“Con muốn được đi học”
Hằng ngày, Lê Văn Minh (10 tuổi) và Lê Yến Vi (bảy tuổi) phải dậy rất sớm, cùng bà ngoại đi xe buýt từ quận 7 đến trường tình thương ở quận 3 (TP.HCM) để học.

Lòng ham học của hai em và những cố gắng của gia đình để duy trì việc học cho các em đang có nguy cơ bị dập tắt bởi người mẹ bị tâm thần và thiếu giấy khai sinh.

Đến địa chỉ khu phố 2 (khu Bờ Xáng), phường Tân Phú, quận 7 để tìm gặp Minh và Vi nhưng trước mắt chúng tôi là hai đứa trẻ gầy guộc tưởng chỉ độ bốn, năm tuổi.

Nương nhờ bà ngoại

Căn nhà thuê diện tích khoảng 16 m2 là nơi trú ngụ của sáu con người khốn khổ. Nằm trong góc nhà là chị Nguyễn Thị Kiều Ngân (27 tuổi), mẹ của hai em Minh và Vi. Khi chúng tôi tiếp xúc, thăm hỏi thì người mẹ trẻ này chửi bới inh ỏi và cũng chẳng nhận thức được những gì mình nói.

Bà Trần Thị Hồng (bà ngoại của hai em Minh và Vi) than thở: “Con Ngân chẳng biết gì. Hễ cảm thấy khó chịu là nó đánh người. Mới hôm trước, đang nói chuyện với thằng Minh tự nhiên nó cầm dao chém thằng nhỏ. Hiện tại nó chẳng phân biệt được gì cả, cứ ăn xong là đi lung tung, không ai giữ nổi”.

Bà Hồng rầu rĩ kể, cả gia đình bà đã lên Sài Gòn sống hơn 20 năm nay. Vì không có nghề nghiệp ổn định nên cả nhà cũng chỉ làm thuê làm mướn kiếm sống qua ngày. Năm 2003, chị Ngân đi theo chồng sinh sống ở Bình Dương. Thế rồi vì cuộc sống nghèo khó nên khi bé Vi ra đời thì cha của hai đứa trẻ cũng bỏ chị Ngân mà đi. Và cũng từ đó chị Ngân mắc chứng bệnh tâm thần, người cứ ngơ ngơ ngác ngác. Thấy hoàn cảnh của con mình như thế, bà Hồng đã đón ba mẹ con về đây sống chung.

Muốn được tới trường là khao khát của hai em Minh và Vi. Ảnh: N.HIỀN

“Hoàn cảnh chúng tôi đã khốn khổ rồi, nào ngờ khó khăn lại chồng khó khăn khi đầu năm nay gia đình phát hiện con Ngân mang thai đã mấy tháng. Gặng hỏi cha đứa bé là ai, nó chỉ lắc đầu bảo chẳng biết. Khi tôi phát hiện thì cái thai đã lớn. Đứa bé ra đời đến nay đã được hơn năm tháng rồi. Ngân sinh con ra, vợ chồng tôi lại thêm gánh nặng. Cách đây mấy bữa, đứa nhỏ bị sốt cao, không thở được phải mang đi cấp cứu tại bệnh viện. Bác sĩ cho biết bé có vấn đề về phổi. Mấy ngày nay tôi phải chạy ra vô bệnh viện để chăm sóc đứa nhỏ, còn ông xã tôi phải đi làm thợ hồ kiếm tiền lo viện phí. Minh và Vi ở nhà vừa tự lo cơm nước, vừa phải trông chừng mẹ chúng. Tôi không có thời gian để đưa đón Minh, Vi đi học được. Nhiều lần tôi định gửi Ngân vào một trung tâm xã hội nào đó để có thời gian và sức lực tập trung lo cho hai đứa con nó nhưng vì không có giấy tờ nên cũng chẳng nơi nào nhận” - bà Hồng tâm sự.

Thiếu tờ khai sinh

“Hai đứa nó ham học lắm. Ngày trước thấy trẻ con trong xóm đi học là chúng lại hỏi chừng nào chúng được đi học. Tôi có đến lớp tình thương ở quận 7 để xin cho hai cháu vào học nhưng ở đây họ không nhận vì hai đứa không có giấy khai sinh. Tôi cũng đã có ý định đi làm giấy khai sinh cho tụi nhỏ nhưng ngặt nỗi mình là người ở tỉnh, những giấy tờ liên quan mẹ chúng làm mất hết nên không thể làm khai sinh được. Sau đó, đi tìm hiểu mấy tháng, cuối cùng tôi cũng đã tìm được một trường tình thương ở quận 3 để đăng ký cho các cháu đi học. Vợ chồng tôi thay nhau đưa chúng đến trung tâm, rồi ngồi chờ tan học đón chúng về. Cũng vì đưa đón như thế nên thu nhập của chúng tôi càng eo hẹp” - bà Hồng giãi bày.

“Con rất muốn được đi học. Ngày trước, đi ra đường nhìn các bảng chữ con tức lắm vì không hiểu, không biết chữ, giờ con đã biết đọc rồi. Ước mơ lớn nhất của con là anh em con được đi học, để lớn lên nuôi ông bà ngoại và mẹ. Con rất mong được học gần nhà để hai anh em con có thể tự đi được, dành thời gian cho ông bà ngoại đi làm có tiền nuôi chúng con” - em Lê Văn Minh mong ước.

Cha mẹ hai bé không có hộ khẩu ở đây và những giấy tờ liên quan của hai bé cũng không có nên chúng tôi không thể làm giấy khai sinh theo đúng thủ tục được. Để giải quyết linh động cho hai em có giấy khai sinh, giúp các em thuận tiện trong việc học, người thân của hai em phải đến Hội Phụ nữ phường trình bày hoàn cảnh. Sau đó, tôi sẽ xem xét và phối hợp với bên công an, tư pháp phường để tìm hướng làm giấy khai sinh cho các em trong thời gian sớm nhất. Nếu gia đình bà Hồng muốn đưa mẹ của hai bé vào trung tâm để phần nào giảm bớt gánh nặng thì có thể đến phường làm đơn trình bày và xác nhận là gia đình đồng ý đưa chị Ngân vào trung tâm. Sau đó, phường sẽ hỗ trợ về mặt thủ tục và xin ý kiến của Phòng LĐ-TB&XH quận xem xét đối với trường hợp cụ thể này.

NGUYỄN KIM KHÁNH, Bí thư phường Tân Phú, quận 7

Hai bé Minh và Vi rất ngoan, mặc dù nhỏ tuổi nhưng chúng đã có ý thức giúp đỡ ông bà ngoại. Ngoài việc phụ giúp việc nhà, bé Minh cũng thường sang nhà hàng xóm xin rửa bát, làm việc vặt để kiếm vài ngàn đồng mua bút, sách.

Một người hàng xóm của gia đình hai em Minh và Vi

NGUYỄN HIỀN