(PL)- Mấy chục năm trong nghề điêu khắc, riêng làm tượng về Bác, tôi cũng đã làm hàng ngàn cái nhưng là tượng bán thân dùng để đặt tại các hội trường.
Tượng nguyên người Bác và đặt ngoài trời thì chỉ có hai bức, một là tượng Bác Hồ với Bác Tôn ở Hà Nội và tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh ở TP.HCM là công trình thứ hai trong đời tôi được sáng tác về Người. Đây là một vinh dự rất lớn trong cả cuộc đời sáng tạo nghệ thuật của tôi.

 ‘Tượng đài Bác là tác phẩm chung của toàn dân miền Nam’ - ảnh 1
Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, tôi đã từng có mơ ước được làm tượng Bác, đặt ở tỉnh nào cũng được. Thật không ngờ, 40 năm sau, vinh dự này đã đến với tôi, tượng Bác lại được đặt ngay tại vị trí trang trọng nhất tại trung tâm TP.HCM. Sáng nay, chưa bao giờ tôi thấy hồi hộp như vậy vì tác phẩm của mình chính thức đưa ra để phục vụ công chúng, phục vụ cho nhân dân miền Nam và cho tất cả những ai đến TP.HCM.

Quay ngược thời gian về những ngày đầu, thật sự đây là một công trình hết sức đặc biệt. Tiêu chí đặt ra là dáng vóc, thần thái của Bác phải phúc hậu, hiền hòa, vui tươi, gần gũi. Nhất là thể hiện được tính cách Nam Bộ của Bác (như phóng khoáng, không gò bó, không đóng khung trong một khuôn mẫu nhất định).

Khi tác phẩm của tôi được chọn cũng phải trải qua năm lần làm lại theo góp ý của đông đảo các tầng lớp nhân dân mới đạt yêu cầu. Đã có hơn 3.000 văn bản góp ý được ban tổ chức cuộc thi chuyển đến và tôi phải đọc, nghiên cứu rất nhiều để giúp cho tác phẩm của tôi hoàn thiện hơn. Có những chi tiết khá thú vị, chẳng hạn như đôi dép của Bác, trong bản phác thảo là dép cao su do Bác tự chế, có ba quai, hai quai trước to còn quai sau nhỏ. Có người đã gọi điện thoại đến khẳng định là tôi làm sai, dép Bác đi phải giống như dép của quân giải phóng, phải có bốn quai và đều là quai nhỏ. Mặc dù trước đó đã nghiên cứu kỹ nhưng tôi cũng phải kiểm chứng lại để làm cho chính xác. Qua xem tài liệu và đặc biệt là đã tận mắt nhìn thấy đôi dép của Bác khi tới thăm nhà sàn của Người nên tôi đủ cơ sở khẳng định là mình đã làm đúng. Qua đó cũng để nói rằng không phải chỉ ban tổ chức hay chỉ mình tôi là tác giả của bức tượng mà chính là tác phẩm chung của toàn dân miền Nam với tấm lòng yêu kính Bác, mong muốn tượng Bác phải đẹp nhất, thật nhất và sinh động nhất.

Tôi còn nhớ trong cuộc họp góp ý của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng có nhận xét: “Làm tượng đài đã khó rồi, làm tượng đài về Bác Hồ lại càng khó hơn nhiều. Tượng đài về Bác xây dựng ở TP.HCM phải là mẫu mực cho cả nước”. Giờ tượng đài Bác đã hoàn thành và chính thức đưa vào sử dụng. Đến bây giờ tôi cũng mãn nguyện vì đã thực hiện được mơ ước đã theo tôi suốt cả cuộc đời là được làm tượng đài về Bác.

Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh có chiều cao 7,2 m, riêng phần tượng được đúc bằng hợp kim đồng (cao 4,5 m); phần bệ được làm bằng đá granite nguyên khối (cao 2,7 m). Theo nhà điêu khắc Lâm Quang Nới thì đá granite được lấy từ tỉnh Phú Yên, là đá nguyên khối nên rất quý hiếm. Khối đá dùng làm bệ được chọn ra từ chín khối đá chở về dự kiến phục vụ cho việc làm tượng đài. Tượng được đặt trước mặt trụ sở HĐND - UBND TP.HCM, ngay điểm đầu của phố đi bộ Nguyễn Huệ, hướng ra bến Bạch Đằng (sông Sài Gòn).

Năm 2011, Bộ Chính trị cho chủ trương xây tượng đài này. Năm 2013, Thành ủy TP đã tổ chức cuộc thi thiết kế tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh và tác phẩm của nhà điêu khắc Lâm Quang Nới được chọn.

VIỆT HOA ghi