Theo quy định hiện nay, chỉ có Quỹ Phòng chống lụt bão là người dân bắt buộc phải đóng. Ngay cả Quỹ Quốc phòng an ninh (QPAN), một loại quỹ được nhiều phường xem là quan trọng nhất cũng chỉ được vận động. Chính quyền địa phương không được ra văn bản bắt buộc đóng góp, không được giao chỉ tiêu huy động cho cấp dưới. Nhưng thực tế nhiều địa phương có cùng điểm chung: Mức thu mỗi loại quỹ trong một phường đều được thống nhất như nhau và được phường giao chỉ tiêu xuống khu phố.

Hộ mặt tiền góp nhiều hơn hộ hẻm

Đó là thắc mắc của ông Nguyễn Hữu Anh ở tổ 20, khu phố 2, phường 10, quận 10 về việc phường thu Quỹ QPAN 15.000 đồng/tháng/hộ. “Số tiền 15.000 đồng/tháng tuy không nhiều nhưng điều mà người dân chúng tôi cần là sự rõ ràng. Tại sao đã có quy định để người dân tự nguyện muốn đóng bao nhiêu thì đóng nhưng phường lại đưa ra định mức như vậy? Làm thế thì đâu có khác gì bắt buộc người dân phải đóng!” - ông Anh bức xúc.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, nhiều phường đưa ra mức thu các loại quỹ thống nhất để đi vận động người dân. Tại phường 10, quận 10 hiện đang thực hiện thu mức quỹ chung các loại 15.000 đồng/tháng/hộ trong hẻm và 20.000 đồng/tháng/hộ mặt tiền. Tương tự, tại phường 12, quận 10, nhiều tổ dân phố cũng cho biết phường quy định mức thu thống nhất đối với từng loại quỹ. Cụ thể Quỹ QPAN thu 60.000 đồng/năm/hộ, Quỹ Vì người nghèo 10.000 đồng/năm/hộ, Quỹ Phòng chống lụt bão 18.000 đồng/năm/hộ,...

Đã vận động sao lại có định mức?

Tại phường 4, quận Tân Bình mức thu các quỹ cũng được thống nhất trên toàn phường. Cụ thể mỗi năm, các hộ đóng Quỹ QPAN 120.000 đồng/hộ, Quỹ Vì tuổi thơ 10.000 đồng/hộ, Quỹ Vì người nghèo 15.000 đồng/hộ, Quỹ Đền ơn đáp nghĩa 10.000 đồng/hộ, Quỹ Chữ thập đỏ 5.000 đồng/hộ, Quỹ Người cao tuổi 10.000 đồng/hộ. Riêng các cơ sở kinh doanh nhỏ, hộ buôn bán nhỏ đóng Quỹ QPAN 360.000 đồng/hộ, còn doanh nghiệp đóng 600.000 đồng/năm.

Bà Cao Thị Kim Liên, tổ trưởng tổ 1, khu phố 3, phường Trường Thọ, quận Thủ Đức cũng cho biết mỗi hộ dân ở đây có một Phiếu theo dõi thu các chỉ tiêu pháp lệnh và các khoản vận động nhân dân. Trong đó, Quỹ QPAN thu 15.000 đồng/quý; Quỹ Phòng chống lụt bão 20.000 đồng/năm; Quỹ Đền ơn, đáp nghĩa 20.000 đồng/năm. Ngoài ra còn có các loại quỹ khác như Quỹ Xóa đói giảm nghèo; Quỹ Vì người nghèo; Quỹ Ủng hộ bão lụt; Quỹ Từ thiện; Quỹ Người cao tuổi; Quỹ Khuyến học (mỗi quỹ 15.000 đồng/hộ/năm)...

Trốn được quỹ nào hay quỹ đó

Các loại quỹ thường vận động người dân đóng góp hiện nay:

- Quỹ Phòng chống lụt bão (bắt buộc).

- Quỹ Quốc phòng an ninh.

- Quỹ Đền ơn đáp nghĩa.

- Quỹ Vì người nghèo.

- Quỹ Xóa đói giảm nghéo.

- Quỹ Chăm sóc người cao tuổi.

- Quỹ Vì tuổi thơ.

- Quỹ Chữ thập đỏ.

- Quỹ Khuyến học.

Tìm hiểu các tổ trưởng dân phố, người trực tiếp đi thu các loại quỹ này thì hầu hết đều than thở vì việc phải đi thu quỹ. “Một năm chúng tôi thu trung bình một hộ dân trên dưới 200.000 đồng. Nhiều loại quỹ quá, chẳng biết quỹ nào bắt buộc, quỹ nào không. Người dân họ trốn được cái nào hay cái đó. Còn chỉ tiêu phường giao vẫn phải cố gắng thu. Nội thu đủ Quỹ QPAN là tốt lắm rồi, phải năn nỉ lắm thì người dân mới chịu đóng góp. Nhiều khi thu không được phải lấy lương tháng của tổ trưởng là 150.000 đồng, tổ phó là 80.000 đồng cộng 20.000 đồng tiền trà nước ra mà bù vào” - một tổ trưởng ở phường Trường Thọ, quận Thủ Đức kể.

Một vị khác ở phường Linh Tây, quận Thủ Đức cũng cho biết phường giao chỉ tiêu xuống từng khu phố, các khu phố tùy tình hình sẽ chia ra cho các tổ. Ví dụ như Quỹ Xóa đói giảm nghèo, khu phố chia ra cho các tổ, tổ khá nhất phải thu được 500.000 đồng/năm, tổ nghèo thì 400.000 đồng/năm. Tương tự Quỹ Phòng chống bão lụt, chỗ này 650.000 đồng, chỗ kia 500.000 đồng... “Nói là tự nguyện nhưng phường cứ giao chỉ tiêu xuống, như vậy khác gì là bắt buộc. Thu không đủ thì phường bảo tổ trưởng lười biếng” - vị này than thở.

“Có một số quỹ năm nay tăng hơn năm ngoái như Quỹ QPAN tăng gấp đôi nên đi thu cũng cực khổ lắm! Người dân thắc mắc hoài. Có người thấy tôi đến là trốn nên phải tranh thủ đi vào sáng sớm hoặc chiều tối, có khi đi năm lần bảy lượt mới thu đủ” - ông Phạm Văn Nghệ, tổ trưởng tổ dân phố 32, khu phố 4, phường 4, quận Tân Bình, kể.

Giao chỉ tiêu để phấn đấu

Ông Nguyễn Cường, Chủ tịch UBND phường 4, quận Tân Bình, lý giải về mức thu vận động các quỹ thống nhất theo một mức như vậy là đã được người dân thống nhất đưa ra tại hội nghị nhân dân từ đầu năm chứ phường không đặt ra định mức. Đầu tiên khu phố 7 triển khai thu các quỹ này trước, người dân đồng tình ủng hộ nên các khu phố khác thực hiện giống vậy luôn.

Ông Võ Văn Long, Chủ tịch phường 12, quận 10, cũng cho rằng phường không giao chỉ tiêu thu các loại quỹ như trước mà chỉ thu theo sự đóng góp tình nguyện của người dân. “Còn về mức thu thống nhất mà các tổ dân phố đang thực hiện là do họ tự tính toán thu theo mức thu các năm trước cho dễ thuyết phục người dân. Căn cứ vào mức này, các tổ dân phố đi vận động, nếu được càng nhiều càng tốt chứ phường không giao chỉ tiêu bắt buộc” - ông Long khẳng định.

Ông Lưu Văn Hiếu, Chủ tịch UBND phường Linh Tây, quận Thủ Đức, lý giải: “Gọi là tự nguyện nhưng phải giao chỉ tiêu như vậy là để cho các khu phố phấn đấu. Nếu mình không giao thì thay vì anh có khả năng vận động được 5 triệu đồng chẳng hạn nhưng anh chỉ thu được 1 triệu đồng rồi không thèm vận động nữa. Hay chỉ gặp một, hai trường hợp không đóng quỹ, anh lại nói khó khăn là cả tổ không chịu đóng rồi không chịu đi thu...”.

Ông Trần Văn Bình, Chủ tịch phường Trường Thọ, quận Thủ Đức, cũng khẳng định: “Chúng tôi không có chủ trương bắt buộc người dân đóng các loại quỹ mà để họ tự nguyện. Nói không có chỉ tiêu thì cũng không đúng nhưng mình chỉ định hướng để người ta phấn đấu thôi chứ không bắt buộc phải thu đủ nhiêu đó”.

Ông Lưu Văn Hiếu, Chủ tịch UBND phường Linh Tây, quận Thủ Đức:

Đấy là nhiệm vụ chính trị

Nếu khu phố không thực hiện đủ chỉ tiêu thì cũng phải chịu thôi. Tuy nhiên, cuối năm khi đánh giá mình cũng phải tính toán thêm chuyện đó, nhiệm vụ chính trị trên giao mà. Dù không lấy đó làm căn cứ chính nhưng cũng xem là một chỉ tiêu để xem xét thi đua. Phường cũng vậy thôi, nếu không thu được theo chỉ tiêu thì điểm thi đua cũng thấp.

THU HẰNG -THÙY LINH