“Hợp đồng công chứng (HĐCC) có giá trị thi hành án khi hai bên có thỏa thuận trong hợp đồng”, đề xuất tại dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng là một trong những nội dung được bàn nhiều nhất tại hội thảo góp ý dự luật này do Đoàn đại biểu QH TP.HCM tổ chức ngày 27-9.
Ủng hộ đề xuất này, công chứng viên (CCV) Nguyễn Trí Hòa, Phó Chủ tịch Hội Công chứng TP, cho rằng nếu HĐCC được thi hành án sẽ giảm được áp lực cho tòa án và giảm chi phí, thời gian cho người dân. “Nhiều người lo ngại về chất lượng CCV và HĐCC không đảm bảo. Tuy nhiên, tiêu chuẩn của một CCV cũng ngang bằng với thẩm phán. Sai sót trong công việc thì không thể tránh khỏi vì nó xảy ra trong mọi lĩnh vực, có làm thì phải có sai nhưng tôi cho rằng sai sót của CCV không đến nỗi gây xáo trộn xã hội” - ông phân tích.
CCV Nguyễn Văn Luyện (Văn phòng Công chứng Thủ Thiêm), cũng cho rằng cách làm này có lợi. Ông cho hay một năm có 150.000 vụ xét xử dân sự, thương mại trên toàn quốc. Nếu trong số này có một số lượng không đưa ra tòa thì giảm áp lực cho tòa. Bên cạnh đó, áp lực cho thi hành án cũng không tăng vì dù không kiện ra tòa hay kiện ra tòa thì cơ quan này cũng phải làm khối lượng công việc đó. “Cần nâng cao văn hóa kinh doanh vốn đang còn yếu trong giới doanh nhân như ký hợp đồng rồi không thực hiện, đòi thay đổi. Nếu HĐCC có giá trị thi hành án thì sẽ buộc tất cả những người ký vào văn bản thỏa thuận phải có trách nhiệm với chữ ký của mình về việc thực hiện hợp đồng” - ông nhận xét.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến khác thì cho rằng không nên quy định HĐCC có giá trị thi hành án. Trưởng Văn phòng Công chứng Sài Gòn ông Phan Văn Cheo cho rằng đây là một điểm mới nhằm tạo ra sự đột phá nhưng bày tỏ ông rất e dè. “So với các nước khác, ý thức tuân thủ pháp luật của một bộ phận người dân ở ta chưa cao. Tôi cũng từng thấy nhiều hành vi núp bóng như cho vay dưới danh nghĩa mua bán nhà... Nếu lấy HĐCC để thi hành án thì sẽ có nhiều phức tạp” - ông bày tỏ. Ông cho hay một số quốc gia cũng quy định HĐCC có giá trị thi hành án nhưng chỉ là những hợp đồng đơn giản, ví dụ như cho thuê nhà, vay tiền…
Ông Trần Sỹ Quang, phòng Pháp chế Công an TP, đề nghị giữ nguyên quy định như Luật Công chứng hiện hành, nếu có tranh chấp thì khởi kiện ra tòa để giải quyết. Ông Võ Minh Hòa, Cục Thi hành án TP, cho rằng quy định này sẽ dẫn tới khả năng một bên đòi thi hành án HĐCC, một bên đòi kiện ra tòa. “Người dân chạy qua chạy lại thì sao? Ngoài ra, tôi cũng phân vân vì bản án qua bốn cấp xét xử là sơ thẩm, phúc thẩm, tái thẩm, giám đốc thẩm trong khi HĐCC chỉ thực hiện trước mặt CCV mà có giá trị thi hành án” - ông góp ý. Luật sư Trương Thị Hòa cũng không đồng tình với đề xuất này vì cho rằng sẽ gây nhiều phức tạp.
CẨM TÚ