Việc giao hướng dẫn trong luật thì không làm, lại đi hướng dẫn cái ở đâu không có trong luật.

Vấn đề luật chờ nghị định, thông tư, chậm đi vào cuộc sống lại tiếp tục được Ủy ban Thường vụ QH thảo luận trong phiên họp sáng 20-9. Đáng chú ý là tình trạng nhiều bộ, ngành tự ý quy định chi tiết, hướng dẫn ngoài luật trong khi một lượng lớn các văn bản cần quy định chi tiết, hướng dẫn luật, pháp lệnh đã có hiệu lực tồn đọng quá nhiều.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường cho biết số văn bản dưới luật được ban hành đối với các luật đã có hiệu lực chỉ có 76/228 văn bản, các luật chuẩn bị có hiệu lực cũng mới ban hành được 1/45 văn bản. Tình trạng văn bản dưới luật nợ đọng vẫn xảy ra và tương đối lớn. Từ năm 2012 đến nay, số lượng văn bản nợ đọng có xu hướng tăng. Trong khi đó các văn bản được ban hành thì vẫn chậm tiến độ, chất lượng văn bản còn thấp. Đáng chú ý là tồn tại tình trạng mở rộng phạm vi quy định chi tiết cả những nội dung luật, pháp lệnh không ủy quyền.

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Văn Hiện cũng lưu ý về tình trạng một số bộ, ngành có xu hướng mở rộng quy định trong luật. “Việc giao hướng dẫn trong luật thì không làm, lại đi hướng dẫn cái ở đâu không có trong luật. Điều này xuất phát từ trình độ, năng lực hạn chế của cán bộ làm công tác soạn thảo các văn dưới luật, thấy dễ thì làm, khó để đấy, khó quá thì bỏ. Văn bản hướng dẫn thì phải bám vào cuộc sống chứ lấy luận án, lý luận ra chép vào thì chết!” - ông Hiện than phiền.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Phan Trung Lý cho rằng việc chậm ban hành văn bản quy định chi tiết không chỉ vi phạm quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức, làm giảm hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước. Đây là vấn đề cần được xem xét một cách toàn diện, nghiêm túc để sớm tìm ra giải pháp khắc phục. “Ủy ban Pháp luật đề nghị Chính phủ làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, cá nhân người đứng đầu các cơ quan về vấn đề này. Đồng thời, làm rõ trong thời gian chưa ban hành được văn bản quy định chi tiết thì khoảng trống đó Chính phủ đã giải quyết như thế nào trong điều hành, quản lý, áp dụng pháp luật và đã có giải pháp thiết thực nào để khắc phục” - ông Lý nói.

Theo Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng, hiện nay có rất nhiều việc luật làm được lại giao nghị định, rất nhiều việc nghị định làm được lại giao thông tư. Ông Hùng đề nghị phải có biện pháp hạn chế bớt tình trạng này. Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu cũng cho biết Ủy ban Thường vụ QH thống nhất có một nghị quyết về việc triển khai, thực thi luật, pháp lệnh và ban hành các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn luật, pháp lệnh trong kỳ họp tới đây.

Luật khung, luật ống, luật khẩu hiệu và luật nghị quyết

Chất lượng xây dựng luật hiện nay chưa tốt, còn luật khung, luật ống, luật khẩu hiệu, luật nghị quyết. Thậm chí có nhiều luật muốn chi tiết rất khó bởi vì không khả thi, không thực tế. Vì sao những vướng mắc lại không giải quyết được? Ai cũng hiểu luật ra đời phải chi tiết. Đây chính là thể hiện ý thức trách nhiệm chưa tốt trong việc xây dựng cũng như triển khai luật, pháp lệnh. Từ đó, tôi đề nghị QH cần ra nghị quyết có yêu cầu rõ trách nhiệm các bộ, ngành, cơ quan soạn thảo luật, đồng thời yêu cầu đến thời điểm nào phải có hướng dẫn cụ thể.

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách PHÙNG QUỐC HIỂN

T.HẰNG