Sáng 15-7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã cho ý kiến về một số nội dung lớn còn có ý kiến khác nhau của dự thảo Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam. 

Không hoãn xuất cảnh với người nợ bảo hiểm xã hội - ảnh 1
Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga.

Theo đó các ý kiến đều cho rằng cần phải thu hẹp trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh vì nếu quy định như dự thảo thì rất nhiều công dân sẽ bị ảnh hưởng quyền của mình…

Đại diện cơ quan thẩm tra dự luật, ông Võ Trọng Việt, Chủ nhiệm UB Quốc phòng An ninh cho hay qua thảo luận tại kỳ họp thứ 7 của Quốc hội, một số ý kiến đề nghị bổ sung điều kiện nhập cảnh để bảo đảm chặt chẽ, phù hợp với từng loại đối tượng như:

Tạm hoãn xuất cảnh đối với người liên quan đến vụ án đang trong quá trình điều tra, người đang bị thanh tra, kiểm tra mà phát hiện có dấu hiệu tội phạm, cần ngăn chặn người đó trốn; Công dân thuộc diện gọi thực hiện nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia dân quân tự vệ nòng cốt; Người đại diện theo pháp luật của cơ quan, tổ chức đang có nghĩa vụ thi hành bản án, quyết định của Tòa án; Người có nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội mà chưa đóng bảo hiểm xã hội....

Đại diện cơ quan thẩm tra cho hay đã tiến hành rà soát để thiết kế điều luật cho chặt chẽ hơn các trường hợp bị tạm hoãn để tránh việc lạm dụng, lợi dụng làm ảnh hưởng đến quyền công dân.

Theo đó, cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung tạm hoãn xuất cảnh đối với trường hợp: "Người bị thanh tra, kiểm tra, xác minh có đủ căn cứ xác định người đó vi phạm đặc biệt nghiêm trọng và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn" và "người đại diện theo pháp luật của cơ quan, tổ chức đang có nghĩa vụ thi hành bản án, quyết định của tòa án".

Đồng thời cơ quan thẩm tra cũng đề nghị lược bỏ quy định tại khoản 2 vì mâu thuẫn với luật Tương trợ tư pháp (không dẫn độ công dân Việt Nam ra nước ngoài); lược bỏ quy định “Người có nghĩa vụ chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính” tại khoản 5, vì nội dung quá rộng, thời hạn chấp hành ngắn (10 ngày) và nếu bị tạm hoãn xuất cảnh (tước quyền công dân) thì quá nghiêm khắc, không cần thiết; không nên tạm hoãn xuất cảnh đối với người chưa đóng BHXH, thực hiện nghĩa vụ quân sự, dân quân tự vệ… vì đối tượng quá rộng…

Đóng góp ý kiến cho dự luật, Chủ nhiệm UBTP Lê Thị Nga đề nghị rà soát kỹ lại các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh quy định trong dự luật vì liên quan đến quyền công dân, liên quan tới một nhóm luật đặc biệt là các luật về tư pháp. Theo bà Nga quy định tạm hoãn xuất cảnh đối với trường hợp "có nghĩa vụ theo luật Tố tụng dân sự" như dự thảo luật là rất rộng, cần cân nhắc thu hẹp lại.

“Bởi vì có liên quan tới 1-2 triệu, 5-7 triệu trong vụ án dân sự cũng là một người có liên quan mà cũng có thể trở thành người có nghĩa vụ. Mà một vụ án dân sự kéo dài có nghĩa là người đó bị tạm hoãn xuất cảnh rất lâu. Chúng tôi đề nghị cân nhắc chỗ này vì khá rộng" – bà Nga nói.

Ủng hộ việc tạm hoãn xuất cảnh đối với người bị thanh tra, kiểm tra, xác minh có đủ căn cứ xác định người đó có vi phạm đặc biệt nghiêm trọng xét thấy cần ngăn chặn việc người đó bỏ trốn, tuy nhiên Chủ nhiệm UB Tư pháp đề nghị quy định rõ hơn, tránh quy định chung chung.

"Đề nghị rà soát các quy định liên quan tránh ảnh hưởng quyền con người và quyền công dân đồng thời không để lỏng, tránh trường hợp như thời gian vừa qua. Đồng thời rà soát để quy định làm sao đó để tránh tùy tiện lạm dụng trong thực tế hạn chế quyền con người, quyền công dân"- bà Nga nói.

Về nội dung này, Thứ trưởng Bộ Công an Lê Quý Vương cũng đồng tình cần rà soát nội dung liên quan đến việc tạm hoãn xuất cảnh. “Tôi đồng tình ý kiến, diện đối tượng này hơi quá rộng, chưa cụ thể, rất khó cho các cơ quan thực hiện” – ông nói.

Theo đó, ông khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ rà soát kỹ để quy định hết sức chặt chẽ về các trường hợp tạm hoãn xuất cảnh…

Các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh

1. Bị can, bị cáo, người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.

2. Người chấp hành án hình sự, người được tha tù trước thời hạn có điều kiện trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo trong thời gian thử thách theo quy định của Luật Thi hành án hình sự.

3. Người phải thi hành án dân sự, người đại diện theo pháp luật của cơ quan, tổ chức đang có nghĩa vụ thi hành bản án, quyết định của Tòa án, Trọng tài thương mại đang có hiệu lực pháp luật, trừ các trường hợp có thể không bị xem xét tạm hoãn xuất cảnh theo quy định pháp luật thi hành án dân sự.

4. Người có nghĩa vụ theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự nếu có căn cứ cho thấy việc giải quyết vụ án có liên quan đến nghĩa vụ của họ đối với Nhà nước, cơ quan, tổ chức, cá nhân khác và việc xuất cảnh của họ ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án, lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức cá nhân khác hoặc để bảo đảm thi hành án.

5. Người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài trước khi xuất cảnh chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế theo quy định của pháp luật quản lý thuế.

6. Người bị thanh tra, kiểm tra, xác minh có đủ căn cứ xác định người đó vi phạm đặc biệt nghiêm trọng và xét thấy cần ngăn chặn ngay việc người đó trốn.

7. Người đang bị dịch bệnh nguy hiểm lây lan, truyền nhiễm và xét thấy cần ngăn chặn ngay, không để dịch bệnh lây lan, truyền nhiễm ra cộng đồng, trừ trường hợp được phía nước ngoài cho phép nhập cảnh và chữa bệnh.

8. Người mà cơ quan chức năng có căn cứ cho rằng việc xuất cảnh của họ ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh. 

Điều 36, Dự thảo