Ủng hộ nhưng còn băn khoăn
Phải tạo điều kiện cho dân bàn để có sự đồng thuận cao.

Tờ trình thiếu thông tin, chưa thuyết phục, khó quyết định... là ý kiến ở nhiều đoàn đại biểu Quốc hội trong buổi thảo luận tổ về đề án mở rộng Hà Nội sáng qua, 14-5.

Tạo điều kiện cho nhân dân phản biện

Tại phòng họp của đoàn TP.HCM, đại biểu Nguyễn Việt Dũng nói mới nhận được tờ trình của Chính phủ có ba ngày, sau đó là báo cáo bổ sung do Bộ trưởng Xây dựng trình bày. Nhưng cả hai tài liệu này đều chưa thuyết phục. Phương án mở rộng thủ đô chưa làm rõ lộ trình, quan điểm xây dựng, quy hoạch mới, triết lý phát triển. Vì vậy, theo ông Dũng, cần bổ sung đề án chi tiết hơn, nhiều thông tin, nhiều phương án hơn, tổ chức lấy ý kiến rộng rãi các chuyên gia trong các lĩnh vực khác nhau, tạo điều kiện cho nhân dân phản biện.

Bác sĩ Trần Đông A xác nhận Chính phủ đã nghiên cứu quy hoạch vùng thủ đô từ lâu và có mời chuyên gia trong và ngoài nước tham gia. Ông khẳng định quan điểm ủng hộ mở rộng Hà Nội. Tuy nhiên, đại biểu này cho biết vẫn rất bất ngờ khi đọc tờ trình của Chính phủ, trong đó có nhiều vấn đề chưa được giải đáp như bài toán tài chính để phát triển hạ tầng kỹ thuật thủ đô mới, vấn đề môi trường, giao thông, an sinh xã hội...

Đại biểu Ngô Minh Hồng cũng chia sẻ lo lắng chung liệu có tránh được sai lầm của TP.HCM, đô thị hóa kiểu vết dầu loang? Bà Hồng đề nghị các đại biểu cân nhắc, trách nhiệm trước khi bấm nút. Bởi cái bấm nút đó sẽ khiến giá đất tăng lên, thị trường biến động.

Chủ trương đúng nhưng xem lại cách làm

Các đại biểu Hà Nội, Hà Tây - hai địa phương dự kiến nhập làm một cũng có nhiều băn khoăn. Phó Chủ tịch MTTQ Hà Nội Đặng Huyền Thái phát biểu: “Chủ trương có thể đúng, có thể nghiên cứu từ nhiều năm, nhưng phải xem xét lại cách làm, phải tuyên truyền để dân bàn thì sẽ tạo sự đồng thuận”. Bà Thái đề xuất lùi quyết định này sau kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long, tức sau 2010. Đại biểu Phạm Thị Loan cũng đề nghị chuẩn bị đề án chu đáo, có bước đi thích hợp.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Đào nói dù có mở rộng thủ đô vẫn phải cân nhắc lựa chọn mô hình Hà Nội trong tương lai là trung tâm chính trị-hành chính hay phải gánh cả vai trò đầu tàu kinh tế? “Hãy xác định Hà Nội chỉ là trung tâm chính trị-hành chính như một Washington DC chứ không thể hàng đêm “mì nóng đây”, “bánh khúc đây”. Bài học rất đau đớn của nhiều thủ đô - trung tâm kinh tế trên thế giới là ô nhiễm và xáo trộn xã hội” - ông Đào cảnh báo.

Tại đoàn Hà Tây, ông Chu Sơn Hà phản ứng với một số lập luận trong tờ trình mà Bộ trưởng Nội vụ đọc trước Quốc hội: Nhập Hà Tây vào Hà Nội thì điều hành vùng tiểu lũ sẽ kịp thời, nhanh; vùng rau xanh Hà Tây phục vụ thủ đô sẽ an toàn, chất lượng cao hơn... Vậy phải chăng lâu nay tỉnh bê trễ công tác phòng chống lụt bão, tu bổ đê điều, không quản lý rau sạch, thực phẩm?

Tương tự, Bí thư Tỉnh đoàn Nguyễn Thị Tuyết cho biết bà sẽ bấm nút thông qua đề án mở rộng thủ đô. Tuy nhiên, bà Tuyết bày tỏ mình thực sự thiếu thông tin để giải đáp thắc mắc của cử tri, cũng như băn khoăn về phương án tài chính, đầu tư phát triển thủ đô mới. “Bộ trưởng Xây dựng nói sẽ dựa vào nguồn lực từ tài nguyên đất đai cùng cơ chế, chính sách riêng cho thủ đô. Nhưng thực tế Hà Tây chủ yếu là đất nông nghiệp, liên quan đến an ninh lương thực. Vậy đô thị hóa trên đất nông nghiệp sẽ được nghiên cứu thế nào?”.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng:

Mong Quốc hội thông qua tại kỳ họp này

Tham gia thảo luận cùng với Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói: “Chính phủ nhận thức việc mở rộng địa giới hành chính Hà Nội gắn với quy hoạch vùng thủ đô là vấn đề hệ trọng. Kể từ khi Chính phủ thành lập Ban chỉ đạo nghiên cứu quy hoạch vùng thủ đô cho đến nay đã hơn sáu năm với hơn 20 cuộc hội thảo của các chuyên gia trong và ngoài nước. Tuy nhiên, đề án cũng mới dừng lại ở việc định hướng không gian chứ chưa có quy hoạch. Khi QH chấp thuận, Chính phủ sẽ gấp rút chuẩn bị quy hoạch, công bố rộng rãi lấy ý kiến nhân dân và hàng năm sẽ báo cáo QH việc thực hiện”.

Thủ tướng chia sẻ những băn khoăn của các ĐBQH và Ủy ban Pháp luật, cho rằng những băn khoăn đó là có cơ sở chính đáng. “Cả một vấn đề lớn như vậy mà chỉ gói gọn trong bản báo cáo giải trình có mấy trang thì không thể đầy đủ được” - Thủ tướng thừa nhận. Thủ tướng khẳng định sau buổi thảo luận này, các ĐBQH có yêu cầu gì thì Chính phủ sẽ tiếp tục đáp ứng.

Thủ tướng cũng nói vấn đề luật không quy định tổ chức hành chính có TP trong TP thì các TP Hà Đông, Sơn Tây sẽ tổ chức lại thành thị xã với quy mô nhỏ hơn. Đối với nguồn lực để thực hiện đề án thì chúng ta nghĩ đến xây dựng hạ tầng xã hội và hạ tầng kinh tế. Trong đó, hạ tầng kinh tế thì sau khi có quy hoạch sẽ kêu gọi đầu tư chứ không phải huy động vốn ngân sách. Còn về hạ tầng xã hội thì đối với những dự án lớn như đường cao tốc, tàu điện ngầm, nhà ga... chúng ta sẽ cân đối giữa vốn ngân sách và đi vay.

“Tôi mong QH thông qua tại kỳ họp này để Chính phủ có thời gian thực hiện khi mốc kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long-Hà Nội đã cận kề. Sở dĩ Chính phủ trình thời gian thực hiện từ 1-7 là để kịp hoàn thiện kế hoạch ngân sách trình QH vào kỳ họp tới” - Thủ tướng nói.

NGHĨA NHÂN - LÊ KIÊN