Hội chợ ITB 2013 khai mạc lúc 10g sáng 6-3. Bức ảnh này được chụp 10g06 cùng ngày, cho thấy quan khách nước ngoài đi lại trước gian hàng du lịch VN với bức ảnh quảng bá cho Lạc Sơn đại phật (ở Tứ Xuyên, Trung Quốc) rộng khoảng 1m2 ngay...

Truy xuất các file ảnh này cho thấy thời gian chụp đều là sau 10g sáng 6-3 (giờ Berlin), tức là sau khi Hội chợ ITB (diễn ra từ ngày 6 đến 10-3) đã khai mạc, không phải như tuyên bố của tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch rằng “hình ảnh đó đã không hề xuất hiện trong những ngày hội chợ chính thức”.

Những cá nhân liên quan đang làm giải trình

Chiều 18-3, chúng tôi nhiều lần gọi điện thoại cho tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Nguyễn Văn Tuấn nhưng ông Tuấn cho biết đang đi công tác đến hết ngày 23-3 và bàn giao vấn đề cho ông Nguyễn Mạnh Cường - tổng cục phó. Ông Cường không khẳng định bức ảnh chụp trước hay sau khi khai mạc nhưng cho biết những cá nhân liên quan đang làm giải trình.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, một lãnh đạo của Vietnam Airlines (VNA) khẳng định tổng cục là người thuê mặt bằng, người cung cấp, cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm cung cấp tất cả các ảnh trưng bày ở đó, thế ảnh đó ở đâu lọt vào? “Tôi không muốn đôi co với tổng cục nhưng đổ cho VNA và đơn vị thi công là không công bằng. Trách nhiệm của Tổng cục Du lịch là người thuê mặt bằng, cung cấp tư liệu, phải có cán bộ giám sát”. (LÊ NAM)

Tại thời điểm báo Tuổi Trẻ đăng bài phản ánh về sự cố này, hội chợ vẫn đang diễn ra và ông Nguyễn Văn Tuấn - tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch - đã trả lời phóng viên Tuổi Trẻ: “Chiều 7-3, ngay sau khi được thông tin từ Tuổi Trẻ, tôi đã điện sang Đức yêu cầu đoàn công tác báo cáo về vụ sai phạm này. Đoàn công tác báo cáo lại như sau: Bức ảnh chụp cảnh gian hàng VN treo ảnh Lạc Sơn đại phật là có thật, nhưng đó chỉ là một ảnh chiếu thử do công ty thi công (đối tác của Vietnam Airlines) đưa lên để test hình ảnh trong quá trình thi công, và sau khi phát hiện là hình ảnh phong cảnh Trung Quốc đã tháo bỏ ngay lập tức”.

Cũng theo lời ông Tuấn, “ảnh chụp vào chiều 5-3, Hội chợ ITB khai mạc sáng 6-3 và tôi xin đảm bảo hình ảnh đó đã không hề xuất hiện trong những ngày hội chợ chính thức, cũng như không có một hình ảnh nào không phải của VN lọt vào mắt quan khách và người tham quan”.

Nhưng sự thật thì sao? Ngày 18-3, hơn một tuần sau khi Hội chợ ITB kết thúc và các doanh nghiệp (DN) du lịch VN đã về nước, Tuổi Trẻ nhận được file ảnh gốc do chính các DN tham dự ITB gửi đến phản ảnh việc gian hàng của Tổng cục Du lịch VN dán ảnh quảng bá Lạc Sơn đại phật. Sử dụng phần mềm chuyên dụng để kiểm tra, kết quả cho thấy thời gian chụp của những bức ảnh này đều là sau 10g sáng 6-3 (theo giờ Berlin), tức là sau thời điểm bắt đầu khai mạc Hội chợ ITB (hội chợ khai mạc lúc 10g sáng cùng ngày). Chưa hết, các DN tham dự ITB cho biết dù 10g sáng mới chính thức khai mạc, nhưng hội chợ đã mở cửa tiếp đón nhiều quan khách và đối tác thăm các gian hàng từ 9g sáng cùng ngày.

Giám đốc điều hành một hãng du lịch VN tham dự ITB 2013 (đề nghị không nêu tên) kể lại: khi một phụ nữ người Âu tới hỏi tour đi Trung Quốc, DN tại vị trí gian hàng trả lời đây là gian hàng của VN. Bà khách Âu này lắc đầu, chỉ vào tấm ảnh: “Đây là ảnh Trung Quốc mà” rồi bỏ đi. Đến lúc đó, DN mới phát hiện sự cố và vội vã đi báo với đại diện của Tổng cục Du lịch. Một cán bộ của tổng cục tới ngó nghiêng bức ảnh Lạc Sơn đại phật một lúc rồi gọi đại diện Vietnam Airlines tới. Các bên nghĩ ra giải pháp tình thế là lấy bản đồ VN dán đè lên, lúc đó khoảng 10g30 sáng.

Việc du lịch VN quảng bá cho danh thắng Trung Quốc tại hội chợ du lịch hàng đầu thế giới chỉ bị phanh phui nhờ một người làm việc tại Hãng tàu Bhaya Cruise chụp, đưa lên Facebook cá nhân ngày 6-3 như một minh chứng cho sự có mặt của mình tại Đức. Dưới sức ép từ phía Tổng cục Du lịch, anh này đã phải gỡ bỏ tấm ảnh, nhưng vẫn bị yêu cầu kiểm điểm rút kinh nghiệm khá nặng nề.

Ông Phan Đình Tân (người phát ngôn Bộ VH-TT&DL): Tổng cục Du lịch nói ảnh đã được sửa chữa trước giờ khai mạc

Về nhầm lẫn trong Hội chợ ITB tại Đức, Tổng cục Du lịch đã nhận lỗi sai, tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch cũng đã chỉ đạo sửa chữa. Sau báo cáo nhanh của tổng cục, đến nay Bộ VH-TT&DL cũng không nhận được thông tin gì thêm.

Trong báo cáo gửi bộ, Tổng cục Du lịch thừa nhận không kiểm tra kỹ, không rà soát chặt chẽ các khâu thi công gian hàng tham gia hội chợ. Và trước giờ khai mạc, bức ảnh Lạc Sơn đại phật đã được phát hiện và sửa chữa. Sau khai mạc và trong thời gian hội chợ, bức ảnh không xuất hiện nữa. Tôi biết họ đã khắc phục ngay. Cũng không có cớ gì để họ cố tình làm sai chuyện đó. Chỉ có điều là họ khắc phục thế nào, trách nhiệm làm có đến nơi đến chốn không. Đáng ra nên bỏ ngay đi, chứ dán đè lên thì dễ bị bong tróc, hư hỏng.

Qua sự cố lần này, bộ trưởng yêu cầu toàn bộ các công trình đi xúc tiến, quảng bá ở nước ngoài phải được phê duyệt trước. Đã duyệt như thế nào thì phải làm đúng như thế. Người đứng ra phê duyệt sẽ là người chịu trách nhiệm để tránh những trường hợp tương tự.

Hà Hương ghi

Theo Đ.XUYÊN - V.HẢI (TTO)