Cành cọ vàng dành cho Cuộc đời của Adèle là một bất ngờ lớn ở Cannes năm nay vì đây là lần đầu tiên LHP Cannes vinh danh một bộ phim có đề tài đồng tính.

Bảo tồn tính đa dạng của điện ảnh

Trước đó, rất nhiều bộ phim khác được truyền thông và giới phê bình dự đoán sẽ chiến thắng ở hạng mục này như The Past với câu chuyện về những rắc rối sau ly hôn của đạo diễn Iran từng đoạt Oscar - Asghar Farhadi; phim về bọn buôn ma túy đến từ nền điện ảnh Mexico - Heli (đạo diễn Ameat Escalante); sự tinh tế trong phim Inside Llewyn Davis của anh em đạo diễn nhà Coen; bộ phim vạch trần bóng tối sau đời sống xa hoa của Mỹ - The great Gatsby (đạo diễn Baz Luhrmann)…

Cuộc đời của Adèle là bộ phim về đề tài đồng tính nữ nên khi tranh giải lẫn công chiếu trong khuôn khổ Cannes, phim đã tạo ra nhiều dư luận trái chiều. Một bên ủng hộ bộ phim dưới góc độ phim khai thác với đề tài hôn nhân đồng tính, một bên không ủng hộ bởi những cảnh nóng bị lạm dụng quá mức trong phim.

Dù dư luận trái chiều, ban giám khảo vẫn quyết định trao giải thưởng danh giá nhất của Cannes năm nay cho Cuộc đời của Adèle. Điều đặc biệt, ban giám khảo đã trao Cành cọ vàng cho cả ba người gồm hai nữ diễn viên Adèle Exarchopoulos, Léa Seydoux và đạo diễn Abdellatif Kechiche chứ không chỉ riêng cho đạo diễn như các năm trước.

Cành cọ vàng năm nay được trao cho cả diễn viên và đạo diễn chứ không chỉ đạo diễn như các năm trước. Trong ảnh: Diễn viên Léa Seydoux, đạo diễn Abdellatif Kechiche và diễn viên Adèle Exarchopoulos (từ trái sang) chia sẻ niềm vui khi nhận được giải Cành cọ vàng với phim Cuộc đời của Adèle. Ảnh: NYTIMES

Đạo diễn gạo cội của Hollywood Steven Spielberg, Chủ tịch Hội đồng giám khảo, đã chia sẻ rằng ông luôn ủng hộ hôn nhân đồng tính: “Ngoại lệ văn hóa là cách tốt nhất để bảo tồn tính chất đa dạng của điện ảnh. Đó là một câu chuyện tình yêu tuyệt vời đã chinh phục tất cả chúng tôi. Thật vinh dự khi được chứng kiến câu chuyện đó từ đầu đến cuối với sự sâu sắc và cả những đau khổ. Chúng tôi không tìm ra bất kỳ điểm hạn chế nào trong cách xử lý tinh tế của đạo diễn Kechiche”.

Và bảo tồn đa dạng văn hóa

Cuộc đời của Adèle dựa trên tác phẩm Le Bleu est une couleur chaude  của Julie Maroh. Phim kể về cô bé Adèle 15 tuổi. Sau mối tình với một chàng trai, cuộc sống của Adèle đảo lộn khi gặp Emma, một phụ nữ trẻ có mái tóc xanh. Adèle yêu Emma trong một cuộc tình vừa muốn khẳng định mình là phụ nữ vừa muốn khẳng định mình là người lớn…

Chiến thắng ở Cannes có thể xem là bước khởi đầu, vì tuy được giải Cành cọ vàng tại Cannes nhưng chưa chắc phim đã được công chiếu tại các nước. Lịch ra rạp Cuộc đời của Adèle dự kiến vào đầu tháng 10-2013. Chưa biết với các quốc gia khác như thế nào nhưng riêng tại Mỹ, bộ phim đã được dán nhãn NC-17 (không dành cho trẻ em dưới 17 tuổi và phim có những cảnh, lời thoại dung tục, khỏa thân, bạo lực, sử dụng các chất kích thích). Với nhãn này thì chỉ tính tại Mỹ, phim đã bị loại trừ ở rất nhiều phòng chiếu.

Nhà phê bình phim nổi tiếng Par Thomas Sotinel của tờ Le Monde đưa ra nhận định: “Sự lựa chọn của Steven Spielberg không chỉ cho thấy óc phán đoán, gu thẩm mỹ tuyệt vời của ông ấy mà còn cho thấy Cuộc đời của Adèle là một bộ phim tham vọng nhất, cảm động nhất và như một quyết sách văn hóa dũng cảm”.

Sự đánh giá của Par Thomas Sotinel không phải vô căn cứ bởi giới phê bình điện ảnh cho rằng hôn nhân đồng tính là một thuộc tính của sự đa dạng văn hóa. Việc xã hội không ủng hộ hôn nhân đồng tính chính là rào cản đối với sự phát triển đa dạng văn hóa. Vì thế với 175 phút, bộ phim Cuộc đời của Adèle là biểu trưng của sự bứt phá khỏi những rào cản xã hội ở những nước chưa thừa nhận hôn nhân đồng tính.

Ngay sau khi bộ phim Cuộc đời của Adèle được trao giải, làn sóng biểu tình chống hôn nhân đồng tính cũng như việc thông qua luật cho phép kết hôn đồng tính  lan rộng ở Pháp.

Tuy nhiên, đạo diễn Spielberg đã nói về vấn đề này rằng: “Mọi người thấy đấy, nhân vật chính trong phim không kết hôn. Và quan trọng hơn cả, những ảnh hưởng chính trị hay luật pháp không ở cùng với chúng tôi khi chúng tôi chấm giải cho các phim tham dự”.

Gương mặt mới của Cannes

Đạo diễn Abdellatif Kechiche có thể được xem là gương mặt mới của Cannes bởi đây là lần đầu tiên phim của ông được vinh danh tại liên hoan phim này.

Kechiche sinh ra tại Tunisia năm 1960 và ông bắt đầu sự nghiệp làm phim từ năm 2000. Vị đạo diễn này có đam mê với sân khấu từ nhỏ. Trước khi là một nhà biên kịch, đạo diễn, ông từng là diễn viên trong những vở kịch và phim điện ảnh. Khi sự nghiệp diễn viên đang khá tốt, Kechiche vẫn quyết định lùi cuộc sống vào đằng sau máy quay. Ông đã viết nhiều kịch bản để bán nhưng không thành. Nhưng vào năm 2000, với kịch bản La Faute à Voltaire (Lỗi của Voltaire), ông đã làm mê hoặc nhà sản xuất Jean Francois Lepetit và bộ phim đã giành giải Sư tử vàng tại LHP Vennice. Sau La Faute à Voltaire, ông tiếp tục cho ra lò những bộ phim: Games of love and chance (nhận giải César dành cho đạo diễn xuất sắc nhất - 2003), The Secret of the Grain (nhận giải César dành cho đạo diễn xuất sắc nhất - 2007)…

________________________________________

Các hạng mục giải thưởng chính của LHP Cannes 2013:

- Cành cọ vàng: La Vie d’Adèle (Pháp).

- Giải thưởng lớn: Inside Llewyn Davis (Mỹ).

- Giải thưởng của hội đồng giám khảoLike Father, Like Son (Nhật).

- Đạo diễn xuất sắc: Amat Escalante (phim Heli).

- Kịch bản xuất sắc: Giả Chương Kha (phim A Touch of Sin).

- Nữ diễn viên xuất sắc: Berenice Bejo (phim The Past).

- Nam diễn viên xuất sắc: Bruce Dern (phim Nebraska).

- Camera vàng: Anthony Chen phim Ilo Ilo (Singapore).

QUỲNH TRANG