(PL)- Việc dự thảo BLHS sửa đổi đưa vào các quy định nghiêm khắc hơn với tội phạm tham nhũng, với người phạm tội là người có thẩm quyền trong thực thi pháp luật, người lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phạm tội đã thể hiện một chủ trương rất đúng đắn của cải cách tư pháp.

Bởi tệ nạn tham nhũng đã và đang được xem là quốc nạn mà Đảng và Nhà nước ta luôn đặc biệt quan tâm phòng, chống.

Còn nhớ trước năm 2014, dư luận đã rất bức xúc trước thực trạng “loạn” án treo với người phạm tội về tham nhũng. Theo thống kê của TAND Tối cao, tỉ lệ án treo đối với án liên quan đến tham nhũng năm 2010 là 36,5%, năm 2011 là 37,1%, năm 2012 là 30,2%, năm 2013 là 31,2%. Trong khi đó tỉ lệ án treo bình quân của các loại tội phạm khác trong quãng thời gian đó chỉ khoảng 21%.

Nhiều lần các đại biểu Quốc hội, thành viên Ủy ban Tư pháp, Ủy ban Pháp luật của Quốc hội… đã đưa vấn đề này ra chất vấn lãnh đạo hai ngành tòa án, kiểm sát vì nó gây ảnh hưởng xấu đến chủ trương phòng, chống “giặc nội xâm” tham nhũng ở nước ta. Trong một diễn đàn mà Pháp Luật TP.HCM từng mở ra, nhiều chuyên gia cũng đã đề nghị TAND Tối cao có hướng dẫn chính thức là không cho hưởng án treo với tội phạm về tham nhũng…

Trước tình hình đó, ngày 6-11-2013, Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao đã ban hành Nghị quyết số 01 (hướng dẫn áp dụng Điều 60 BLHS về án treo, thay thế Nghị quyết số 01 ngày 2-10-2007 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao). Tại khoản 2 Điều 2 của nghị quyết này, Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao đã quy định rõ là không cho hưởng án treo đối với người chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy; lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phạm tội… Như vậy, với quy định trên, những “quan tham” mà giữ vai trò chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy trong vụ án hoặc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phạm tội thì dù có bao nhiêu tình tiết giảm nhẹ đi chăng nữa cũng không được tòa án cho hưởng án treo.

Nhờ hướng dẫn chặt chẽ hơn về án treo của ngành tòa án mà tình trạng bị cáo phạm tội tham nhũng được các tòa áp dụng hình phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ, cho hưởng án treo trong năm 2014 đã giảm đáng kể so với năm 2013 và các năm trước (chỉ còn 21,3%, tương đương với các loại tội phạm khác).

Từ hướng dẫn về án treo của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao trước đây cho đến định hướng sửa đổi BLHS đối với tội phạm về tham nhũng hiện nay đã cho thấy quyết tâm của cả cơ quan bảo vệ pháp luật lẫn nhà làm luật trong công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng.

Thách thức, khó khăn phía trước vẫn còn không nhỏ bởi theo đánh giá của các cơ quan chức năng, tội phạm về tham nhũng tuy có giảm số vụ nhưng tính chất, quy mô lại lớn hơn và tinh vi hơn nhiều. Tuy nhiên, với quyết tâm xử lý nghiêm khắc tội phạm về tham nhũng ngay từ khâu xây dựng luật, hiệu quả của công tác phòng, chống tham nhũng chắc chắn sẽ được cải thiện hơn nhiều.

TRẦM NGUYÊN