Hiếm khi nào được đẩy lên thành “bom tấn” ở quy mô sản xuất, phim kinh dị siêu nhiên (gọi nôm na là phim ma) thường nằm lặng lẽ trong góc nhỏ không ồn ào nhưng đầy cuốn hút của rạp chiếu, dành cho những ai tò mò nỗi sợ hãi sâu kín trong tâm linh.

Rủi ro phát hành ở rạp Việt

Còn có lý do khác tế nhị hơn khiến phim ma ít được các nhà phát hành Việt Nam đẩy mạnh quảng bá rình rang. Vài ngày trước thời điểm công chiếu, chúng thường bị ách lại ở cửa Hội đồng Duyệt phim Quốc gia vì nội dung siêu nhiên mang lại trải nghiệm sợ hãi cho khán giả. Tình thế làm lộ ra vi phạm quy định Luật Điện ảnh về việc không được quảng bá phim trước khi nó được cấp phép, vốn trước nay vẫn là khoản “du di cho qua” của nhà quản lý.

Mới đây nhất, cách nay ba tuần, nhà phát hành CGV đã âm thầm rút khỏi lịch chiếu bộ phim Unfriended (Hủy kết bạn). Phim này dàn dựng hình ảnh như thể được lấy từ một cuộc hội thoại video trên Skype của nhóm nhân vật sáu bạn trẻ, từ vui vẻ nhanh chóng chuyển sang kinh hoàng khi một kẻ bí ẩn bất ngờ chen vào. Kẻ này biết tất cả bí mật của họ và tra hỏi ai là người phát tán đoạn video sỉ nhục một cô gái cùng trường khiến cô xấu hổ và tự vẫn. Trước đó, một phim khác có tựa Demonic cũng không qua được kiểm duyệt vì nội dung về một vụ gọi hồn dẫn tới cuộc thảm sát sáu thanh niên trẻ trong ngôi nhà hoang.

‘Canh bạc’ phim ma hè 2015 - ảnh 1

Cuộc đi săn của quỷ, phim ma đang chiếu rạp gây được nhiều chú ý của dư luận.

Hoàn cảnh cho thấy “điểm danh” phim ma trong hè này là công việc có phần rủi ro, dù triển vọng về doanh thu phòng vé khiến chúng được nhập về ngày càng đông đúc. Trong vòng ba tuần tới, rạp Việt đã lên lịch ba phim kinh dị mới. Chúng nối vào dòng chảy mạnh mẽ khác thường của thể loại này từ sau tết đến nay, mà nổi bật là sự thống trị của phim ma Thái (Hotboy sợ ma, Ma của ngày hôm qua, Đồng xu ma ám) với đặc trưng trộn lẫn những trò hù dọa và chọc cười mà bộ phim ăn khách Tình người duyên ma đã mở ra như một gợi ý từ cách đây hai năm.

Sáng tạo mới ngay trên lối đi quen

Nói về phim ma, người ta vẫn thường nghĩ tới nó như một thể loại lạ lùng, nơi mà những câu chuyện được kể đi kể lại theo những mô típ quen thuộc đến nằm lòng nhưng một phim thành công vẫn sẽ khiến khán giả cảm thấy như chưa từng được xem trước đây.

Quả thật có rất nhiều cách kể khác nhau trên cùng ý tưởng chung nhất về một sức mạnh siêu nhiên (dưới dạng lời nguyền hay những hồn ma oán hận) bắt đầu xâm nhập và khuấy đảo cuộc sống của một hay một nhóm nhân vật. Một số phim thường để nhân vật bà đồng xuất hiện để giúp họ liên lạc với “thế giới bên kia”, giải lời nguyền hay tìm cách chống đỡ.

Bộ phim đang chiếu rạp It Follows (tựa Việt: Cuộc đi săn của quỷ) được xem là ví dụ mới nhất của cách sáng tạo ngay trên những mô típ quen như vậy. Phim kể chuyện một cô gái trẻ, sau lần “tình một đêm” với anh chàng mới quen, bị một bóng ma bám theo bằng cách nhập vào những người xung quanh. Cho đến hết phim, nhiều người mới nhận ra câu chuyện còn quá đơn giản, trôi đi trong chậm chạp và để lại nhiều dấu hỏi.

Nhưng trí xét đoán thông thường dường như đã bị để lại bên ngoài phòng chiếu khi người xem bị kéo vào không khí đặc quánh nỗi sợ hãi và mối đe dọa thường trực mà bộ phim xây dựng rất tài tình. Cộng hưởng với hiệu ứng âm thanh là phần hình ảnh diễn tả khá tinh tế những sắc thái sợ hãi, gia tăng cấp độ khi những bóng người bám theo cô gái trẻ ngày một gần hơn.

Cũng như vậy, ba phim ma ra rạp tới đây gồm Echoes (Hồn ma thức tỉnh), Insidious Chapter 3 (Quỷ quyệt 3) và Poltergeist (Yêu tinh) cùng biến hóa câu chuyện về những gia đình nhận ra các dấu hiệu “ma ám” dựa trên sáng tạo riêng biệt trong cách kể chuyện. Bằng hiệu ứng tổng hợp, chúng làm cho những món đồ chơi, cánh cửa tủ, vòi nước, chiếc tivi…, vốn thân quen hằng ngày bỗng trở nên đáng sợ!

Phim Việt vào cuộc đua dọa ma

Con số 4/8 phim Việt ra rạp từ sau tết đến nay là phim ma phản ánh phần nào mức độ nhập cuộc của các nhà làm phim nội trước xu hướng chung của phòng vé. Các phim Thám tử Hên Ry, Ma dai, Oan hồn (hợp tác Việt-Thái), Ngủ với hồn ma đều ít nhiều có chung cách làm pha trộn các yếu tố hài hước và nội dung tâm linh. Theo những người trong nghề, cách làm này không chỉ giúp phim an toàn ngoài phòng vé, mà còn hạn chế được rủi ro khi đứng trước ranh giới mơ hồ giữa điều được phép và không được phép của điều cấm “cổ súy mê tín dị đoan” trong Luật Điện ảnh. Mới đây nhất, Đoạt hồn của đạo diễn Hàm Trần được cho là đã bị buộc phải sửa lại kết thúc, để câu chuyện xảy ra như… một giấc mơ. Rừng xác sống, phim Việt đầu tiên lấy đề tài Zombie, cũng chưa thể ra rạp vì những rắc rối trong khâu duyệt phim. Tuy nhiên, phim Việt không vì thế mà dừng cuộc đua. Ít nhất là tháng 6 sẽ còn một phim khác chờ ra rạp - phim Ám ảnh của đạo diễn mới Bảo Nguyễn.