Tại hội nghị tổng kết công tác phòng, chống tham nhũng (PCTN), lãng phí năm 2009 sáng 25-12, Ban chỉ đạo PCTN TP.HCM xác định: Tình hình tham nhũng tại TP vẫn diễn ra nghiêm trọng, phức tạp và tinh vi. Nhiều ý kiến đánh giá trong năm 2009 kết quả đạt được trong PCTN tăng nhưng chưa tương xứng với yêu cầu thực tiễn của công tác này. Để thực hiện được điều đó thì từ quyết tâm chính trị đến hành động cụ thể cần phải xích lại gần hơn nữa.

Gần như cứ thanh tra là ra sai phạm

Dự thảo báo cáo của Ban chỉ đạo PCTN TP.HCM cho biết: Trong năm 2009, toàn ngành thanh tra TP đã thực hiện 329 cuộc thanh tra đối với 960 đơn vị. Kết quả phát hiện 136 đơn vị sai phạm, trong đó sai phạm về kinh tế lên đến trên 622 tỉ đồng, một căn nhà và trên 100.000 m2 đất...

Theo ông Võ Văn Đồng, Cục trưởng Cục III, Thanh tra Chính phủ, dường như không có chỗ nào thanh tra vào cuộc mà không dính đến các sai phạm liên quan đến tham nhũng. “TP cần tập trung quan tâm chỉ đạo hoạt động thanh tra, kiểm tra hơn nữa. Làm càng nhiều, càng sớm thì càng tốt. Chỉ có như thế mới kiểm tra, thu hồi tài sản của nhà nước bị thất thoát qua các vi phạm tham nhũng - ông Đồng nói.

Cơ quan điều tra khám xét, thu giữ tài liệu liên quan đến hành vi phạm tội của Nguyễn Văn Khỏe (nguyên Chủ tịch UBND huyện Hóc Môn).

Tuy nhiên, công tác thanh tra hiện nay cũng gặp không ít khó khăn, nhất là trong vấn đề kê khai tài sản. Ông Nguyễn Hữu Nhân, Chánh thanh tra TP, kiến nghị: Cần cụ thể hơn đối tượng kê khai, trong đó nêu rõ những chức danh nào cần kê khai từ các cơ quan chính quyền, đoàn thể, doanh nghiệp... nhằm thực hiện minh bạch tài sản để tạo thuận lợi cho công tác thanh tra.

Cả năm khởi tố 15 vụ

Ông Lê Đông Phong, Phó Giám đốc Công an TP, cho biết: Trong năm 2009, Công an TP đã thụ lý điều tra 51 vụ việc có dấu hiệu tham nhũng và khởi tố 15 vụ án tham nhũng (tăng năm vụ so với năm 2008). Công an TP đã kết luận điều tra, đề nghị VKS TP truy tố sáu vụ án tham nhũng. Tổng tài sản tịch thu trên 9,8 tỉ đồng.

Tuy nhiên, ông Phong cho rằng những con số trên chưa phản ánh tương xứng với tình hình thực tiễn. Thực tế còn nhiều vụ việc chưa được phát hiện, con số tham nhũng tiềm ẩn còn ở tỉ lệ cao. “Vì đối tượng phạm tội có địa vị, trình độ, hành vi tham nhũng được khép kín trong mối quan hệ móc nối nhau. Nhiều trường hợp phạm tội có tổ chức, có sự câu kết giữa cán bộ với nhau trong cơ quan. Đối tượng phạm tội cũng che giấu hành vi rất tinh vi nên công tác điều tra gặp không ít khó khăn” - ông Phong lý giải.

Chia sẻ với những khó khăn trên nhưng ông Phan Bá, Vụ trưởng Vụ Công tác phía Nam (Văn phòng Ban chỉ đạo trung ương về PCTN), cũng đề nghị: Cần phải chú ý đến chất lượng điều tra, không nên để việc án tham nhũng bị trả đi trả lại nhiều lần, kéo dài sự việc. Điều này sẽ dẫn đến tâm lý hoài nghi cho người dân. Mặt khác, việc chậm xử lý cũng làm ảnh hưởng đến công tác thu hồi tài sản tham nhũng. “Ngoài xử lý kịp thời thì phải xử lý nghiêm minh để tạo niềm tin hơn cho nhân dân và cán bộ trong công cuộc PCTN của nước ta” - ông Bá nói.

Sắp có quy chế bảo vệ người tố giác

Nhiều đại biểu nhìn nhận: Thực tiễn trả thù đối với các nguồn tin tố giác tham nhũng hiện nay ngày càng tinh vi, nguy hiểm và ác liệt hơn. Điều này làm ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả chống tham nhũng. Vì vậy việc bảo vệ người tố giác tham nhũng phải được xác định là vấn đề trọng tâm, cần sớm hoàn thiện.

Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, ông Nguyễn Thế Thông, Phó Trưởng ban thường trực Ban chỉ đạo TP.HCM về PCTN, cho hay: Quy chế bảo vệ người tố giác tham nhũng đang được lấy ý kiến các sở ngành, quận, huyện. Dự kiến trong quý I-2010 sẽ hoàn thành. “Quy chế sẽ tập trung cụ thể hóa sự phối hợp giữa các cơ quan chuyên trách, công an trong việc đảm bảo an toàn cho người tố giác khi họ có tình trạng bị đe dọa. Quy chế cũng sẽ quy định trách nhiệm những người để lộ nguồn tin tố giác làm ảnh hưởng, đe dọa đến đời sống của nguồn tin” - ông Thông cho biết thêm.

Trưởng ban chỉ đạo PCTN, Chủ tịch UBND TP.HCM Lê Hoàng Quân:

Lãnh đạo phải giữ mình trong sạch

PCTN là công tác có ý nghĩa hết sức quan trọng, là yêu cầu cấp bách, lâu dài đối với sự sống còn của chế độ. Đây là cuộc đấu tranh hết sức quyết liệt. Vì vậy cán bộ, đảng viên, nhất là bản thân các lãnh đạo cơ quan cần phải hết sức giữ gìn mình trong sạch, tránh bị kéo theo “dòng lũ” phức tạp của nền kinh tế thị trường.

Người đứng đầu cơ quan phải nâng cao trách nhiệm của mình trong đấu tranh PCTN tại đơn vị, không được chủ quan. Các cơ quan liên quan cần rà soát lại các quy chế đang xây dựng để phục vụ cho công tác PCTN, thúc bách các cơ quan nhanh chóng xây dựng kế hoạch thực hiện chiến lược PCTN đến năm 2020 và tiếp tục đẩy mạnh việc kê khai tài sản.

MINH CƯỜNG