễn cuộc sống. Khi hiểu biết pháp luật rồi thì mình sẽ tự tin trong giao dịch. Đơn cử, anh biết luật quy định vấn đề này là A mà cán bộ yêu cầu là A’ thì anh có quyền đến bộ phận tiếp công dân ở các sở, ngành để phản ánh, đòi quyền lợi cho mình. Hoặc khi anh ra đường mà CSGT yêu cầu dừng xe xử phạt không đúng thì anh có quyền viện dẫn quy định để làm rõ.

Khi mọi người đã sống và làm việc theo pháp luật rồi thì những ai không thực hiện đúng như thế sẽ thấy mình lẻ loi. Ví dụ ra đường có đèn đỏ thì ai cũng phải dừng lại, có người vượt đèn đỏ hoặc vứt rác ra đường thì sẽ bị số đông lên án.

. Xin cảm ơn bà.

Công bố Ngày Pháp luật 9-11

(PL)- Tối 8-11, tại Trung tâm Hội nghị quốc gia Mỹ Đình, Hà Nội, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã chính thức công bố Ngày Pháp luật đầu tiên của nước ta. Theo đó, Ngày Pháp luật được tổ chức vào 9-11 hằng năm, trở thành ngày hội sinh hoạt chính trị - pháp lý sâu rộng trong cả nước, nhằm tôn vinh ý thức sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật.

Ngày Pháp luật 2013 với chủ đề “Toàn dân xây dựng, thi hành và bảo vệ Hiến pháp vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” sẽ góp phần lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật trong đời sống xã hội, hướng tới xây dựng niềm tin, xây dựng văn hóa ứng xử chấp hành pháp luật, giữ vững kỷ cương, phép nước.

BÌNH MINH

Nhiều nơi tổ chức Ngày Pháp luật

Tại TP.HCM, ngày 8-11, UBND quận Gò Vấp đã tổ chức Ngày Pháp luật nước CHXHCN Việt Nam. Các đơn vị, cá nhân liên quan, các báo cáo viên pháp luật, trưởng ban điều hành của 186 khu phố đã đến dự. Tại đây, các tiểu phẩm tuyên truyền về Luật Giao thông đường bộ, Luật Xây dựng… đã được biểu diễn sinh động. Qua các tiểu phẩm, người xem hiểu được các quy định của pháp luật về bồi thường thiệt hại trong việc xây nhà gây lún, nứt đối với nhà bên cạnh; về những quy định xử phạt trong việc đua xe trái phép…

Cũng trong dịp này, tất cả 24 quận, huyện đều tổ chức Ngày Pháp luật với nhiều hình thức phong phú: Tọa đàm về công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, diễu hành, biểu diễn tiểu phẩm tuyên truyền pháp luật…

Tại Ninh Thuận, tại hội nghị sơ kết công tác thực hiện Ngày Pháp luật sáng 8-11, ông Võ Đại, Phó Chủ tịch UBND tỉnh này, cho biết: “Để Ninh Thuận hình thành nền văn hóa pháp lý, nâng cao dân trí pháp lý, tự giác chấp hành Hiến pháp, pháp luật thì cần phải xây dựng lối sống theo pháp luật, nhân rộng tổ chức sinh hoạt ngày Pháp luật”.

Thời gian qua, toàn tỉnh có 32 buổi sinh hoạt Ngày Pháp luật với 1.920 lượt cán bộ, công chức, viên chức tham gia. Đã có 37 văn bản pháp luật được phổ biến, giới thiệu tại các buổi sinh hoạt. Ngoài Sở Tư pháp tỉnh thì Sở KH&ĐT, Nội vụ, LĐ-TB&XH, Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh, UBND huyện Thuận Bắc là những đơn vị điển hình tổ chức tốt Ngày Pháp luật.

T.MẬN - MINH TRÂN

THANH MẬN thực hiện