Thạc sĩ Nguyễn Văn Phước, PGĐ Sở Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) TP.HCM đã trao đổi như trên với Pháp Luật TP.HCM.

. Sở đã có những chuyển động, việc làm tích cực nào trong “Năm văn minh đô thị 2009”, thưa ông?

+ Năm qua, thành phố đã kiểm soát, khắc phục, hạn chế phát sinh điểm mới về ô nhiễm môi trường; thường xuyên tuyên truyền, nâng cao ý thức và trách nhiệm cộng đồng về bảo vệ môi trường (BVMT); tăng cường năng lực quản lý nhà nước về BVMT, kiểm soát các nguồn ô nhiễm, tiếp tục di dời các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường trong khu dân cư, phát triển mảng xanh và chống ngập úng đô thị; hợp tác vùng và quốc tế về BVMT; tăng cường thanh kiểm tra và xử lý vi phạm; khuyến khích đầu tư các dự án sản xuất sạch; quan trắc môi trường không khí, nước mặt, nước ngầm...

Năm 2009, Sở TN-MT đã tập trung kiểm soát ô nhiễm tại các lưu vực, kênh rạch, điểm nóng về môi trường như: đoạn sông Sài Gòn từ tỉnh Tây Ninh đến cầu Phú Cường, Cụm công nghiệp Tân Quy, các cụm công nghiệp tại Hóc Môn, kênh Thầy Cai An Hạ, kênh Ba Bò, suối Cái... Đến nay, tất cả 14 KCN, KCX, khu công nghệ cao trên địa bàn thành phố đều đã xây dựng và vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung. Các KCX và KCN đang khẩn trương hoàn tất xây dựng tách riêng hệ thống thoát nước mưa và nước thải, đấu nối nước thải vào hệ thống xử lý nước thải tập trung...

Hiện có 30/37 cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng trên địa bàn thành phố hoàn tất việc xử lý triệt để ô nhiễm. Song song đó, Sở TN-MT đang triển khai điều tra, khảo sát, lập danh mục các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, trình UBND TP ban hành vào cuối tháng 4-2010.

. Chúng ta đã yên tâm, chủ động khi các bãi rác đủ sức đảm nhận trong nhiều năm nữa?

+ Đối với chất thải rắn, Sở TN-MT đã hoàn thành quy hoạch quản lý chất thải rắn đô thị, theo các định hướng: tồn trữ và phân loại chất thải rắn tại nguồn; hiện đại hóa và xã hội hóa việc thu gom tại nguồn, 70% khối lượng rác do lực lượng thu gom dân lập thực hiện; chia TP.HCM thành 4-6 vùng để đấu thầu thu gom, trung chuyển và vận chuyển; xã hội hóa 100% việc tái sử dụng và tái chế, dần cải tiến công nghệ và quản lý tập trung.

Với khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc-Củ Chi và Đa Phước-Bình Chánh, TP.HCM đã đạt đến mức an toàn gần như tuyệt đối trong thời gian 20 năm tới về xử lý và chôn lấp chất thải rắn đô thị. Sở đã phối hợp với Sở Y tế kiểm tra, quản lý, phân loại rác y tế tại nguồn; hướng dẫn sử dụng chứng từ điện tử cho các bệnh viện lớn; cấp sổ chủ nguồn thải chất thải nguy hại cho các bệnh viện; xây dựng thêm lò đốt rác y tế...

. Chất thải nguy hại và bùn thải trên địa bàn vẫn chưa có chuyển biến tích cực?

+ Hiện có 21 công ty vận chuyển và năm công ty tái chế tham gia xử lý chất thải rắn công nghiệp và chất thải nguy hại. Song song đó, Sở đã hoàn thành quy hoạch hệ thống quản lý chất thải rắn công nghiệp và chất thải nguy hại. Quy hoạch này sẽ được trình UBND TP sau khi có quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Sở đã thúc đẩy tiến độ thực hiện các dự án đầu tư xử lý chất thải rắn đô thị. Dự án Công ty VWS đã đưa nhà máy vào hoạt động ổn định, đang hoàn thành một số hạng mục còn lại. Dự án Công ty Vietstar dự kiến đi vào vận hành và giữa năm 2010 sẽ hoạt động với công suất 1.200 tấn/ngày. Dự án Công ty Tâm Sinh Nghĩa và Tasco đã có chủ trương đầu tư và hiện đang hoàn tất thủ tục đầu tư, xây dựng, dự kiến hoạt động cuối năm 2010.

Công ty Xử lý chất thải Hòa Bình đã xây dựng nhà máy xử lý bùn hầm cầu tại Đa Phước. Dự kiến thành phố sẽ xây dựng thêm một nhà máy xử lý bùn hầm cầu và bùn tại Củ Chi. Cạnh đó, Sở TN-MT đã giao 42 ha cho Công ty Thoát nước làm trạm tiếp nhận và xử lý bùn; hoàn thành phương án đầu tư sử dụng thiết bị GPS (Global Positioning System) để quản lý xe vận chuyển bùn hầm cầu.

Điểm nổi bật trong năm 2009 là thành phố đã triển khai thu phí vệ sinh và phí bảo vệ môi trường nhằm bù đắp một phần chi phí thu gom, vận chuyển; nâng cao ý thức cộng đồng nhằm tiến tới việc ai phát thải, ai xả rác phải trả tiền.

. Năm 2010, thành phố tiếp tục thực hiện chủ đề “Năm văn minh đô thị”. Xin ông cho biết một số mục tiêu, giải pháp thực hiện?

+ Cùng với tốc độ phát triển kinh tế, đô thị hóa thì việc ô nhiễm môi trường là chuyện không tránh khỏi. TP.HCM là đô thị lớn nên giải quyết tình trạng ô nhiễm luôn được các cấp lãnh đạo quan tâm đặc biệt.

Không chỉ thanh kiểm tra, xử phạt mà chúng ta còn phải thực hiện nhiều biện pháp khác như UBND quận/huyện, phường/xã, Hepza cần tuyên truyền nâng cao ý thức cộng đồng...; Sở TN-MT, Sở Công thương, UBND quận/huyện tiếp tục di dời các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm trong khu dân cư, khuyến khích doanh nghiệp cải thiện công nghệ sản xuất sạch hơn; Sở KH-ĐT không điều chỉnh, cấp mới giấy phép đăng ký kinh doanh trong khu dân cư đối với các ngành nghề gây ô nhiễm... Ngoài ra, phải cần đến sự tố giác của người dân để việc xử lý vi phạm kịp thời. Nếu các biện pháp trên được thực hiện đầy đủ, đồng loạt thì công tác bảo vệ môi trường sẽ hiệu quả cao hơn.

P.NGUYỄN