Việt Nam đang bước vào thời kỳ già hóa dân số
(PLO) - “Nếu duy trì mức sinh ở mức thấp hợp lý với tổng tỉ suất sinh khoảng từ 1,9-2,0 con/phụ nữ (mỗi cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ có hai con) thì đến năm 2050 quy mô dân số nước ta sẽ ổn định ở mức 115-120 triệu người.

Điều này sẽ phát huy được các lợi thế của dân số, đó là quy mô dân số sẽ ổn định, cơ cấu tuổi của dân số sẽ cân bằng, giảm dần được sự chênh lệch bất lợi mức sinh”.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến cho biết tại Lễ phát động Tháng hành động quốc gia về dân số (tháng 12) diễn ra tại Hà Nội chiều 9-12. Chủ đề của năm nay là Duy trì mức sinh thấp hợp lý - Vì sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Theo ông Tiến, sau hơn 50 năm thực hiện đường lối, chính sách về dân số, kế hoạch hóa gia đình, công tác dân số đã đạt được những kết quả quan trọng. Số con trung bình của mỗi cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ đã giảm từ 6,4 con năm 1960 xuống còn 2,1 con vào năm 2013, tỉ lệ tăng dân số bình quân năm giảm từ 3,5% năm 1960 xuống còn 1,05% năm 2013. Tuổi thọ bình quân tăng từ 40 tuổi năm 1960 lên 73 tuổi năm 2013.

Việt Nam đang bước vào thời kỳ già hóa dân số - ảnh 1
Ảnh minh họa 

Tuy nhiên ông Tiến cũng cho rằng mặc dù đã đạt được những thành tựu quan trọng, nhưng công tác dân số vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức cả về quy mô, cơ cấu, chất lượng dân số, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển bền vững của đất nước.

“Mặc dù đã đạt mức sinh thay thế từ năm 2006, trung bình mỗi cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ có hai con và duy trì liên tục đến nay nhưng mức sinh vẫn biến động khó lường. Nhiều tỉnh, TP mức sinh giảm quá thấp gây bất lợi đối với sự phát triển kinh tế, xã hội” – ông Tiến lo ngại.

Theo Tổng cục dân số, kế hoạch hóa gia đình, nếu để mức sính tăng trở lại, tổng tỉ suất sinh có thể lên tới 2,3-2,5 con/phụ nữ, thì đến năm 2050 quy mô dân số nước ta sẽ ở mức quá cao khoảng 130-140 triệu người. Điều này sẽ gây ra các bất lợi đối với sự phát triển kinh tế, xã hội và cơ cấu nhân khẩu học của đất nước.

Ngược lại, nếu để mức sinh giảm xuống quá thấp, tổng tỉ suất sinh chỉ khoảng 1,35 con/phụ nữ, đến năm 2050 quy mô dân số nước ta sẽ khoảng 95-100 triệu người. Điều này dẫn đến suy giảm, thiếu nguồn lao động, giai đoạn cơ cấu dân số vàng ngắn lại, già hóa dân số diễn ra nhanh, bất lợi đối với sự phát triển của đất nước.

Ông Lê Cảnh Nhạc, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dân số, kế hoạch hóa gia đình (Bộ Y tế), cho biết số con trung bình của mỗi phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đã đạt mức sinh thay thế là 2,1 con. Việt Nam đang trong thời kỳ cơ cấu dân số vàng, với trên 62 triệu người trong độ tuổi lao động nhưng đồng thời cũng bắt đầu bước vào thời kỳ già hóa dân số với số người từ 60 tuổi trở lên chiếm 10,5% dân số.

Huy Hà