Một tiền lệ nguy hiểm
Suốt mấy ngày qua, dư luận và các nhà khoa học lẫn các đơn vị chuyên môn tiếp tục lên tiếng phản đối việc lấp sông Đồng Nai làm dự án ở tỉnh này.

Một tiền lệ nguy hiểm - ảnh 1
Toàn cảnh dự án. 

Thế nhưng lãnh đạo tỉnh Đồng Nai vẫn quyết tâm bảo vệ việc thực hiện dự án vì cho rằng nó thuộc thẩm quyền của tỉnh và cũng không có quy định nào trong trường hợp này phải báo cáo các cơ quan trung ương lẫn địa phương liên quan. Phát biểu trên một tờ báo, ông Nguyễn Thành Trí, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, còn khẳng định: “UBND tỉnh cấp phép và thấy chủ trương này vẫn đúng đắn. Với quy mô dự án như vậy, chúng tôi khẳng định không có vấn đề gì...”.

Cách suy nghĩ của giới lãnh đạo tỉnh Đồng Nai trước sự vụ này có những biểu hiện cục bộ. Đồng Nai cho rằng họ có quyền quyết định đến đoạn sông Đồng Nai nằm trong tầm quản lý của mình, thế nhưng cần phải nhớ một điều là con sông Đồng Nai không phải là của riêng tỉnh Đồng Nai mà còn thuộc quyền của nhiều tỉnh, thành khác nữa (như Lâm Đồng, Đắk Nông, Bình Phước, Bình Dương và TP.HCM). Sự hiện diện của Ủy ban Bảo vệ môi trường lưu vực sông Đồng Nai theo Quyết định 157/2008 của Thủ tướng cho thấy sông Đồng Nai là “của chúng mình” chứ không phải của riêng ai. Một dự án có khả năng ảnh hưởng đến đời sống của hàng triệu người dân dọc theo lưu vực con sông, thế nhưng gần như rất nhiều tỉnh, thành đều cho hay chưa nhận được thông tin gì liên quan đến việc này từ Đồng Nai thì liệu có ổn không? Chẳng phải vô cớ mà mới đây Công ty Cấp nước Sài Gòn đã kiến nghị lên UBND TP.HCM làm việc với tỉnh Đồng Nai để đánh giá tác động của dự án này đối với việc cung cấp nguồn nước cho người dân TP.

Thử hỏi nếu tỉnh, thành nào cũng tự cho mình cái quyền hành xử mang tính cục bộ thì con sông Đồng Nai sẽ như thế nào? Chắc chắn con sông sẽ bị biến dạng và sẽ gây ra những hậu quả tai hại về môi trường về lâu về dài. Thiết nghĩ Đồng Nai không nên tạo ra một tiền lệ nguy hiểm như thế trong ứng xử trước con sông của chung này.

Theo chúng tôi, lãnh đạo tỉnh Đồng Nai nên có quyết định tạm dừng dự án và tiến hành tham khảo ý kiến của người dân, các tổ chức có chuyên môn về môi trường và sông ngòi, các tỉnh, thành có liên quan cùng các cơ quan trung ương. Chỉ khi nào qua tranh luận mà có sự đồng thuận thì hãy tiếp tục làm, còn nếu không thì cần phải dừng vĩnh viễn dự án này. Không thể vì lợi ích chỉ của địa phương (hay doanh nghiệp) mà làm ảnh hưởng đến toàn bộ con sông.

Nên chăng các địa phương có liên quan đến mỗi dòng sông lớn như sông Đồng Nai nên thiết lập một bộ quy tắc ứng xử đối với con sông để tránh những hành xử không phù hợp đối với những lợi ích chung.

 LÊ MINH TIẾN