Theo hồ sơ, năm 1965, ông S. lấy vợ, sinh được ba người con. Tuy đã có gia đình nhưng năm 1990 ông vẫn sống chung với bà H. và có thêm hai con riêng nữa. Năm 2003, ông qua đời, để lại một căn nhà và một miếng đất rộng hơn 1.800 m2 tại thị xã Gò Công đều đứng tên ông nhưng mẹ con bà H. quản lý, sử dụng. Sau đó, người vợ đầu của ông S. cùng ba con kiện yêu cầu bà H. phải chia thừa kế cho bốn người là 4/6 diện tích đất và 4/6 giá trị ngôi nhà.

Ngược lại, bà H. phản tố yêu cầu tòa xác định một nửa miếng đất và một nửa ngôi nhà là phần riêng của bà vì đã chung tiền mua với ông S. nhưng để cho ông đứng tên. Với phần đất và nhà còn lại, trước khi mất ông S. đã viết di chúc để lại cho hai đứa con riêng của bà với ông S. nên bà sẽ tiếp tục thay con quản lý.

Xử sơ thẩm hồi cuối tháng 9, TAND thị xã Gò Công đã quyết định chấp nhận yêu cầu của các đồng nguyên đơn, buộc bà H. phải giao lại 4/6 diện tích đất và 4/6 giá trị căn nhà bà đang ở (tương đương 24 triệu đồng/người). Tòa không chấp nhận yêu cầu phản tố của bà H. Về án phí, tòa miễn toàn bộ án phí cho các đồng nguyên đơn tương ứng với phần di sản được hưởng và miễn cho bà H. 60% án phí.

Mới đây, viện trưởng VKSND thị xã Gò Công đã kháng nghị, đề nghị TAND tỉnh Tiền Giang hủy án sơ thẩm để xét xử lại.

Theo VKS thị xã, về hình thức, phía bà H. có yêu cầu phản tố nhưng tòa không ra thông báo thụ lý phản tố và không gửi cho VKS. Sau khi đọc bản án, VKS yêu cầu chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án cho VKS nghiên cứu theo thẩm quyền nhưng cho tới trước khi có bản kháng nghị này, tòa vẫn chưa chuyển.

Về nội dung, phần nhận định trong bản án đưa ra con số diện tích đất tranh chấp thấp hơn thực tế hơn 200 m2. Ở phần quyết định của bản án, tòa không thể hiện các tứ cận của phần diện tích mà các đồng thừa kế được hưởng. Mặt khác, trong sơ đồ vị trí đất tranh chấp, ở trang cuối cùng của bản án chỉ có chữ ký của người đo đạc, không có chữ ký, con dấu của người có thẩm quyền ở Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất nên tài liệu này không đảm bảo tính pháp lý. Ngoài ra, bà H. là người quản lý căn nhà và thửa đất nhưng tòa không xem xét quyền lợi của bà là vi phạm Điều 640 Bộ luật Dân sự.

Về án phí, VKS không đồng tình với tòa vì theo Nghị định 70 năm 1997 của Chính phủ, đối tượng miễn một phần hoặc toàn bộ phải có hoàn cảnh khó khăn được xác nhận. Trong vụ này, qua xác minh VKS thấy phía nguyên đơn có điều kiện kinh tế rất khá giả. Việc tòa tuyên miễn toàn bộ án phí như trên là trái pháp luật, gây thiệt hại cho nhà nước.

THANH TÙNG