Trước tình trạng các trang thông tin tổng hợp khai thác tin, bài của các cơ quan báo chí, vi phạm bản quyền, sáng 21-3, Hội Nhà báo TP.HCM tổ chức tọa đàm về bản quyền báo chí.

Xử tới nơi tới chốn để làm gương

Mới đây, báo Năng Lượng Mới đòi kiện baomoi.com, được xem là tờ báo đầu tiên phản ứng mạnh mẽ trước tình hình vi phạm bản quyền. Ông Nguyễn Như Phong, Tổng Biên tập báo Năng Lượng Mới, cho biết thời gian qua có những trang thông tin “sinh ra chỉ để xào” tin, bài từ các trang khác khiến cho lượng truy cập của các trang khác bị giảm đi, ảnh hưởng đến khả năng thu hút quảng cáo. Vì vậy, các tờ báo không thể tiếp tục dung túng cho các trang thông tin ung dung thực hiện hành vi lấy thông tin nữa.

Ông Nguyễn Hoài Nam (Đài Tiếng nói nhân dân TP) cũng cho rằng các trang thông tin tổng hợp hoạt động kinh doanh nên vì lợi nhuận, họ sẽ cứ lấy tin, bài, vi phạm bản quyền. Vì vậy các tờ báo cần có giải pháp cụ thể, xử lý vài ba vụ điển hình mới mong lập lại sự tôn trọng bản quyền báo chí. Theo ông Nguyễn Văn Khanh, Trưởng phòng Báo chí xuất bản (Sở Thông tin và Truyền thông TP.HCM), các cơ quan báo chí nên cùng cộng đồng xử lý vấn nạn vi phạm bản quyền, nên chọn 1-2 vụ điển hình mà xử lý tới nơi tới chốn để làm gương.

“Tin thời sự” có quyền sao chép?

Tuy nhiên, luật sư - TS Phan Đăng Thanh (báo Pháp Luật TP.HCM) chỉ ra một số lỗ hổng về pháp lý. Ông cho biết quy định cho phép sử dụng tác phẩm mà “không nhằm mục đích kinh doanh” thì không cần xin phép hay trả tiền. Chúng ta mở đài nghe, mở tivi xem tin tức đâu có trả tiền cho đài, cho tivi. Không thu tiền trên tin tức không có nghĩa là họ không kinh doanh mà chính nhờ những thông tin đó mà họ có thể kinh doanh lấy quảng cáo. “Nhưng đấy là tôi hiểu chứ có phải toàn xã hội ai cũng hiểu như vậy đâu! Vì quy định pháp luật đã không làm rõ “kinh doanh” là thế nào khiến người ta xâm phạm quyền của người khác” - ông giải thích.

Có đại diện cơ quan báo chí cho biết vừa mới đăng một tin sốt dẻo lên mạng thì vài phút sau đã bị trang thông tin khác lấy lại. Luật sư Phan Đăng Thanh cho biết theo quy định thì “tin thời sự” và “văn bản pháp luật” là ngoại lệ, không được bảo hộ bản quyền. Việc không bảo hộ bản quyền cho tin thời sự là một lỗ hổng lớn của quy định, vì các báo vẫn than phiền bị các trang thông tin khai thác cả tin lẫn bài của mình chứ không riêng gì bài. Ông cho rằng để giải quyết tình trạng vi phạm bản quyền báo chí thì cần phải tuyên truyền về bản quyền nhiều hơn, nâng cao ý thức và hoàn thiện về pháp luật.

Có mặt tại buổi tọa đàm, đại diện baomoi.com, ông Nguyễn Anh Tuấn phân trần: “Chúng tôi đã có hiểu lầm, chúng tôi đã nghĩ rằng việc liên kết hiển thị giao diện của trang tin gốc đã là tôn trọng bản quyền đầy đủ. Tuy nhiên, sau khi báo Năng Lượng Mới phân tích cho thấy sai quy định về bản quyền thì chúng tôi đã xin lỗi ngay. Baomoi.com đã đăng thông báo xin lỗi 160 tờ báo mà baomoi.com có lấy lại tin, bài”.

QUỲNH NHƯ