Từ sự cố bánh giầy độn xốp: Nhiều người dân thấy tổn thương

áo Pháp Luật TP.HCM số ra sáng 17-4 có bài “Bánh giầy khổng lồ độn... xốp” phản ánh sự cố bánh chưng, bánh giầy khổng lồ của TP.HCM dâng lễ giỗ tổ không đúng và không đạt chất lượng. Lãnh đạo TP và các nhà nghiên cứu đã nói gì?

Bà Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM:

Không hề biết chuyện bánh giầy độn xốp

Việc Đầm Sen làm bánh chưng, bánh giầy khổng lồ để làm quà dâng lễ giỗ tổ vua Hùng nhằm thể hiện tấm lòng của nhân dân TP với tổ tiên từ trước giờ đã thực hiện nhiều lần và trở thành tiền lệ tốt của TP. Năm nay, TP cũng rất ủng hộ việc làm này của Đầm Sen và đã có nghe báo cáo trước đó. Tuy nhiên, TP không biết chuyện về chiếc bánh giầy có độn xốp như Báo nêu. Về việc này, UBND TP đã yêu cầu Đầm Sen có văn bản giải trình cụ thể. Đồng thời, TP cũng đề nghị tỉnh Phú Thọ có văn bản xác định rõ sự việc cụ thể như thế nào. Sau đó, TP sẽ có ý kiến chính thức về việc này.

Riêng chuyện bánh bị mốc sau khi được mang ra Phú Thọ, TP cũng rất thông cảm với việc anh em đã có nhiều cố gắng nhưng do không lường trước được các yếu tố về thời gian, nhiệt độ nên để xảy ra sự cố. Nhằm giảm công sức vận chuyển và tránh sự cố như năm nay, tôi rất đồng tình với ý kiến đề xuất của đồng chí phó chủ tịch tỉnh Phú Thọ, năm sau TP nên nấu bánh tại chỗ hoặc làm những chiếc bánh nhỏ ghép lại thành chiếc bánh to sẽ thuận tiện hơn.

PGS-TS Nguyễn Văn Huy, nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam:

Đừng khuyến khích điều giả dối!

Cứ đến những ngày lễ, ngày hội, người ta lại thấy báo chí hay biểu dương những kỷ lục: chiếc trống đồng to nhất, đèn kéo quân lớn nhất, những dòng thư pháp to và dài nhất, những cuốn sách dày nhất và mới đây thôi là chiếc bánh chưng, bánh giầy khổng lồ để cúng tiến các vua Hùng nhân lễ hội giỗ tổ...

Những kỷ lục trên được thì ít mà mất thì nhiều. Đạt được cái gọi là kỷ lục Guinness sẽ được báo, đài nhắc đến, như một cách tuyên truyền, tiếp thị cho đơn vị, xí nghiệp hay công ty, đông đảo dân chúng biết mặt, biết tên. Nhưng không ai tính đến hiệu quả đích thực của những kỷ lục này ra sao. Trống đồng thì chỉ được cái to nhưng đánh không kêu (!). Đèn kéo quân thì hình người, ngựa không thể quay theo luồng khí động học. Còn những chiếc bánh chưng, bánh giầy khổng lồ ấy, sau một chặng đường dài diễu hành, dâng cúng chẳng biết để làm gì, giữ lại chẳng được mà ăn thì nuốt sao nổi.

Điều tai hại là bằng những hành động này, một thông điệp ngầm được chuyển tải cho xã hội là chẳng cần tôn trọng chất lượng và hiệu quả; lại còn khuyến khích xã hội làm những điều giả dối. Nếu cứ tiếp diễn như thế thì con cháu chúng ta sẽ tập nhiễm thói quen xấu.

Bản sắc của dân tộc ta là sùng kính hiếu đễ, tôn trọng tâm linh. Người ta phải dâng cúng lên các vị thần linh, tiên tổ của ngon, vật lạ với tất cả lòng thành kính chứ đâu lại tiến cúng những thứ kém phẩm chất hoặc giả dối như thế. Các ban tổ chức lễ hội cần biết từ chối các loại phẩm vật không xứng đáng, đó chính là một phong cách văn hóa.

Ông Lê Hiếu Đằng, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc TP.HCM:

Tấm lòng quan trọng hơn chiếc bánh to

Tôi nghĩ khi đại diện lãnh đạo thành phố ra tỉnh Phú Thọ trong ngày giỗ tổ để dâng bánh chưng, bánh giầy đã không còn đơn thuần là chuyện của Công viên văn hóa Đầm Sen. Có thể gọi hai chiếc bánh lớn này là lễ vật của nhân dân TP.HCM bày tỏ lòng hiếu thảo với tổ tiên. Tuy nhiên, khi phát hiện ra bánh chưng bị thiu, bánh giầy độn mút xốp thì rõ ràng tổ tiên không được tôn trọng và người dân đã bị xúc phạm. Nhiều người đã nói với tôi rằng lòng tự trọng của họ bị tổn thương. Nếu như ban giám đốc Công viên văn hóa Đầm Sen nói trước sự thực về hai chiếc bánh thì người dân đã không phải bất ngờ đến vậy.

Một khía cạnh khác mà tôi muốn nói đến là chuyện cúng kính. Quan trọng nhất của việc này là tấm lòng chứ không phải ở cái bánh chưng, bánh giầy thật to. Chúng ta làm những hoạt động thiết thực như chống tham nhũng, xây dựng nhiều công trình hơn cho người nghèo, tổ chức lễ hội vừa phải... đó là cách tốt nhất bày tỏ lòng tôn kính với các bậc tiền nhân dựng nước. Người Việt mình xưa nay vẫn nhắc nhau có sao cúng vậy, vì thế hãy đừng làm xúc phạm, làm tổn thương đến niềm tin, lòng tự trọng của nhân dân.