Có nhất thiết phải đối xử với luật sư Võ An Đôn như thế?
(PL)- Tòa án, viện công tố và luật sư (LS) hợp thành cái kiềng ba chân của nền tư pháp quốc gia.
Đây là đặc trưng có tính nguyên tắc trong một xã hội dân chủ, nhà nước pháp quyền ở nhiều quốc gia. Theo một nguyên tắc hình học, ba chân hợp thành một mặt phẳng và một chiếc ghế ba chân thì vững hơn bốn hay năm chân. Nhiều thông tin cho thấy có nơi, có lúc cái kiềng bị khập khiễng bởi chân này dài hoặc ngắn hơn chân kia.

Quyền có LS của mỗi công dân, nhất là những người bị bắt, bị tạm giữ, tạm giam là quyền con người được Hiến pháp quy định ở Việt Nam. Nghề LS ở Việt Nam được điều chỉnh bằng một đạo luật riêng do Quốc hội ban hành và hoạt động LS được quy định ở nhiều đạo luật khác.

Tuy vậy, không ít LS hành nghề, sống bằng nghề LS nhiều năm cho biết trái với những quy định hùng hồn của luật pháp, nhiều nơi, nhiều lúc họ bị coi thường, bị đối xử tệ, chí ít cũng bị “răn đe” bởi những cán bộ, sĩ quan, công chức của các cơ quan tiến hành tố tụng. Vụ LS Võ An Đôn là một ví dụ điển hình.

Theo báo Pháp Luật TP.HCM ngày 8-1-2015, Thường trực Tỉnh ủy Phú Yên đã yêu cầu Thành ủy TP Tuy Hòa chỉ đạo các cơ quan tiến hành tố tụng (công an, kiểm sát, tòa án) của TP này kiểm điểm, rút kinh nghiệm việc ra văn bản kiến nghị thu hồi chứng chỉ hành nghề của LS Võ An Đôn. Tuy nhiên, có một thông tin khác là Sở Tư pháp tỉnh Phú Yên vừa thông báo sẽ tiến hành thanh, kiểm tra một số tổ chức tư pháp và bổ trợ tư pháp. Riêng hoạt động LS, Sở Tư pháp chỉ thanh tra văn phòng (VP) của LS Võ An Đôn.

Tất nhiên, trên nguyên tắc chung, Sở Tư pháp tỉnh Phú Yên có quyền làm như vậy. Nhưng khi chỉ có VP của LS Võ An Đôn là đối tượng thanh tra lần này khiến người ta đặt câu hỏi: Có sự liên quan nào giữa phản ứng của các cơ quan tiến hành tố tụng Phú Yên với quyết định thanh tra của Sở Tư pháp tỉnh Phú Yên? Và nên hiểu thế nào về cách xử sự của sở này đối với ý kiến nêu trên của Thường trực Tỉnh ủy Phú Yên?

Nhân vô thập toàn, có thể đoàn thanh tra sẽ phát hiện một số sai sót tại VPLS Võ An Đôn và sẽ có biện pháp xử lý nào đó. Nhưng việc chọn VPLS Võ An Đôn để thanh tra vào thời điểm này, phải chăng Sở Tư pháp tỉnh Phú Yên muốn chứng tỏ mình là chiếc kiềng thứ tư của hệ thống tố tụng? Như một nguyên tắc hình học, cái chân thứ tư sẽ làm cho chiếc ghế có nguy cơ khập khiễng nhiều hơn. Mới biết nghề LS còn lắm gian truân trên con đường tiến tới một nhà nước pháp quyền XHCN mà Hiến pháp đã quy định.

LS TRƯƠNG TRỌNG NGHĨA (Phó Chủ tịch Liên đoàn LS Việt Nam, Ủy viên Ủy ban Tư pháp của Quốc hội)