Cửa không ‘bít’ với xe Uber
Quy định hiện hành không cấm xe Uber hoạt động, song các đơn vị tham gia Uber phải đăng ký.

Ngày 3-12, nhiều người đã dùng ứng dụng Uber gọi xe taxi và chờ trong nhiều giờ liền nhưng vẫn không thấy xe. Đến chiều cùng ngày, có nhiều lời đồn đoán rằng Uber tạm thời dừng hoạt động ở Việt Nam. Bà Phan Lê Thu Hiền, đại diện truyền thông Uber tại Việt Nam, cho biết sẽ kiểm tra thông tin trên từ Uber và trả lời Pháp Luật TP.HCM song đến cuối ngày, chúng tôi vẫn không nhận được phản hồi.

Vẫn ấm ức do bị phạt

Ông Võ Thanh T. (quận 3, TP.HCM) cho biết gia đình có chiếc ô tô bảy chỗ. Vì khá rảnh rỗi, chiếc xe cũng thường xuyên “trùm mền” nên ông quyết định tham gia chạy taxi Uber. “Do tôi là cá nhân nên Uber đã giới thiệu tôi tham gia vào Công ty Hạnh Loan ở quận Tân Bình. Công ty này có chức năng kinh doanh vận tải, tôi có bằng lái, xe có đầy đủ giấy tờ thì việc tôi dùng chiếc xe của mình chở khách, kiếm thêm thu nhập có gì sai?” - ông T. thắc mắc.

Trả lời Pháp Luật TP.HCM, đại diện Uber khẳng định chỉ liên kết với những doanh nghiệp (DN) hoặc hợp tác xã có chức năng kinh doanh vận tải nên việc dùng xe của các đơn vị này chở khách thông qua ứng dụng Uber là hợp pháp. Tương tự, bà Nguyễn Thị Kim Loan, Giám đốc Công ty TNHH TM&DV Du lịch Hạnh Loan (nơi ông T. cho biết đang “đầu quân”), cho hay đã liên kết với Uber hơn một tháng qua. “Việc kinh doanh đang gặp khó khăn, trong khi ứng dụng Uber lại hay nên tôi đã hợp tác cho Uber thuê xe. Phía Uber trả tiền thuê xe mỗi tháng gồm cả tiền xăng dầu, tiền tài xế chứ không phải thu tiền khoán cước phí như taxi.

“Công ty có chức năng kinh doanh vận tải, tài xế có bằng lái và chiếc xe có đầy đủ giấy tờ, có phù hiệu hẳn hoi. Nếu thiếu thì công ty sẽ đăng ký bổ sung. Chỉ khi nào có lệnh không cho xe Uber chạy mà tôi không chấp hành thì mới gọi là sai chứ” - bà Loan ấm ức nói về việc một số tài xế của DN bị thanh tra giao thông lập biên bản vi phạm.

Cửa không ‘bít’ với xe Uber - ảnh 1

Uber cung cấp những thông tin đầy đủ, rõ ràng cho hành khách và là giải pháp đang được chào đón, vấn đề còn lại là quản lý “chiếc xe”. Ảnh: MP

Muốn hoạt động phải đăng ký

Theo Sở GTVT TP.HCM, Uber là một ứng dụng nhằm làm tăng hiệu quả quản lý của DN, tạo thuận tiện cho hành khách. Tuy nhiên, xe Uber chở khách thu tiền là hoạt động kinh doanh vận tải nên pháp luật phải quy định những điều kiện bắt buộc. Mô hình hoạt động của xe Uber khá tương đồng với taxi. Tuy nhiên, do hiện nay TP.HCM tạm “chốt” số xe taxi đăng ký hoạt động trên địa bàn vào khoảng 12.700 chiếc nên không thể xét cấp phép cho các xe Uber chạy như taxi. Muốn vậy thì phải chờ TP.HCM thông qua quy hoạch phát triển taxi, dự kiến trong năm 2015.

Vậy có thể “áp” loại hình hoạt động nào cho phù hợp xe Uber? Theo Sở GTVT, dù cửa đăng ký hoạt động taxi tạm “bít” song quy định hiện hành vẫn “chào đón” các xe Uber và loại hình phù hợp nhất là chở khách hợp đồng. Điều kiện tiên quyết là các DN, hợp tác xã đang hợp tác với Uber phải ra mặt để đăng ký hoạt động theo loại hình chở khách hợp đồng. Tuy nhiên, tới nay chưa đơn vị nào thực hiện điều này.

Tương tự, Bộ GTVT cũng khẳng định sau một thời gian chấn chỉnh, trật tự trong hoạt động kinh doanh vận tải đã được thiết lập. Kết quả này có được từ việc đặt ra một số điều kiện đối với các hình thức kinh doanh vận tải (xe đò, xe lữ hành, xe buýt, taxi và xe hợp đồng) và xe Uber không thể thoát ra những điều kiện đảm bảo an toàn ấy.

“Uber là một ứng dụng trong quản lý, tìm kiếm hành khách nên cơ quan quản lý không can thiệp. Nhưng nếu dùng phần mềm này để kiếm và chở khách thì đương nhiên các xe, tài xế phải được xem xét các điều kiện an toàn nhằm đảm bảo an toàn, trật tự và sự cạnh tranh bình đẳng” - đại diện Vụ Vận tải, Bộ GTVT nói.

MINH PHONG

Các bộ, ngành sẽ cùng nhau nghiên cứu

Cửa không ‘bít’ với xe Uber - ảnh 2
 
Giả sử quy định hiện hành có vướng mắc, các bộ, ngành sẽ cùng nhau nghiên cứu, xem xét, bổ sung để mô hình này đi vào hoạt động. Nếu văn bản pháp luật chưa quy định kinh doanh bằng phần mềm Uber thì phải xây dựng để bổ sung và hướng dẫn cho DN thực hiện. Hiến pháp 2013 đã nêu rõ người dân và DN được quyền kinh doanh những gì pháp luật không cấm. Đây cũng là quan điểm của tập thể Ban cán sự Bộ GTVT về vấn đề này.

Bộ trưởng Bộ GTVT ĐINH LA THĂNG (trao đổi riêng với Pháp Luật TP.HCM chiều 3-12)

NAM GIANG ghi

Uber không vi phạm, “chủ xe” Việt Nam mới có vấn đề

Uber là một ứng dụng nhằm kết nối tài xế và hành khách, Uber không cung cấp dịch vụ vận chuyển. Theo cam kết gia nhập WTO thì tổ chức nước ngoài được phép cung cấp các dịch vụ xuyên biên giới và lâu nay rất nhiều dịch vụ như vậy, pháp luật đều quy định đủ cả, không lọt trường hợp nào, từ quảng cáo, tư vấn, khảo sát...

Vấn đề là tiền (từ khách hàng ở Việt Nam) vào túi Uber (ở nước ngoài) dẫn đến e ngại không thu được thuế do Uber không hiện diện thương mại tại Việt Nam. Nhưng thực tế, pháp luật Việt Nam đã có quy định đầy đủ để thu thuế với Uber. Cụ thể, các DN nước ngoài cung cấp dịch vụ vào Việt Nam (như Uber) sẽ chịu “thuế nhà thầu”. Tuy nhiên, do họ ở nước ngoài, không “nắm” được nên pháp luật quy định DN Việt Nam hưởng dịch vụ đó sẽ có nghĩa vụ nộp thuế.

Khi giao dịch, DN Việt Nam cần thỏa thuận rõ với phía nước ngoài về tiền thuế. Dù thỏa thuận thế nào thì DN Việt Nam cũng là bên chịu trách nhiệm nộp. Nếu không nộp thì sẽ bị cơ quan thuế “hỏi chuyện”, không thể nói “tôi không biết, không có thỏa thuận”.

Như vậy, trong vấn đề của xe Uber thì DN, hợp tác xã tại Việt Nam sẽ phải kê khai và nộp các loại thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập DN và cả thuế nhà thầu. Cơ quan thuế có thể kiểm tra chứng từ của DN, đặt vấn đề là khoản thu nhập này từ đâu, từ dịch vụ gì, có liên quan đến DN tại nước ngoài hay không, thuế nhà thầu nộp chưa, truy thu thuế... Đều có quy định cả, vấn đề là DN có nghiêm túc thực hiện hay không và cơ quan quản lý hậu kiểm như thế nào.

Luật sư TRẦN XOA, Giám đốc Công ty Luật
Minh Đăng Quang

Cần công khai bên chịu trách nhiệm

Theo Luật Giao thông đường bộ, chỉ DN hoặc hợp tác xã mới được kinh doanh vận tải hành khách, cá nhân không được kinh doanh (trừ kinh doanh Honda ôm). Quy định này nhằm đảm bảo trách nhiệm giải quyết bồi thường cho khách hàng. Bởi chính DN mua bảo hiểm cho khách và DN chịu trách nhiệm bồi thường cho hành khách. Trong loại hình kinh doanh vận tải, tài xế không chịu trách nhiệm bồi thường bởi vì tài xế có thể không đủ khả năng tài chính để bồi thường hoặc tài xế bị thiệt mạng trong tai nạn thì hành khách đòi ai.

Hiện nay Uber khẳng định không chịu trách nhiệm về dịch vụ vận chuyển. Uber chỉ “giới thiệu khách” và hợp tác với các công ty vận tải. Bên vận chuyển sẽ chịu trách nhiệm về dịch vụ vận chuyển. Tuy nhiên, khách đi xe không được cung cấp thông tin đầy đủ công ty vận chuyển là công ty nào! Khách chỉ biết Uber và tài xế. Uber cũng không công khai danh tính các công ty vận tải hợp tác với mình.

Trước khi bàn các vấn đề xe chạy theo ứng dụng Uber cần đáp ứng điều kiện gì, cần sửa luật theo hướng điều chỉnh bỏ bớt điều kiện hay không... thì đầu tiên chính Uber cần công khai, minh bạch cho khách hàng rõ “công ty cụ thể nào sẽ chịu trách nhiệm bồi thường trong dịch vụ vận chuyển này”.

Luật sư LÊ THANH TRANG, Phó Giám đốc Công ty Luật TNHH MTV TAPHA